--- title: Müeyyide slug: mueyyide-3f888 url: /detay/mueyyide-3f888 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Müeyyide type: dictionary categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Müeyyide - Yaptırım author: Emirhan Polat created_at: 2026-05-02T18:17:45.656082+03:00 updated_at: 2026-05-06T15:40:33.377386+03:00 --- # Müeyyide ## Article Content ### **Köken** Arapça *ˀ-y-d* (أيد) kökünden türetilen, "kuvvetlendirmek, [teyit etmek](/tr/detay/teyit/llms.txt), desteklemek" anlamındaki *ayyada* (أيد) fiilinin *mufaˁˁil* vezninde ikinci bab etken fiil sıfatı olan *mu’ayyid* (مؤيّد) kelimesinden Türkçeye intikal etmiştir. Kelime anlamı itibarıyla "doğrulayan, güç veren, pekiştiren" demektir. Tarihsel süreçte Türkçede, bir kuralın [otoritesini](/tr/detay/otorite-sozluk/llms.txt) ve uygulanabilirliğini sağlayan "yaptırma gücü" anlamını kazanarak terimleşmiştir. ### **Kullanım Alanları** - **Hukuk:** Kamu düzenini sağlayan normatif kuralların ihlali neticesinde, devlet eliyle uygulanan maddi ceza, iptal, cebri icra veya tazminat gibi zorlayıcı sonuçları ifade eder (Örn: Hukuki müeyyide). - **Sosyoloji ve Etik:** Toplumsal değerlerin ve ahlaki normların korunması amacıyla birey üzerinde kurulan; kınama, dışlama, ayıplama veya vicdani huzursuzluk gibi manevi baskı mekanizmalarını tanımlar. - **Siyaset Bilimi:** Uluslararası ilişkilerde bir devletin veya uluslararası organizasyonun, bir başka devletin hukuk dışı eylemlerini durdurmak amacıyla uyguladığı ekonomik, diplomatik veya askeri kısıtlamaları belirtmek için kullanılır. - **İlahiyat:** Dini hükümlerin dünya ve ahiret hayatındaki karşılıklarını, ilahi emirlerin otoritesini pekiştiren uhrevi mükafat ve ceza dengesini açıklarken tercih edilir. ## Academic Sources and References 1. “Müeyyide.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2026. https://lugatim.com/s/M%C3%BCeyyide 2. “Müeyyide.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/M%C3%BCeyyide 3. “Müeyyide.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=M%C3%BCeyyide