--- title: Mona Roza (Şiir) slug: mona-roza-siir-00118 url: /detay/mona-roza-siir-00118 type: article language: Türkçe entity: primary: Mona Roza (Şiir) type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Edebiyat slug: edebiyat url: /kategori/edebiyat tags: - Cemal Süreya - Muazzez Akkaya - Mona Roza - Sezai Karakoç author: Nursena Şahin created_at: 2025-11-12T21:49:38.652013+03:00 updated_at: 2025-11-13T00:15:17.654613+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/11/12/dc2JA7GO4aT8VpRWPMFVklKdqAdFpDPW.png --- # Mona Roza (Şiir) ## KURE Information Cards ![ChatGPT Image 12 Kas 2025 22_12_14.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/11/12/rGSfIawyPiLPgaRBOdUfLjPdnjqgyJD1.png) *Mona Roza Şiiri (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur.)* | Field | Value | |-------|-------| | Tür(ler) | Lirik Şiir | | Eser Adı | Mona Roza | | Yazar(lar) | Sezai Karakoç | | Merkezi İmge | Gül | | Temel Temalar | Aşk, Çile, Özlem | | Yayımlandığı Mecralar | Hisar, Mülkiye ve İstanbul dergileri | | Yazılış Dönemi | 1950'li yılların başı (Şair 19 yaşındayken) | ## Article Content Türk edebiyatının lirik eserlerinden biri kabul edilen "[Mona Roza](/tr/detay/mona-rosa-poetry-cf56d/llms.txt)", [Sezai Karakoç](/tr/detay/sezai-karakoc-f1a02/llms.txt) tarafından Mülkiye Mektebi'nde öğrencilik yıllarında, 1950'li yılların başında kaleme alınmıştır. Şairin henüz 19 yaşındayken ortaya koyduğu bu metin, onun edebi dünyasındaki esas çıkış noktası olarak işaret edilir. Şiir, "Mona Roza (1- Aşk ve Çileler)" başlığıyla 1952 yılında *Hisar* ve *Mülkiye* dergilerinde yayımlanmış, ardından 1953'te "Ölüm ve Çerçeveler," "Pişmanlık ve Çileler" ve "Ve Mona Roza" gibi bölümleriyle *Mülkiye* ve *İstanbul* dergilerinde tamamlanmıştır.[^1]  Karakoç, eseriyle, vezin, kafiye ve söz sanatlarına sırt çeviren Garip (Birinci Yeni) şiir akımının yol açtığı ve şiirsel değerleri aşındırdığı algıya karşı bir tepki göstermiş, geleneksel biçimleri modern bir duyuşla yeniden canlandırma arayışına girmiştir. ### **Şiirin Doğuş Öyküsü ve Akrostiş** "Mona Roza"nın ana karakteri, şairin Mülkiye'den sınıf arkadaşı olan Muazzez Akkaya'dır. Karakoç ile yakın arkadaşı [Cemal Süreya](/tr/detay/cemal-sureya-749575/llms.txt), aynı genç kadına platonik bir aşk beslemiş ve Akkaya'ya yazdıkları şiirleri birbirlerine okuyarak, kaybedenin soyadından bir harf sileceği üzerine rivayet edilen bir iddiaya girmişlerdir. Öyle ki Cemal Süreya'nın soyadındaki 'y' harfini eksiltmesi bu duruma bağlanır.[^2]  Muazzez Akkaya'nın Mülkiye'nin ilk yatılı sınavını kazanan kız öğrencisi olduğu ancak yurtta kalma imkânı olmadığı için okula evden gidip geldiği, neşeli ve sosyal bir öğrenci olduğu bilinmektedir. Hatta uluslararası bir pinpon şampiyonu olması, Sezai Karakoç'un "Ping Pong Masası" şiirinin anlaşılmasına da ilişkilendirilir. Muazzez Hanım, Karakoç'un aşkına karşılık vermemiş ve evlenirken problem olmasın diye sakladığı şiirleri zamanla kaybettiğini üzüntüyle belirtmiştir.[^3]  Şiirin önemli sırrı, on dört kıtanın ilk harflerinin yan yana dizilmesiyle oluşan "Muazzez Akkaya'm" akrostişidir. Ayrıca şiirdeki "Artık inan bana muhacir kızı" dizesi, Akkaya'nın Geyve’ye yerleşmiş bir göçmen ailesinin kızı olması gerçeğiyle örtüşmektedir.  [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=OIQve6N6H6M) *Sezai Karakoç'un Adına "Mona Roza" Şiirini Yazdığı Muazzez Akkaya Sessizliğini AA'ya Bozdu (Anadolu Ajansı)* ### **Mona Roza Şiiri** Mona Roza, siyah [güller](/tr/detay/gul-2/llms.txt), ak güller Geyvenin gülleri ve beyaz yatak Kanadı kırık kuş merhamet ister Ah, senin yüzünden kana batacak Mona Roza siyah güller, ak güller Ulur aya karşı kirli çakallar Ürkek ürkek bakar tavşanlar dağa Mona Roza, bugün bende bir hal var Yağmur iğri iğri düşer toprağa Ulur aya karşı kirli çakallar Açma pencereni perdeleri çek Mona Roza seni görmemeliyim Bir bakışın ölmem için yetecek Anla Mona Roza, ben bir deliyim Açma pencereni perdeleri çek… Zeytin ağaçları söğüt gölgesi Bende çıkar güneş aydınlığa Bir nişan yüzüğü, bir kapı sesi Seni hatırlatıyor her zaman bana Zeytin ağaçları, söğüt gölgesi Zambaklar en ıssız yerlerde açar Ve vardır her vahşi çiçekte gurur Bir mumun ardında bekleyen rüzgar Işıksız ruhumu sallar da durur Zambaklar en ıssız yerlerde açar Ellerin, ellerin ve parmakların Bir nar çiçeğini eziyor gibi Ellerinden belli oluyor bir kadın Denizin dibinde geziyor gibi Ellerin, ellerin ve parmakların Zaman ne de çabuk geçiyor Mona Saat onikidir söndü lambalar Uyu da turnalar girsin rüyana Bakma tuhaf tuhaf göğe bu kadar Zaman ne de çabuk geçiyor Mona Akşamları gelir incir kuşları Konar bahçenin incirlerine Kiminin rengi ak, kimisi sarı Ahh! beni vursalar bir kuş yerine Akşamları gelir incir kuşları Ki ben Mona Roza bulurum seni İncir kuşlarının bakışlarında Hayatla doldurur bu boş yelkeni O masum bakışlar su kenarında Ki ben Mona Roza bulurum seni Kırgın kırgın bakma yüzüme Roza Henüz dinlemedin benden [türküler](/tr/detay/mihriban-turku-68fab/llms.txt) Benim aşkım uymaz öyle her saza En güzel şarkıyı bir kurşun söyler Kırgın kırgın bakma yüzüme Roza Artık inan bana muhacir kızı Dinle ve kabul et itirafımı Bir soğuk, bir garip, bir mavi sızı Alev alev sardı her tarafımı Artık inan bana muhacir kızı Yağmurlardan sonra büyürmüş başak Meyvalar sabırla olgunlaşırmış Bir gün gözlerimin ta içine bak Anlarsın ölüler niçin yaşarmış Yağmurlardan sonra büyürmüş başak Altın bilezikler o kokulu ten Cevap versin bu kanlı kuş tüyüne Bir tüy ki can verir bir gülümsesen Bir tüy ki kapalı gece ve güne Altın bilezikler o kokulu ten -Sezai Karakoç ### **Edebi Bağlamı ve Biçimsel Özellikleri** Sezai Karakoç, modern Türk şiirinin önemli bir şairi olmakla birlikte, şiirleri genellikle [İkinci Yeni](/tr/detay/ikinci-yeni-863ac/llms.txt) akımı içinde değerlendirilirken bile tematik ve biçimsel olarak kendine özgü bir yol izlemiştir. Şair, "Mona Roza"yı yazdığı dönemin baskın şiir algısına, yani [Garip (Birinci Yeni) şiirinin](/tr/detay/garip-hareketi-i-yeni-f9098/llms.txt) oluşturduğu sadeleştirilmiş poetikaya bir tepki olarak kaleme aldığını belirtmiştir. Garip akımının vezin, kafiye ve söz sanatlarına karşı çıkışı nedeniyle şiirsel değerlerin göz ardı edildiği bir ortamda, "Mona Roza" geleneksel biçim özelliklerine tutunarak öne çıkmıştır. ### **Temalar ve İmge** Şiirde öne çıkan temel imge "gül"dür. Şairin "Monna Rosa, siyah güller, ak güller" dizesiyle başlattığı bu imge, onun genel şiir dünyasında merkezi bir konuma sahiptir. Sezai Karakoç’un şiirinde "gül", sadece sevgiliyi değil; geleneksel ve mistik anlamıyla aynı zamanda Hz. Muhammed'i de sembolize eden dini bir imgeye dönüşür. Gül imgesinin aynı zamanda "diriliş, haber, öz, gönül, iyilik, sevgi, güzellik" gibi anlamları barındırması , şiiri Karakoç'un temel düşünce sistemi olan "Diriliş" kavramıyla da temellendirir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Türk edebiyatının ‘Mona Roza’sı 70 yıl sonra sessizliğini AA’ya bozdu.” Anadolu Ajansı. Erişim tarihi 12 Kasım 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/turk-edebiyatinin-mona-rozasi-70-yil-sonra-sessizligini-aaya-bozdu/3097902Anadolu Ajansı. "Sezai Karakoç'un adına "Mona Roza" şiirini yazdığı Muazzez Akkaya sessizliğini AA'ya bozdu." Youtube. Erişim 12 Kasım 2025. https://www.youtube.com/watch?v=OIQve6N6H6M&t=234sBulut, Nurullah. “Sezai Karakoç’un Şiirlerini Oluşturan Konular.” Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi 3, no. 1 (31 Temmuz 2023): 1-30. Erişim 12 Kasım 2025. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3356381Çaydeğirmeni Çok Programlı Anadolu Lisesi. “A. Sezai Karakoç – Mona Roza.” Devrek, Zonguldak: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. Erişim tarihi 12 Kasım 2025. https://caydegirmenicpal.meb.k12.tr/icerikler/asezai-karakoc-mona-roza\_16265863.htmlDoğan, Mehmet Can. “İkinci Yeni Söyleminin Öncüsü, İkinci Yeni Şiiri’nin Gönülsüzü: Sezai Karakoç.” Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 6, no. 3 (Summer 2011): 731–744.  https://www.academia.edu/24891980/%C4%B0K%C4%B0NC%C4%B0\_YEN%C4%B0\_S%C3%96YLEM%C4%B0N%C4%B0N\_%C3%96NC%C3%9CS%C3%9C\_%C4%B0K%C4%B0NC%C4%B0\_YEN%C4%B0\_%C5%9E%C4%B0%C4%B0R%C4%B0N%C4%B0N\_G%C3%96N%C3%9CLS%C3%9CZ%C3%9C\_SEZA%C4%B0\_KARAKO%C3%87Karabulut, Mustafa. “Sezai Karakoç’un Şiirlerinde Gül Sağnağı.” Sunum bildirisi, International Marmara Scientific Research and Innovation Congress. Erişim 12 Kasım 2025. https://turkoloji.cu.edu.tr/pdf/gul\_sagnagi.pdfKara, İsmail. " Mona Roza ile Sezai Karakoç aynı karede." Prof. Dr. İsmail Kara Arşivi – Türkiye’de Dini Hayat Arşivi, İstanbul Zaim Üniversitesi. Erişim 12 Kasım 2025. https://ismailkara.izu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/ismailkara/1896/%c4%b0KA1205.pdf?sequence=1&isAllowed=y ## Citations [^1]: Doğan, Mehmet Can, “İkinci Yeni Söyleminin Öncüsü, İkinci Yeni Şiiri’nin Gönülsüzü: Sezai Karakoç,” Turkish Studies - International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 6, no. 3 (Summer 2011): 731–744, sayfa 732, erişim adresi [^2]: Anadolu Ajansı, “Türk edebiyatının ‘Mona Roza’sı 70 yıl sonra sessizliğini AA’ya bozdu,” Anadolu Ajansı, erişim tarihi 12 Kasım 2025, https://www.aa.com.tr/tr/kultur/turk-edebiyatinin-mona-rozasi-70-yil-sonra-sessizligini-aaya-bozdu/3097902 [^3]: Kara, İsmail, " Mona Roza ile Sezai Karakoç aynı karede," Prof. Dr. İsmail Kara Arşivi – Türkiye’de Dini Hayat Arşivi, İstanbul Zaim Üniversitesi, erişim 12 Kasım 2025. https://ismailkara.izu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/ismailkara/1896/%c4%b0KA1205.pdf?sequence=1&isAllowed=y ## Related Articles - [Cemal Süreya ](//detay/cemal-sureya-749575/llms.txt) - [Sezai Karakoç](//detay/sezai-karakoc-f1a02/llms.txt)