--- title: Miftah slug: miftah-1b51d url: /detay/miftah-1b51d type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Miftah type: dictionary categories: - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim tags: - Sözlük Miftah - Miftah - Osmanlıca Anahtar - Osmanlıca Miftah author: Cemile YAKAÇ created_at: 2026-02-03T21:36:17.530226+03:00 updated_at: 2026-02-05T15:14:24.553551+03:00 --- # Miftah ## Article Content ### **Köken** *Miftah* kelimesi, Arapça **f-t-ḥ** (فتح) kökünden türeyen **miftāḥ** (مِفْتَاح) sözcüğünden alınmıştır. “Açmak” anlamındaki **fataḥa** (فتح) fiiline dayanan bu adlandırma, Arapçada araç ve alet isimleri türeten **mifʿāl** vezniyle oluşturulmuş olup “açmaya yarayan nesne, [anahtar](/tr/detay/anahtar-bea58/llms.txt)” anlamını ifade eder. Sözcük, Osmanlı Türkçesi yoluyla Türkçeye girmiştir. Türkçede tespit edilen en eski kullanımlarından biri, **Seyf-i Sarayî’nin 1391 tarihli *Gülistan Tercümesi***’nde görülür. Osmanlıca metinlerde kelime **مفتاح** yazımıyla yer almakta, Türkçede ise temel olarak “anahtar” anlamında kullanılmaktadır. ### **Kullanım Alanları** - **Tarihî ve Klasik Metinler:** Osmanlı Türkçesiyle yazılmış metinlerde “anahtar” anlamında kullanılır. - **Edebî Metinler:** Mecazî olarak “bir şeyin çözümünü veya başlangıcını sağlayan unsur” anlamında yer alır. - **İlmî ve Tasavvufî Metinler:** Bilgiye veya hakikate ulaşmayı sağlayan araç ya da yöntem anlamında kullanılır. - **Şifreleme Bağlamı:** Şifreli yazışmalarda çözüm aracı veya şifre cetveli anlamında geçer. ## Academic Sources and References 1. “Miftah.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 3 Şubat 2026. https://lugatim.com/s/M%C4%B0FTAH 2. “Miftah.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 3 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/miftah 3. “Miftah.” Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 3 Şubat 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=miftah ## Related Articles - [Muayede](//detay/muayede-aaa9c/llms.txt)