Midyat Mağaraları

Mardin’in Midyat ilçesinde, ayaklarınızın tam altında devasa bir dünyanın saklı olduğunu biliyor muydunuz? Bu gizemli yerin adı Matiate Yeraltı Şehri. Burası; tıpkı filmlerdeki gibi dehlizlerle, tünellerle ve gizli odalarla dolu, binlerce yıl öncesinden kalma bir yeraltı dünyasıdır.

"Matiate" ismi, Midyat’ın binlerce yıl önceki antik adıdır. Bu devasa şehir, Mardin’in Midyat ilçesinde, özellikle Estel olarak bilinen bölgedeki Ulu Cami Mahallesi’nin altında yer almaktadır. İşin en ilginç yanı ise, yukarıda insanlar normal hayatlarına devam ederken yerin altında bambaşka bir tarihin yatıyor olmasıdır.

Matiate, yaklaşık 1900 yıl önce inşa edilmeye başlanmıştır. O dönemlerde Hristiyanlık henüz yeni bir dindi ve Roma İmparatorluğu bu dine inananlara pek iyi davranmıyordu. İnsanlar; Roma askerlerinin baskılarından ve saldırılarından korunmak için yerin altına sığınaklar ve kaçış alanları inşa ettiler. Kaynaklara göre, Roma İmparatoru Diocletianus’un baskıcı politikaları, insanları bu kadar korunaklı ve gizli alanlarda yaşamaya mecbur bırakmıştır.

^{Midyat Mağaraları} (Anadolu Ajansı)

Matiate sadece küçük bir saklanma yeri değil, binlerce insanın yıllarca dışarı çıkmadan yaşayabileceği devasa bir şehirdir. Kazılar sırasında içeride şunlar bulunmuştur:

• 49 Oda: İnsanların barınması için yapılmış birçok oda keşfedildi.
• İbadethaneler: İçerisinde kilise ve sinagog gibi dua edilen alanlar mevcuttur.
• Su Kuyuları ve Silolar: Susuz kalmamak için su kuyuları, yiyecekleri saklamak içinse devasa depolar (silolar) inşa edilmiştir.
• Tüneller ve Dehlizler: Odalar birbirine uzun tünellerle bağlanmıştır; hatta bazı tünellerin uzunluğu 100 metreyi bulmaktadır.
• Şırahaneler: Üzüm suyu ve içecek üretmek için kullanılan özel alanlar da mevcuttur.

Bilim insanları, bu devasa yeraltı şehrinde aynı anda 60 bin ile 70 bin arasında insanın yaşayabileceğini tahmin ediyorlar. Bu, o dönem için neredeyse koskoca bir şehrin yerin altına taşınması demektir!

Bu muhteşem şehir aslında bir tesadüf eseri bulundu! Midyat Belediyesi, tarihi sokaklarda temizlik ve restorasyon çalışması yaparken bir mağaraya rastladı. İlk başta bu mağaranın bir ahır veya kiler olduğu sanılıyordu. Ancak temizlik yapıldıkça tüneller, tünellerin içinden de yeni odalar çıkmaya başladı. Böylece Matiate gün yüzüne çıktı.

Matiate’yi dünyadaki diğer yeraltı şehirlerinden ayıran en önemli özellik, üzerindeki yaşamın devam etmesidir. Kapadokya gibi yerlerdeki yeraltı şehirlerinin üzerinde genellikle modern yerleşim yoktur. Ancak Midyat’ta "tarih içinde tarih" vardır: Yerin üstünde 17., 18. ve 19. yüzyıllardan kalma taş konaklar yükselirken, yerin hemen altında 1900 yıllık bir antik şehir uzanmaktadır.