--- title: Midyat Mağaraları slug: midyat-magaralari-51246 url: /detay/midyat-magaralari-51246 type: article language: Türkçe entity: primary: Midyat Mağaraları type: article disambiguation: Midyat Mağaraları: Tarihi yeraltı şehri ve mağaraları keşfedin! categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - Matiate Yeraltı Şehri - Midyat Mağaraları - Kültürel miras - Arkeolojik kazılar - Hristiyanlık author: Gülferiha Mezkit created_at: 2025-08-10T21:44:30.213632+03:00 updated_at: 2025-08-10T22:25:27.459670+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/10/5VbIM3Dv8cKNikRezu7UiwlPtJ284hFw.jpg --- # Midyat Mağaraları ## KURE Information Cards ![WhatsApp Görsel 2025-08-10 saat 21.54.13_dbef3c08.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/10/Wf2GWDEXYOPUmsCn9IU08X6byXq3cDjB.jpg) *Midyat Mağaraları* | Field | Value | |-------|-------| | Konum | Midyat/Mardin/Türkiye | | Kullanım Amacı(ları) | Saklanma,Üretim ve depolama,Uzun süreli yerleşim,İbadet | | Mimari Özellik(ler) | Depolama alanları ve konutlar,Tüneller,Su kuyuları,Silolar,İbadethaneler,Dromoslu mezarlık,Katakomp tarzında galeriler | | Kazı Çalışmaları | 13,5 dönümlük alan | | Tarih(Metin) | M.S. 2–3. yüzyıl | | Öne Çıkan Alanlar | Matiate Yeraltı Şehri,Ulucami Mahallesi Yeraltı Yaşam Evleri | ## Article Content [Midyat mağaraları](/tr/detay/midyat-caves-d8da6/llms.txt), Türkiye’nin [Mardin](/tr/detay/mardin-il-4/llms.txt) iline bağlı Midyat ilçesinde yer alan, tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar farklı işlevlerle kullanılmış doğal ve yapay mağara oluşumlarını ifade eder. Bu mağaralar, ilçenin çeşitli noktalarına yayılmış olup yerleşim, ibadet, depolama, savunma ve üretim amaçlı kullanılmıştır. Mardin genelinde Gızzelin Mağarası (İplik Dokuma), Midyat Linveyri Şifa Mağarası, Şakolin ve Firiye, Kefilsannur, Şenköy Kefilmelep, Kefilmardin, Hapisnas, Tınat, Savur Kıllıt, Kızıltepe Hanika ve Salah, Nusaybin Hessinmeryem ve Sercahan, Mazıdağı Gümüşyuva ve Avrıhan, Derik Derinsu, Dırkıp ve Haramiye mağaraları, bölgenin mağara mirasının diğer önemli örneklerindendir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/10/SZoJeoJGJRrMiDRqTfadUwiwrBk5p005.png) *Midyat Mağaraları (Kültür ve Turizm Bakanlığı)* ### **Matiate Yeraltı Şehri (Estel Mağaraları)** Midyat’ın Estel kesiminde, Ulu Cami Mahallesi’nde ortaya çıkarılan [Matiate Yeraltı Şehri](/tr/detay/midyat-ilce-dd407/llms.txt), ilçenin en önemli mağara komplekslerinden biridir. Erken Hristiyanlık dönemine tarihlenen bu yeraltı yerleşimi, Roma İmparatoru Diocletianus döneminde Hristiyanlara uygulanan baskı ve zulümden korunma amacıyla inşa edilmiştir. Katakomp mimarisinde tasarlanan şehir; galeriler, dromoslu mezarlık, şırahane, depolama alanları, konutlar ve tapınım alanlarından oluşur. Arkeolojik buluntular, yapının M.S. 3-4. ve 7. yüzyıllar arasında kullanıldığını göstermektedir. ### **Kazı Çalışmaları ve Buluntular** Kazılar, 13,5 dönümlük bir alan üzerinde 3.500 metrekarelik iki bölümde yoğun şekilde yürütülmektedir. Şu ana kadar yaklaşık yüzde 3’lük kısmı açığa çıkarılmış olan yeraltı şehrinde 49 oda, tüneller, ibadethane olarak kullanılmış yapılar, silolar, su kuyuları ve bezemeli duvarlar tespit edilmiştir. En erken buluntular M.S. 2. ve 3. yüzyıla tarihlenmektedir. Yeraltı şehrinin, birbirine dehlizlerle bağlanan çok sayıda mekanla ilçenin geneline yayıldığı ve çevre köylere kadar uzandığı belirlenmiştir. ### **Tarihsel Kullanım ve İşlevler** Yeraltı şehirleri, özellikle Hristiyanlığın resmi din olmadığı dönemde, dini baskılardan korunma amacıyla saklanma ve barınma yeri olarak kullanılmıştır. Midyat örneğinde, bu işlevin yanı sıra uzun süreli yerleşim için gerekli altyapı da sağlanmıştır. Alanın 60-70 bin kişiyi barındırabilecek kapasitede olduğu tahmin edilmektedir. ### **Mimari Özellikler** Midyat mağaraları ve yeraltı şehirleri, farklı dönemlerde çeşitli amaçlara uyarlanmış yapılardan oluşur. Katakomp tarzında inşa edilen Matiate Yeraltı Şehri, çok katmanlı galeriler, bağlantı tünelleri, toplu gömü alanları, üretim mekanları ve depolama bölümleri ile dikkat çeker. Üst tabakada 17-19. yüzyıllara ait tescilli taş yapılar bulunurken, alt tabakada yaklaşık 1900 yıllık yerleşim katmanları yer alır. ### **Yeraltı Yaşam Evleri ve Restorasyon** Midyat’ın Ulucami Mahallesi’nde bulunan ve yaklaşık 3 bin yıllık geçmişe sahip mağara yaşam evleri, restorasyon çalışmaları ile yeniden işlevlendirilmiştir. Bu alanlar, geçmişte Süryani, Ezidi ve Mıhallemi aileler tarafından kullanılmıştır. Restorasyon sonucunda, birbirine bağlı galeriler, geleneksel ev eşyaları ve tarımsal aletler sergilenmektedir. Alan, 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilen Midyat’ın kültürel mirasının bir parçasıdır. ### **Koruma Durumu ve Gelecek Çalışmalar** Kazıların tamamlanmasıyla birlikte yeraltı şehirlerinin kademeli olarak ziyaretçilere açılması planlanmaktadır. Çalışmaların, Midyat ilçe merkezi ile çevre köylerde devam ederek geniş bir alanın belgelenmesi ve korunması hedeflenmektedir. Midyat mağaraları, hem tarih öncesi hem de tarihi dönemlere ait izler taşıması bakımından bölgenin kültürel ve arkeolojik mirasında özel bir yere sahiptir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Midyat’ta Mağarada Başlayan Kazı, Devasa Bir Yer Altı Şehrine Doğru İlerliyor.” Anadolu Ajansı, erişim 10 Ağustos 2025. . 2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Matiate Yeraltı Şehri Estel Mağaraları.” Kültür ve Turizm Bakanlığı, erişim 10 Ağustos 2025. . 3. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Mağaralar.” Kültür ve Turizm Bakanlığı, erişim 10 Ağustos 2025. . 4. T.C. İletişim Başkanlığı. “3 Bin Yıllık Yeraltı Yaşam Evleri Turizme Kazandırıldı.” İletişim Başkanlığı, erişim 10 Ağustos 2025. .