--- title: Michael Faraday slug: michael-faraday-2 url: /detay/michael-faraday-2 type: biography language: Türkçe entity: primary: Michael Faraday type: biography disambiguation: Michael Faraday: Elektromanyetizma, elektrokimya ve bilim tarihine katkıları. categories: - name: Fizik slug: fizik url: /kategori/fizik - name: Kimya slug: kimya url: /kategori/kimya - name: Elektrik Ve Elektronik slug: elektrik-ve-elektronik url: /kategori/elektrik-ve-elektronik tags: - Michael Faraday author: Ömer Said Aydın created_at: 2025-02-23T15:57:50.648722+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:47:15.414245+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/23/V5c1ndFsZNPGzfrQgcR74VlyMRhvtWiB.jpeg --- # Michael Faraday > Michael Faraday (1791-1867), elektromanyetizma ve elektrokimya alanındaki çalışmalarıyla tanınan İngiliz bilim insanı ve mucittir. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Michael Faraday ![2yURzFJsvduFL4Cb-generated_image.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/23/yL18EHmf4bHNmZv3op4q1peS6KHmZeB1.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_733308 | | | custom_key_733307 | | | Araştırma Alanları | Elektroliz,Elektrokimya,Elektrik Motorları,Elektromanyetizma,Elektrikli Jeneratörler,Elektromanyetik İndüksiyon | | custom_key_733308 | 1867-08-25 | | custom_key_733307 | 1791-09-22 | ## Article Content Michael Faraday (1791–1867), elektromanyetik indüksiyon, elektrokimya ve manyetizma alanlarında yaptığı çalışmalarla [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) bilime katkıda bulunmuş bir [bilim](/tr/detay/bilim-2/llms.txt) insanıdır. Elektrik motorlarının ve jeneratörlerin temelini atan buluşları, günümüz teknolojisinin gelişmesinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir rol oynamıştır. Elektroliz yasaları, elektrik ve kimya arasındaki ilişkiyi sistematik hale getirmiştir. Ayrıca, ışık ve manyetizma arasındaki bağlantıyı keşfederek elektromanyetik teorinin temellerini atmıştır. ### **Gençlik Yılları ve Humphry Davy ile Çalışmaları** Michael Faraday, 22 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1791’de Londra’da yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Maddi imkânsızlıklar nedeniyle resmi eğitimi sınırlı oldu ve [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) yaşlarda bir kitap ciltçisinin yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Bu süreçte eline geçen bilim kitaplarını okuyarak kendini geliştirdi. *Encyclopaedia Britannica*’nın “Elektrik” bölümü ve Jane Marcet’in *Conversations on Chemistry* adlı eseri onun bilime olan ilgisini artırdı. Faraday, Londra’da genç bilim meraklılarının bir araya geldiği *City Philosophical Society *[gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) toplantılara katılarak bilim dünyasıyla [bağlantı](/tr/detay/baglanti-2/llms.txt) kurdu. Kitap ciltleme işini yaptığı sırada, bir müşteri ona Royal Institution’da [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) kimyager [Sir](/tr/detay/sir/llms.txt) Humphry Davy’nin verdiği derslere katılması için bilet verdi. Faraday, bu dersleri büyük bir dikkatle takip etti ve aldığı ayrıntılı notları ciltleyerek Davy’ye sundu. Davy, Faraday’ın yeteneğini [fark](/tr/detay/fark-2/llms.txt) etti ve 1813 yılında onu asistanı olarak işe aldı. Faraday’ın ilk görevlerinden biri, Davy ve eşiyle [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) gezisine katılmaktı. Bu süreçte [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) zaman Davy’nin eşi için kişisel hizmetlerde bulunmak zorunda kalsa da, deneysel çalışmalarda [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alma fırsatı da buldu. İngiltere’ye döndüğünde, Faraday *Royal Institution’*da çalışmaya devam etti ve laboratuvar asistanı olarak deneyler yürütmeye başladı. Davy’nin sağlığının bozulması [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) 1825 yılında onun laboratuvardaki görevini devraldı. ### **Çalışmaları ve Buluşları** #### **Kimya Alanındaki Çalışmaları** ##### **Benzenin Keşfi ve Hidrokarbonlar Üzerine Çalışmalar** 1825 yılında ısıtma ve aydınlatma yağlarını incelerken **benzeni** keşfetti. Bu [madde](/tr/detay/madde-2/llms.txt), [organik](/tr/detay/organik/llms.txt) kimya açısından büyük bir öneme sahiptir ve günümüzde birçok endüstriyel süreçte kullanılmaktadır. ##### **Gazların Sıvılaştırılması** Faraday, gazların uyugun basınç ve sıcaklık koşulları altında sıvılaştırılabileceğini gösterdi ve klor, karbondioksit gibi gazları sıvı hale getirdi. Bu da termodinamik ve kriyojenik çalışmalar için önemli bir temel oluşturdu. ##### **Çelik ve Optik Camlar Üzerine Araştırmalar** Faraday, çelik alaşımlarını ve optik camları inceleyerek metalurji ve malzeme bilimine katkıda bulundu. Özellikle lens yapımı için [cam](/tr/detay/cam-5/llms.txt) türlerini araştırarak optik cihazların geliştirilmesine yardımcı oldu. #### **Elektrik ve Elektrokimya Üzerine Çalışmaları** ##### **Elektromanyetik Rotasyon** 1821 yılında, Hans Christian Ørsted’in elektrik akımı ile [manyetik alan](/tr/detay/manyetik-alan-4/llms.txt) arasındaki ilişkiyi keşfetmesinden ilham alarak bir [deney](/tr/detay/deney-751283/llms.txt) gerçekleştirdi. Bir elektrik akımının, bir [mıknatıs](/tr/detay/miknatis-33cbf/llms.txt) çevresinde sürekli bir [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) oluşturabileceğini gösterdi. Bu [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt), **ilk elektrik motorlarının temelini oluşturdu** ve günümüz elektrikli cihazlarının gelişmesine [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açtı. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/23/YQrpH6gRx7N6YWB5lL4AIZCy6kUO2Rl4.webp) [Elektrik Motor Örneği](https://www.powertransmission.com/articles/8816-the-electric-steel-dilemma-and-its-impact-on-motor-vendors) ##### **Elektromanyetik İndüksiyon ve İlk Elektrik Jeneratörü** Faraday, 1831 yılında en önemli keşiflerinden birini yaptı: **elektromanyetik indüksiyon**. Bir mıknatısın hareket ettirilmesiyle bir iletkende elektrik akımı oluştuğunu gösterdi. Bu prensip, elektrik jeneratörlerinin ve transformatörlerin temelini oluşturdu. Günümüzde elektrik enerjisinin büyük ölçekli üretimi, Faraday’ın bu keşfine dayanmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/23/IlD3XMR6WAl7MLVWbobttqor1uIjQ713.gif) [Elektromanyetik İndüksiyon](https://www.youtube.com/watch?v=l6eIZ2svs28) ##### **Faraday’ın Elektroliz Yasaları (1833)** Faraday, elektrokimyasal süreçleri araştırarak **elektroliz yasalarını** şu şekilde formüle etti: - Bir çözeltiye uygulanan elektrik miktarı ile meydana gelen kimyasal değişim miktarı doğru orantılıdır. - Aynı elektrik miktarıyla farklı maddelerin çökeltilen veya çözünen miktarları, bu maddelerin kimyasal eşdeğer ağırlıkları ile orantılıdır. Bu yasalar, elektrokimyanın temel taşları haline gelmiş ve [batarya](/tr/detay/batarya-748291/llms.txt), kaplama, elektroliz gibi teknolojilerin gelişmesine katkı sağlamıştır. ##### **Faraday Kafesi (1836)** Faraday, elektrik alanlarının nasıl davrandığını araştırırken **Faraday Kafesi** olarak bilinen sistemi geliştirdi. Bu [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt), dış elektrik alanlarının iç kısmı etkilemesini önlemekte olup günümüzde elektromanyetik koruma sağlamak için kullanılmaktadır. #### **Manyetizma ve Işık Üzerine Çalışmaları** ##### **Manyeto-Optik Etki (Faraday Etkisi)** 1845 yılında, manyetik alanın, ışığın polarizasyon düzlemini değiştirebileceğini keşfetti. Bu buluş, ışığın elektromanyetik doğasını anlamada önemli bir [adım](/tr/detay/adim-2/llms.txt) oldu ve daha sonra James Clerk Maxwell’in elektromanyetik teori çalışmalarına ilham verdi. ##### **Alanlar Teorisi** Faraday, kuvvetin boşlukta nasıl yayıldığını anlamaya çalıştı ve **“kuvvet alanı” **kavramını geliştirdi. Matematiksel formülasyon yapmamış olmasına rağmen, bu fikirler daha sonra Maxwell tarafından geliştirildi ve **modern elektromanyetik teorinin** temelini oluşturdu. ### **Ödüller** ##### **Royal Society Üyeliği** Faraday, 1824 yılında **Royal Society**'nin [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) üyesi olmuştur. Bu, İngiltere’nin en prestijli bilimsel kuruluşlarından birine kabul edilmesi anlamına gelmekte olup bu, onun bilimsel çalışmalarının tanındığının bir göstergesiydi. Faraday, bu üyelik sayesinde bilimsel dünyadaki ağını genişletti ve önemli kişiliklerle etkileşimde bulundu. ##### **Copley Madalyası** Faraday, 1832 yılında **Copley Madalyası**’nı kazandı. Bu ödül, bilimsel başarıları nedeniyle Royal Society tarafından verilen prestijli bir ödüldür. Faraday, bu madalyayı elektromanyetizma ve elektrokimya alanlarındaki katkıları nedeniyle almıştır. Bu ödül, onun bilimsel mirasının bir göstergesi olarak kabul edilir. ##### **Royal Institution'un Profesörlük Görevi** Faraday, 1833 yılında Royal Institution'da **Fullerian Profesörlük Görevi**’ne atanmıştır. Bu, özel bir [araştırma](/tr/detay/arastirma-751311/llms.txt) profesörlüğüydü ve Faraday’a kendi araştırmalarını sürdürme ve öğrencilere bilimsel eğitim verme fırsatını sağlamıştır. Bu görev, onun bilimsel kariyerindeki en önemli [dönüm](/tr/detay/donum-2/llms.txt) noktalarından biriydi. ##### **Faraday'ın Adını Taşıyan "Farad" Birimi (1881)** Faraday’ın ölümünden sonra, onun elektrokimyaya katkılarını onurlandırmak amacıyla **“farad”** birimi kabul edilmiştir. Bu birim, elektriksel kapasitans birimini ifade eder ve Faraday’ın elektrik ve manyetizma üzerine yaptığı çalışmalara bir saygı duruşudur. ##### **Onursal Doktora Unvanları** Faraday, birçok [üniversite](/tr/detay/universite-4/llms.txt) tarafından onursal doktora unvanına layık görülmüştür. Kazandığı bu unvanlar onun bilim dünyasına olan katkılarını göstermesi bakımından önemlidir. ##### **Kraliyet Madalyası** Faraday, 1856 yılında **Kraliyet Madalyası**’nı kazandı. Bu [madalya](/tr/detay/madalya/llms.txt), Faraday’a kimya alanındaki katkılarından ötürü verilmiştir ve onun bilimsel mirasını yaşatan çok önemli bir ödüldür. Faraday’ın adı, bilim dünyasında olduğu kadar popüler kültürde de birçok şekilde yaşatılmakta olup Faraday’a adanmış çeşitli anıtlar, okullar ve araştırma merkezleri bulunmaktadır. ### **Bilimsel Mirası ve Son Yılları** Faraday, bilim dünyasında [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) buluşlarıyla değil, aynı zamanda kişiliğiyle de genel olarak akademik camiada saygı gören bir isim olmuştur. Sağlığı 1850’lerden itibaren bozulmaya başlayan Faraday, 1867 yılında hayatını kaybetmiştir. Ancak keşifleri, 21. yüzyıl elektroniği, manyetizması ve elektrokimyası için bir temel oluşturmuş ve modern teknolojinin gelişmesine katkı sağlamıştır. ## Academic Sources and References 1. Science History Institute. "Michael Faraday." Erişim 23 Şubat 2025. https://www.sciencehistory.org/education/scientific-biographies/michael-faraday/.The Faraday Institution. "Michael Faraday." Erişim 23 Şubat 2025. https://www.faraday.cam.ac.uk/about/michael-faraday/.U.S. Energy Information Administration (EIA). "Michael Faraday." Erişim 23 Şubat 2025. https://www.eia.gov/kids/history-of-energy/famous-people/faraday.php.