--- title: Meryem Çil (Geben) Kalesi slug: meryem-cil-geben-kalesi-9b67c url: /detay/meryem-cil-geben-kalesi-9b67c type: article language: Türkçe entity: primary: Meryem Çil (Geben) Kalesi type: article categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Meryem Çil - Geben - Kahramanmaraş - tarihi eser - Kale - Andırın author: Rabia Dalkıran created_at: 2026-01-17T09:55:37.258903+03:00 updated_at: 2026-01-24T09:50:57.189480+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/17/Mctri4qIMMWM09LZeT78ajWqsa6iCYwO.jpg --- # Meryem Çil (Geben) Kalesi ## KURE Information Cards ![çil.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/22/wEt6sotHxUHZYljoRMHivfDA10d4wo49.jpg) *Meryem Çil Kalesi* | Field | Value | |-------|-------| | Kullanıldığı Dönemler | Roma ve Bizans Dönemi | | Konum | Kahramanmaraş ili Andırın ilçesi Geben Mahallesi | | Tarihî İşlevi | Maraş ile Suriye arasındaki haberleşmeyi sağlayan 13 kale arasında yer alır. | | Ad(lar) | Meryem Çil Kalesi (Geben Kalesi) | | Yapım Tarihi(leri)(Metin) | Kesin bilinmiyor,Roma öncesi dönem tahmini | ## Article Content **Meryem Çil Kalesi,** Türkiye’nin **Kahramanmaraş iline bağlı Andırın ilçesi **sınırları içinde, Geben Mahallesi yakınlarında yer almaktadır. [Kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt),** Geben–Göksun karayolu **üzerinde, çevresine hâkim yüksek bir tepeye inşa edilmiştir. Bu konumu sayesinde hem kara yollarını hem de vadi geçişlerini denetleyebilecek bir noktada bulunmaktadır. Tarih boyunca bölgeden geçen yolların kesişim noktasında yer alması, kalenin askerî ve stratejik açıdan önem kazanmasına neden olmuştur. Kale, tarihî **İpek Yolu güzergâhı** üzerinde bulunmakta olup, bu yol üzerinden yapılan ticaretin ve yol güvenliğinin sağlanmasında önemli bir rol üstlenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/22/F2vDIF4ZXIi7ilTe5j32EUQAbmBvwxEa.jpg) *Meryem Çil Kalesi (Anadolu Ajansı)* ### **Tarihî Süreç** [Meryem Çil Kalesi](/tr/detay/meryem-cil-geben-castle-5d0ff/llms.txt)’nin **Roma Dönemi’nden önce** inşa edildiği tahmin edilmektedir. Yapı, daha sonraki dönemlerde Roma ve Bizans hâkimiyetinde kullanılmıştır. Kale, bu dönemlerde özellikle** kervan yollarının korunması, ulaşımın denetlenmesi ve haberleşmenin sağlanması **amacıyla değerlendirilmiştir. Tarihî kaynaklarda kale, Maraş ile Suriye arasındaki haberleşmeyi sağlayan 13 kale arasında gösterilmektedir. Bu durum, kalenin yalnızca yerel değil, bölgesel ölçekte de işlevsel bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. ### **Mimari Yapısı** Meryem Çil Kalesi, **iç kale ve dış surlar **olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Yaklaşık 12.000** **metrekarelik bir alanı kaplayan kale, dönemin savunma mimarisine uygun şekilde inşa edilmiştir. Yapımında ağırlıklı olarak** kesme taş, moloz taş** ve **kireç taşı **kullanılmıştır. Kale içerisinde** tonoz kemerli kapalı mekânlar, depolar **ve** su ihtiyacını karşılamaya yönelik sarnıçlar **bulunmaktadır. Bu yapılar, kalede uzun süreli yaşam ve savunma için gerekli altyapının oluşturulduğunu göstermektedir. Günümüze ulaşan kalıntılar arasında özellikle iç kale bölümü ve bazı yapı unsurları daha sağlam durumdadır. Dış surların önemli bir bölümü zamanla tahrip olmuş olsa da, bazı burçlar, mazgallar ve sur izleri hâlen görülebilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/22/EsVWRo6tZz3mT6RvGfQWc3HxJUkynEeR.jpg) *Meryem Çil Kalesi (Anadolu Ajansı)* ### **Kullanım Amacı** Kale, bulunduğu konum itibarıyla** güvenlik, savunma ve denetim** işlevleri üstlenmiştir. İpek Yolu üzerinde yer alması nedeniyle ticaret kervanlarının geçtiği yolların korunmasında görev almıştır. Aynı zamanda çevredeki yerleşimleri kontrol eden bir gözetleme noktası olarak kullanılmıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde, askerî amaçların yanı sıra **haberleşme zincirinin bir parçası **olarak işlev gördüğü anlaşılmaktadır. ### **Meryem Çil Efsanesi** [^1]  Kalenin adı, halk arasında yaygın olarak anlatılan **Meryem Çil Efsanesi** ile ilişkilendirilmektedir. Efsaneye göre, Meryem adında bir hükümdar kızına iki genç âşık olur. Meryem, gönlünü Göksun tarafında yaşayan gence vermiştir. İki genç arasında çıkan çekişmeye son vermek isteyen Meryem, “Kim atının ayağına toz değmeden bulunduğu kaleye gelirse onunla evleneceğim” şartını ortaya koyar. Meryem, sevdiği gencin bu yarışı kazanabilmesi için atının ayağına keten bağlamasını söyler. Böylece genç, atının ayağı tozlanmadan kaleye ulaşmayı başarır. Diğer genç bu şartı yerine getiremez ve evlenme hakkını kaybeder. Bunun üzerine, yenilen genç **“Zaten Meryem çildi”** diyerek Meryem’i küçümser. Bu olaydan sonra kale ve çevresi halk arasında **Meryem Çil** adıyla anılmaya başlanır. ### **Koruma ve Tescil Durumu** Meryem Çil Kalesi, 2012 yılında [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-2/llms.txt) Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü’nün tespitleri doğrultusunda, **Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu** tarafından** korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı **olarak tescil edilmiştir. Bu tescil ile kale, resmî olarak kültürel miras kapsamına alınmıştır. ### **Bölgedeki Önemi** **Andırın ilçesi,** çok sayıda tarihî kaleye ev sahipliği yapması nedeniyle** “kaleler şehri”** olarak anılmaktadır. Meryem Çil Kalesi de bu kaleler arasında yer almakta ve ilçenin tarihî mirasının önemli unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Adını Gençlerin Aşkından Alan Kale.” Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/adini-genclerin-askindan-alan-kale/904285 2. Kültür Portalı. “Meryemçil Efsanesi.” T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kahramanmaras/kulturatlasi/meryemcil-efsanesi 3. TRT Haber. “Kaleler Şehri Andırın, 26’sı Tescilli 70 Kaleye Ev Sahipliği Yapıyor.” Foto galeri. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. https://www.trthaber.com/foto-galeri/kaleler-sehri-andirin-26si-tescilli-70-kaleye-ev-sahipligi-yapiyor/61306.html 4. Türkiye Turizm Ansiklopedisi. “Meryem Çil (Geben) Kalesi.” Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/meryem-cil-geben-kalesi ## Citations [^1]: Kültür Portalı. “Meryemçil Efsanesi.” T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim tarihi: 22 Ocak 2026. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kahramanmaras/kulturatlasi/meryemcil-efsanesi