---
title: Mecaz (Sözlük)
slug: mecaz-sozluk
url: /detay/mecaz-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Mecaz (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Mecaz (Sözlük):  Kelimelerin gerçek anlamı dışında kullanımı.  Edebiyatta, dilbilimde ve felsefede kullanılır.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - sözlük
author: Sümeyra Uzun
created_at: 2025-01-22T14:37:29.293113+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:44:19.721330+03:00
---

# Mecaz (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mecaz (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

[Mecaz](/tr/detay/mecaz-3/llms.txt), bir kelimenin veya kavramın [gerçek](/tr/detay/gercek-2/llms.txt) anlamı dışında bir başka anlamda kullanılmasıdır. Genellikle benzetme veya ilgi temeline dayanarak, bir [kelime](/tr/detay/kelime-750412/llms.txt) farklı bir anlamda kullanılarak ifade güçlendirilir veya güzelleştirilir. Edebiyat alanında mecaz, gerçek anlamı dışında kullanılan sözlerin sanatlı bir biçimde kullanılmasıdır. Mecaz kullanımı, anlamın daha derinleşmesini ve çeşitli çağrışımlar yaratmasını sağlar.

### **Köken**

Mecaz kelimesi, Arapça "cezâz" kökünden türetilmiştir ve "geçiş, [köprü](/tr/detay/kopru-3/llms.txt)" anlamına gelir. Bu sözcük Arapça "cāza" (geçmek) fiilinin mafʿal vezninde ism-i [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) ve mekânıdır. Mecaz, aslında bir anlamdan başka bir anlamı ifade eden bir geçiş aracıdır. Eski Yunanca "metaphora" sözcüğü de mecazın benzer bir anlamını taşır.

### **Kullanım Alanları**

1. **Edebiyat**: Bir kelimenin gerçek anlamı dışında kullanılan anlamı, özellikle şiir ve edebiyat metinlerinde önemli bir yer tutar.
2. **Dilbilim**: Mecaz, dilde kelimelerin anlamlarının öteye taşınarak farklı bağlamlarda kullanılmasına olanak sağlar.
3. **Felsefi ve İslami Düşünce**: "Mecaz, hakikatin köprüsüdür" gibi ifadelerle mecaz, hakikate ulaşmak için bir araç olarak görülür.

### **Örnek Cümleler**

1. "Yâsemin, lâle, sümbül, gül, menekşe, zerrin, zambak, şakāyık, nîlüfer, nar ve şeftâli, daha birçok benzerleri ile birlikte sâde bahçede birer çiçek değil aynı zamanda dilde birer mecazdır." (Nihad S. Banarlı)
2. "Mecâzı ko hakîkat bahrına dal / Yürü bülbül yürü dost illerine" (Aziz Mahmud Hüdâyî)
3. "Ederdi fark-ı mecâz u hakîkat ey Nâbî / Olaydı dîde-i derkimde kuvve-i temyîz" (Nâbî)

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mecaz (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. "Mecaz." Lugatim. Erişim: https://www.lugatim.com/s/MECAZ
2. "Mecaz." Nişanyan Sözlük. Erişim: https://www.nisanyansozluk.com/kelime/mecaz
3. "Mecaz." Türk Dil Kurumu. Erişim: https://sozluk.gov.tr/?ara=mecaz