--- title: Mebni slug: mebni-93614 url: /detay/mebni-93614 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Mebni type: dictionary categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Mebni author: Beyza Başar created_at: 2026-05-16T21:10:00.244009+03:00 updated_at: 2026-05-18T14:56:36.366434+03:00 --- # Mebni ## Article Content ### **Köken** **Mebni**, Arapça **bny** kökünden gelen **mabniyy (مبنيّ***)* kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Bu sözcük, Arapçada “**inşa etmek**, **kurmak**” anlamındaki **banā** fiilinden türemiştir. Kelimenin temel anlamı “**yapılmış**, **kurulmuş**, **bir temele dayandırılmış**”tır. Türkçede hem gerçek hem de mecaz anlamlarda kullanılmış; ayrıca dil bilgisi terimi olarak yerleşmiştir. ### **Kullanım Alanları** - **Günlük ve Resmî Dil:** Bir düşüncenin, kararın veya yapının belirli bir temele dayandığını ifade etmek için kullanılır. - **Hukuk ve Bürokrasi:** Kararların veya uygulamaların belirli gerekçelere bağlı olduğunu belirtmek amacıyla yer alır. - **Edebiyat ve Düşünce Yazıları:** Mecaz anlamda, bir ilişkinin veya düşüncenin belirli esaslar üzerine kurulduğunu anlatmak için kullanılır. - **Dil Bilgisi:** Arapça gramerinde sonundaki harekesi değişmeyen kelimeleri tanımlayan terim olarak kullanılır. - **Tarihî ve Osmanlı Türkçesi Metinleri:** “**Dayalı**, **kurulmuş**, **nedeniyle**” anlamlarında yaygın biçimde kullanılmıştır. ## Academic Sources and References 1. “Mebni“ Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2026. https://lugatim.com/s/MEBN%C3%8E 2. “Mebni“ Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/Mebni 3. “Mebni“ Türk Dil Kurumu. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=mebni ## Related Articles - [Sarih](//detay/sarih-3293c/llms.txt) - [Şayan](//detay/sayan-13d71/llms.txt) - [Feryat](//detay/feryat-755a1/llms.txt)