--- title: Mardin Irok slug: mardin-irok-656e3 url: /detay/mardin-irok-656e3 type: article language: Türkçe entity: primary: Mardin Irok type: article disambiguation: Mardin Irok: Tescilli etli içli köfte. 2023'te coğrafi işaret almış, Mardin'in kültürel lezzeti. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Mardinırok - Irok - İçli Köfte - Mardin mutfağı author: Sinem Bostan created_at: 2025-06-30T14:36:54.473331+03:00 updated_at: 2025-07-06T10:06:15.081588+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/30/tIPjasFVkBqmtVWhJMrzJiigsjlJzbeA.jpeg --- # Mardin Irok ## KURE Information Cards ![14112014_cc987e9a-bad1-48ed-8558-344c601f6809.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/rcwa47mmJpqVyldbZXa8gqvtno8JFLcN.jpeg) *Irok (İçli Köfte)* | Field | Value | |-------|-------| | Tescil Numarası(Metin) | 1473 | | Bölge(ler) | Mardin | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Mardin Artuklu Üniversitesi | | Özgünlük | Yerel Mardin bulguru kullanımı, Geleneksel üretim yöntemi, Kuyruk yağı ile hazırlık | | Şekli | Hafif yassı ve yuvarlak | | Tescil Tarihi(Metin) | 25 Eylül 2023 | | Tescil Türü | Mahreç İşareti | ## Article Content **Mardin Irok**, [Mardin mutfağına](/tr/detay/mardin-mutfagi-ad3cc/llms.txt) özgü, etli iç harçla doldurulan ve kızartılarak hazırlanan tescilli bir [içli köfte](/tr/detay/icli-kofte-5c59e/llms.txt) çeşididir. Sıcak ve isteğe bağlı olarak yoğurtla servis edilen Irok, hem günlük sofralarda hem de özel günlerde yer bulan, [Mardin’in](/tr/detay/mardin-il-4/llms.txt) kültürel mirasını ve yerel üretim bilgisini yansıtan önemli bir yemek olup 2023 yılında **mahreç işaretiyle coğrafi işaret** olarak tescillenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/30/PF65eolDikU8zEdHOVa5N8IHyQBQ7bsX.jpg) *Mardin Irok (Anadolu Ajansı)* ### **Coğrafi İşaret ve Sicil Durumu** **Mardin Irok,** 25 Eylül 2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından **mahreç işareti** türünde coğrafi işaret olarak tescillenmiştir. Tescil numarası 7747 olan ürünün tescil sahibi Mardin Artuklu Üniversitesi’dir. Üretim alanı Mardin il sınırları ile sınırlıdır. Ürünün özgünlüğü; kullanılan malzeme, hazırlanış biçimi ve geleneksel bilgiyi temel alarak hazırlanması zorunluluğuna dayanır. [Mardin Irok](/tr/detay/mardin-irok-db476/llms.txt)’un üretimi, Mardin Artuklu Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen bir denetim kurulu tarafından izlenmektedir. Denetim, bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna sadakat ve amblemin doğru kullanımı gibi ölçütlere göre yapılır. Ürün, yalnızca Mardin ili sınırları içinde üretilebilir. ### **Mardin Irok Tarifi** #### **Malzemeler** Irok’un hazırlanmasında başlıca malzemeler şunlardır: - 1200 g Mardin Bulguru - 100 g kuyruk yağı (çift çekilmiş veya dövülmüş) - 200 g dana eti (çift çekilmiş veya dövülmüş) - 60 g kişniş - 10 g tuz - 300 ml su - 1 kg dana kıyma (tercihen hayvanın sokum kısmından, çift çekilmiş veya dövülmüş) - 150 g maydanoz (ince doğranmış) - 250 g soğan (ince doğranmış) - 50 g domates salçası - 6 g pul biber - 2 g tuz - 2 g karabiber - 2 g yenibahar - 30 ml ayçiçek yağı - 1 litre ayçiçek yağı (kızartmak için) #### **Hazırlanışı** Bir kaba alınan [Mardin Bulguru](/tr/detay/mardin-bulguru-8ed84/llms.txt) üzerine tuz eklenir. Azar azar su ilave edilerek yoğrulur. Bulgurlar yumuşadığında kişniş eklenir ve yaklaşık 30 dakika daha yoğurulur. Ardından çift çekilmiş dana eti ve kuyruk yağı karışıma eklenir, yoğurma işlemi tamamlanır. Bir tencerede ayçiçek yağı ısıtılır, doğranmış soğanlar pembeleşene kadar kavrulur. Üzerine dana kıyma eklenir ve kavurma işlemine devam edilir. Et kavrulduktan sonra salça ilave edilip karıştırılır. Ardından pul biber, tuz, karabiber ve yenibahar eklenir. Ocaktan alınmadan önce kıyılmış maydanoz ilave edilir ve karıştırılarak iç harç soğumaya bırakılır. Dış harçtan yaklaşık 30-35 gramlık parçalar alınır, elde yuvarlanır ve parmakla bastırarak ortası açılır. İçine 20-25 gramlık iç harç konulur ve açık kısmı kapatılır. Irok, hafif yassı yuvarlak şekli verilerek hazırlanır. Son olarak ayçiçek yağında kızartılır. Sıcak olarak servis edilir. Dileyenler, yoğurt eşliğinde tüketebilir. ### **Kültürel ve Gastronomik Önemi** Mardin mutfağı, Mezopotamya coğrafyasının kadim kültürel birikimini yansıtan, et ve bulgur temelli yemekleriyle bilinir. Irok, bu mutfağın en özel ve özgün tatlarından biridir. Yörede kadınlar tarafından hazırlanır, özellikle el emeği ve geleneksel tekniklerle şekillendirilmesiyle ayırt edilir. Hem günlük yaşamda hem bayram ve özel davet sofralarında yer alır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Mardin’in Irok Yemeği Coğrafi İşaretle Tescillendi." Anadolu Ajansı. Erişim 30 Haziran 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/mardinin-irok-yemegi-cografi-isaretle-tescillendi/3009527T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Irok (İçli Köfte) - Mardin." Türkiye Kültür Portalı. Erişim 30 Haziran 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/mardin/neyenir/irok-cli-kofteT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Ne Yenir?" Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 30 Haziran 2025. https://mardin.ktb.gov.tr/TR-56501/ne-yenir.htmlTürk Patent ve Marka Kurumu. "Mardin Irok." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 30 Haziran 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/7747Türk Patent ve Marka Kurumu. "MARDİN IROK." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 30 Haziran 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/6cbabde0-cbb9-4a2f-996f-43c34ee1930a.pdf ## Related Articles - [Mardin Alluciye ](//detay/mardin-alluciye-a0faa/llms.txt) - [Mardin Sucuğu ](//detay/mardin-sucugu-90864/llms.txt) - [Kilis Şıhılmahşe ](//detay/kilis-sihilmahse-2ce3b/llms.txt) - [Batman Piçik Yemeği ](//detay/batman-picik-yemegi-24cd8/llms.txt)