--- title: Mar Petyun Keldani Kilisesi slug: mar-petyun-keldani-kilisesi-3773f url: /detay/mar-petyun-keldani-kilisesi-3773f type: article language: Türkçe entity: primary: Mar Petyun Keldani Kilisesi type: article disambiguation: Diyarbakır'ın tarihi Mar Petyun Keldani Kilisesi; mimarisi ve Keldani kültürüyle öne çıkıyor. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Keldani Katolik - Mar Petyun Kilisesi - Sur İlçesi - Tarihi kilise - İbadet - Mimari - Diyarbakır author: Mehmet Tahir Özbey created_at: 2025-04-08T22:53:13.583203+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:53:39.048395+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/lkAc5TRO1XiJqnI0DyYGJOg5GBVtHnuP.jpeg --- # Mar Petyun Keldani Kilisesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Mar Petyun Keldani Kilisesi ![mor-petyum-keldani-kilisesi-_5_.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/jxipx148gbuihSCEExwVXDxdcR5q2eR4.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | İnşa Tarihi(Metin) | Kesin tarih bilinmemekle birlikte 17. yüzyıla dayandığı tahmin ediliyor | | Günümüzdeki Kullanım | İbadete açık, Keldani cemaati tarafından ayin düğün ve ibadet için kullanılıyor,Sanat Galerisi | | Kompleks İçeriği | Kilise, Lojman, Üç avlu; U şeklinde düzensiz düzenleme | | Onarım Tarihi | 1834 (kuzeybatı kapısındaki kitabeye göre) | | Mezhep | Katolik Mezhebine bağlı Keldaniler | | Yapı Malzemesi(leri) | Demir,Kireç harcı (cas),Ahşap,Toprak,Volkanik bazalt taş | | Mimari Özellik(ler) | Üç nefli,Ahşap ve demir kullanımı,Kireç harcı,siyah bazalt taş,Beş apsisli | | Konum | Diyarbakır,Şeyh Mutahhar Camii yakınları,Özdemir Mahallesi,Sur İlçesi | ## Article Content Mar Petyun Keldani Kilisesi, Diyarbakır’ın Sur İlçesi’nde, Özdemir Mahallesi’nde, [Şeyh](/tr/detay/seyh-3/llms.txt) Mutahhar Camii yakınlarında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan tarihi bir kilisedir. Katolik Mezhebine bağlı Keldaniler tarafından günümüzde de aktif olarak kullanılan bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), kesin inşa tarihi bilinmeyen bir geçmişe sahiptir. Yazılı kaynakların yetersizliği ve yapı üzerinde orijinal bir kitabenin bulunmaması nedeniyle kuruluş tarihi netleştirilememiştir. Ancak kiliseye giriş sağlayan kuzeybatı köşedeki kapının üstünde yer alan 1834 tarihli kitabe, genellikle onarım tarihi olarak kabul edilmektedir. Yapının tarih boyunca birçok kez onarımdan geçtiği bilinmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/VaTa7CxXSczgnFf9Bd0wlJBMGjaRmWbg.jpeg) *Mar Petyun Keldani Kilisesi (Diyarbakır Valiliği)* ### **Mimari Özellikleri** Mar Petyun Kilisesi, Diyarbakır’daki pek çok yapıda olduğu [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) yapı malzemesi olarak siyah bazalt taştan inşa edilmiştir. Plan itibarıyla kemerle bölünmüş üç nefli ve beş apsisli bir düzene sahiptir. Kilisenin bazalt [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) duvarları, [apsis](/tr/detay/apsis-ebb00/llms.txt) önündeki baklava dilimli ve iki [renkli](/tr/detay/renkli-47aad/llms.txt) taş döşemelerle uyum içindedir. Volkanik bazalt taşın yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt), [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) ve kireç harcı (cas) gibi malzemeler de yapımında kullanılmıştır. [Duvar](/tr/detay/duvar-3/llms.txt) örgüsü ve döşemelerde blok taş tercih edilmiş, süslemelerde kireç harcı, mobilyalarda ise ahşap malzeme kullanılmıştır. Ayrıca demir, [kemer](/tr/detay/kemer-2/llms.txt) karınlarında kandil asılması için ve pencere parmaklıklarında işlevsel bir malzeme olarak dikkat çeker. [Kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt), birbiriyle bağlantılı ek yapılarla kompleks bir yapı grubu oluşturur. Bu kompleks içinde Mar Petyun Kilisesi’nin yanı sıra lojman ve üç [avlu](/tr/detay/avlu-2/llms.txt) bulunmaktadır. Kompleks, avlu etrafında düzgün olmayan, U şeklinde bir düzenlemeye sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/U0lDMIsHIxDnGccXJfYeXr96jhG7Zxu0.jpeg) *Mar Petyun Keldani Kilisesi (Diyarbakır Valiliği)* ### **Tarihçe ve Kullanım** Bazı kaynaklara göre Mar Petyun Keldani Kilisesi’nin kökeni 17. yüzyıla dayanmaktadır. Ancak bu tarih, kesin yazılı belgelerle doğrulanamamıştır. Keldaniler, Diyarbakır bölgesinde [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar boyunca varlığını sürdüren topluluklardan biri olup, günümüzde az sayıda Keldani aile bu kiliseyi ibadet, ayin ve [düğün](/tr/detay/dugun-2/llms.txt) gibi etkinlikler için kullanmaya devam etmektedir. Kilise, aynı zamanda [sanat](/tr/detay/sanat/llms.txt) galerisi olarak da işlev görmektedir ve Diyarbakır’da günümüzde faal olan [ender](/tr/detay/ender-1a30d/llms.txt) kiliselerden biridir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/zdnKhPJRPwdvtv8AGuuO8a8Hun744dll.jpg) *Mar Petyun Keldani Kilisesi (Diyarbakır Valiliği)* ### **Günümüzdeki Durumu** Mar Petyun Keldani Kilisesi, hem dini hem de kültürel açıdan önemini korumaktadır. Keldani cemaatinin desteğiyle ayakta kalan bu yapı, Diyarbakır’ın zengin mimari ve tarihi mirasının bir parçasıdır. İbadete açık olan kilise, aynı zamanda ziyaretçilere ve sanatseverlere [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır. Şeyh Mutahhar Camii’ne [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) konumu, Sur İlçesi’nin tarihi dokusu içinde kilisenin öne çıkmasını sağlamaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/vrhUFz8vSpPYskdaooCRfvuztbJqcoup.jpeg) *Mar Petyun Keldani Kilisesi (Diyarbakır Valiliği)* ## Academic Sources and References 1. Diyarbakır Kültür Turizm. “Mar Petyun Kilisesi.” Erişim 8 Nisan 2025. https://diyarbakirkulturturizm.org/Yapit/Details/KILISELER/21/Mar-Petyum-Kilisesi/209 2. Diyarbakır İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Mor Petyun Keldani Katolik Kilisesi.” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.diyarbakir.gov.tr/mor-petyun-keldani-katolik-kilises 3. Diyarbakır.Org.Tr. “Mar Petyun Keldani Kilisesi.” Erişim 8 Nisan 2025. https://diyarbakir.org.tr/mekan/mar-petyum-keldani-kilisesi/