--- title: Mali, Nijer ve Burkina Faso'nun ECOWAS'tan Ayrılması slug: mali-nijer-ve-burkina-fasonun-ecowastan-ayrilmasi url: /detay/mali-nijer-ve-burkina-fasonun-ecowastan-ayrilmasi type: article language: Türkçe entity: primary: Mali, Nijer ve Burkina Faso'nun ECOWAS'tan Ayrılması type: article disambiguation: Mali, Nijer, Burkina Faso'nun ECOWAS'tan ayrılışı: Bölgesel siyaseti değiştiren gelişme. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - AES - Sahel Devletleri İttifakı - Batı Afrika Devletleri - ECOWAS - darbe - Mali - Nijer - Burkina Faso author: Edanur Karakoç created_at: 2025-01-29T11:47:26.556979+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:32:14.718836+03:00 --- # Mali, Nijer ve Burkina Faso'nun ECOWAS'tan Ayrılması ## Article Content Mali, [Nijer](/tr/detay/nijer-2/llms.txt) ve [Burkina Faso](/tr/detay/burkina-faso-2/llms.txt)'nun [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu'ndan (ECOWAS) ayrılması, 28 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 2024’te başlayan ve 29 Ocak 2025'te resmiyet kazanan, bölgesel ekonomik ve siyasi dengeleri etkileyen bir gelişmedir. Üç [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt), ECOWAS’ın uyguladığı yaptırımlara ve siyasi müdahalelere [tepki](/tr/detay/tepki/llms.txt) olarak ayrılma kararı almış, bunun yerine Sahel Devletleri İttifakı (AES) adı altında yeni bir iş birliği mekanizması oluşturmuştur. Ayrılık süreci, ECOWAS ile üç ülke arasındaki diplomatik gerilimlerin artması, güvenlik politikalarındaki farklılıklar ve dış güçlerle ilişkilerde yaşanan değişimlerle şekillenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/29/CHN5TDv12u52de4HWa0Zpstqew5rFp6i.jpeg) *ECOWAS’ın 15 Aralık 2024’te düzenlediği toplantıdan bir kare. Toplantıda, Burkina Faso, Mali ve Nijer'e üyelikten çekilme kararlarını yeniden değerlendirmeleri için altı ay süre tanınmıştır. - Premium Times* ### **Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS)** ECOWAS, 28 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1975 tarihinde Batı Afrika ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini artırmak, serbest [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) bölgesi oluşturmak ve bölgesel barışı sağlamak amacıyla kurulmuş çok uluslu bir gruptur. Grubun merkezi [Nijerya](/tr/detay/nijerya-2/llms.txt)’nın Abuja kentinde bulunmaktadır ve 15 üye devletten oluşmaktadır. Bölgedeki serbest ticaretin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) demokratik yönetimlerin korunmasını da amaçlamaktadır. ECOWAS, Batı Afrika’daki siyasi krizlere müdahale edebilme yetkisine sahip bir bölgesel [birlik](/tr/detay/birlik-751140/llms.txt) olarak [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) göstermektedir. Özellikle askeri darbelerin ve iç savaşların yaşandığı durumlarda grubun, üye ülkelerin demokratik yönetime dönmelerini sağlamak amacıyla ekonomik yaptırımlar ve diplomatik baskılar uygulama yetkisi vardır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/29/l8QKIHQrbToAoTr8BgfAnF4VktEQDKxR.png) *ECOWAS'ı oluşturan 15 ülkeyi gösteren harita. Turuncu renk mevcut üyeleri, gri renk ise gruptan ayrılan Burkina Faso, Mali ve Nijer’i temsil eder. - Anadolu Ajansı* ### **Arka Plan** Mali, Nijer ve Burkina Faso’da 2020-2023 yılları arasında gerçekleşen [askeri darbeler](/tr/detay/burkina-fasoda-darbe-girisimi-ocak-2026-f6137/llms.txt), bu ülkeler ile ECOWAS arasındaki ilişkilerin bozulmasına neden olmuş ve ayrılık sürecinin başlangıcını oluşturmuştur. #### **Askeri Darbeler ve ECOWAS ile Gerginlik** ##### **Mali, Nijer ve Burkina Faso’da Gerçekleşen Askeri Darbeler** **Mali:** [Ağustos](/tr/detay/agustos-748432/llms.txt) 2020 ve Mayıs 2021’de iki askeri [darbe](/tr/detay/darbe-2/llms.txt) gerçekleşmiş, Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita görevden alınmış ve askeri yönetim kontrolü ele geçirmiştir. **Burkina Faso:** Ocak ve [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 2022’de iki darbe meydana gelmiş, Cumhurbaşkanları Roch Marc Christian Kaboré ve Paul-Henri Sandaogo Damiba görevden alınmıştır. **Nijer:** 26 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 2023’te Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum askeri darbeyle devrilmiş, yönetim askerler tarafından ele geçirilmiştir. Bu darbeler sonucunda ECOWAS, bu ülkelerin yöneticilerine siyasi ve ekonomik yaptırımlar uygulamış, demokratik yönetime geçiş sağlanana kadar üyeliklerini askıya almıştır. ##### **ECOWAS’ın Müdahale Girişimleri ve Yaptırımları** ECOWAS, askeri yönetimlere karşı ekonomik yaptırımlar ve diplomatik izolasyon politikası uygulamıştır. Nijer'deki darbenin ardından, ECOWAS yönetimi Nijer'e askeri müdahale ihtimalini gündeme getirmiş ancak bu girişim uluslararası toplumda tepkiyle karşılanmıştır. Mali, Burkina Faso ve Nijer, ECOWAS’ın Batılı ülkelerin etkisi altında olduğunu öne sürerek [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) etme kararı almıştır. ### **ECOWAS’tan Ayrılma Süreci** **28 Ocak 2024**: Mali, Nijer ve Burkina Faso [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) bir bildiriyle ECOWAS’tan ayrılacaklarını duyurmuştur. **16 Aralık 2024**: Nijerya’nın Abuja kentinde düzenlenen 66. ECOWAS [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) ve [Hükümet](/tr/detay/hukumet-2/llms.txt) Başkanları Zirvesi’nde üç ülkenin ayrılma kararı onaylanmıştır. **29 Ocak 2025**: ECOWAS üyeliği resmi olarak sona ermiştir. ECOWAS 15 [Aralık](/tr/detay/aralik-748440/llms.txt) 2024'te, ayrılık kararını geri çevirmek adına üç ülkeye 6 aylık bir geçiş süreci tanımış, ancak bu ülkeler geri dönmeyeceklerini açıklamıştır. ### **Sahel Devletleri İttifakı (AES) ve Yeni Bölgesel Düzen** Eylül 2023'te Mali, Nijer ve Burkina Faso tarafından Sahel Devletleri İttifakı (AES) kurulmuştur. Üç ülke, ECOWAS yerine güvenlik, ekonomik kalkınma ve bölgesel entegrasyonu temel alan bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) oluşturmayı amaçlamaktadır. #### **AES’nin Öne Çıkan Politikaları** **Ortak Savunma ve Askeri İş Birliği: **5.000 kişilik bir ortak görev gücü oluşturulmuştur. ECOWAS’a üye ülkelerden gelebilecek herhangi bir askeri müdahaleye karşı ortak savunma mekanizması kurulmuştur. **Yeni Ekonomik Yapılar: **ECOWAS ortak pazarından ayrılan üç ülke, yeni bir ticaret ve [finans](/tr/detay/finans-748638/llms.txt) modeli geliştirmeyi hedeflemektedir. Üç ülke için yeni bir ortak [para](/tr/detay/para-4/llms.txt) birimi veya ekonomik anlaşma olasılığı tartışılmaktadır. **Yeni Pasaport ve Serbest Dolaşım Mekanizması: **ECOWAS’ın biyometrik [pasaport](/tr/detay/pasaport-2/llms.txt) sisteminden ayrılan üç ülke, kendi ortak pasaportlarını geliştireceklerini açıklamıştır. Üç ülke arasında serbest dolaşım korunurken, ECOWAS ile yeni bir [vize](/tr/detay/vize-2/llms.txt) politikası olup olmayacağı [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) netleşmemiştir. ### **ECOWAS Üzerindeki Etkileri** [Mali, Nijer ve Burkina Faso’nun ayrılmasıyla](/tr/detay/mali-niger-and-burkina-fasos-withdrawal-from-ecowa/llms.txt) ECOWAS’ın nüfusu 424 milyondan yaklaşık 354 milyona düşmüştür. Bu üç ülke, denize kıyısı olmayan devletler olup ticaret açısından ECOWAS üyesi kıyı devletlerine bağımlıdır. Ayrılmalarının, Batı Afrika'daki ticaret rotaları ve [gümrük](/tr/detay/gumruk-2/llms.txt) politikaları üzerinde etkili olması beklenmektedir. ECOWAS, askeri gücü ECOMOG aracılığıyla Batı Afrika'daki krizlere müdahale eder. Ayrılmayla beraber grubun bölgedeki güvenlik koordinasyonun zayıflama ihtimali bulunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Al Jazeera. 2024. “Burkina Faso, Mali and Niger Agree to Grace Period in ECOWAS Withdrawal.” Al Jazeera, 15 Aralık 2024. https://www.aljazeera.com/news/2024/12/15/burkina-faso-mali-and-niger-agree-to-grace-period-in-ecowas-withdrawal. 2. Anadolu Ajansı. 2024. “Burkina Faso, Mali ve Nijer’in ECOWAS’tan Ayrılma Kararı.” Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 29 Ocak 2024. https://www.aa.com.tr/tr/vg/video-galeri/burkina-faso-mali-ve-nijerin-ecowastan-ayrilma-karari-/404. 3. Anadolu Ajansı. 2024. “ECOWAS, Burkina Faso, Mali ve Nijer’in Bloktan Ayrılma Kararını Onayladı.” Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 29 Ocak 2024. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ecowas-burkina-faso-mali-ve-nijerin-bloktan-ayrilma-kararini-onayladi-/3425461. 4. Anadolu Ajansı. 2024. “Mali, Burkina Faso ve Nijer Neden Batı Afrika’nın Bölgesel Bloğundan Ayrılıyor?” Anadolu Ajansı, 28 Ocak 2024. https://www.aa.com.tr/en/africa/explainer-why-are-mali-burkina-faso-and-niger-quitting-west-africas-regional-bloc/3123217. 5. Anadolu Ajansı. 2024. “Mali, Nijer ve Burkina Faso ECOWAS’tan Resmen Ayrıldı.” Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 29 Ocak 2024. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/mali-nijer-ve-burkina-faso-ecowastan-resmen-ayrildi/3465162. 6. Reuters. 2024. “Nijer, Mali ve Burkina Faso, ECOWAS’tan Ayrıldıklarını Duyurdu.” Reuters, 28 Ocak 2024. https://www.reuters.com/world/africa/niger-mali-burkina-faso-say-they-are-leaving-ecowas-regional-block-2024-01-28/. 7. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. 2024. “ECOWAS Hakkında Genel Bilgiler.” Erişim tarihi: 29 Ocak 2024. https://www.mfa.gov.tr/ecowas.tr.mfa.