---
title: Mahmuz (Sözlük)
slug: mahmuz-sozluk-9
url: /detay/mahmuz-sozluk-9
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Mahmuz (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Mahmuz: Binicilikten mimariye, anlamı ve kullanım alanları.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - sözlük
author: Meryem Şentürk Çoban
created_at: 2025-01-13T17:25:56.777157+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:56:32.255448+03:00
---

# Mahmuz (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mahmuz (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

isim.

1. Ata binenlerin, hayvanı dürterek hızlandırmak için çizme ökçelerinin arkasına taktıkları sivri demir parçası veya ufak dişli çelik çark.
2. Horoz ve bazı kuşların ayaklarının arkasındaki boynuzu andıran sivri uzantı.
3. Köprü ayaklarının uç kısımlarına, suyun basıncını azaltmak için yapılan sivri köşeli kâgir çıkıntı.
4. Eski tür savaş gemilerinde, su kesimi altında ileriye doğru uzanan ve düşman gemilerini delip batırmak için kullanılan ahşap veya madeni başlıklı omurga uzantısı.

### **Köken**

Mahmuz kelimesi, Arapça *hmz* kökünden gelen *mihmāz* (مهماز) veya *mihmez* (مهمز) “dürtme aracı, hayvanı dürtmek için kullanılan [çivi](/tr/detay/civi-749659/llms.txt) veya [çark](/tr/detay/cark/llms.txt)” sözcüğünden türetilmiştir.

- *Mahmuz*, Arapça *hamaza* (همز) “dürttü, mahmuzladı” fiilinin *mifˁal* vezninde alet adıdır.
- Bu kelime, "dürtme" ve "harekete geçirme" işlevlerini ifade eden çeşitli araç ve uzantıları tanımlamak için kullanılmıştır.

### **Kullanım Alanları**

- **Binicilik:** Hayvanları hızlandırmak için kullanılan mahmuzlar.
- **Biyoloji:** Horoz ve kuş türlerindeki doğal sivri çıkıntılar. Kuş türlerinin ayak yapılarında savunma ve saldırı özellikleri.
- **Mimari:** Köprü yapılarındaki suyun basıncını azaltan mimari unsurlar.
- **Denizcilik:** Eski savaş gemilerinde kullanılan batırma amaçlı omurga uzantıları. Eski deniz savaşlarında kullanılan stratejik silahlar.

### **Örnek Cümleler**

- Atı hızlandırmak için çizmesindeki mihmāzı kullandı.
- Horozun ayaklarındaki sivri mihmāzlar oldukça belirgindi.
- Köprünün ayaklarına yapılan mihmāzlar, suyun basıncını hafifletiyordu.
- Savaş gemisinin su altındaki mihmāzı, düşman gemisini batırmak için tasarlanmıştı.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mahmuz (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Nişanyan Sözlük. "Mahmuz." Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 12 Ocak 2025. https://www.nisanyansozluk.com.Türk Dil Kurumu. "Mahmuz." Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 12 Ocak 2025. https://sozluk.gov.tr/.Kubbealtı Lugatı. "Mahmuz." Erişim tarihi: 12 Ocak 2025. https://lugatim.com/