---
title: Mahmal
slug: mahmal-ab355
url: /detay/mahmal-ab355
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Mahmal
  type: article
  disambiguation: Mahmal: Hac kervanının sembolik taşıyıcısı, padişahın himayesini temsil eden tören filikası.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
    - name: İslam
      slug: islam
      url: /kategori/islam
  tags:
    - Kiswah
    - Mamluk
    - Mahmal
    - Osmanlı
    - Hac
author: Sümeyye Akkanat Terzioğlu
created_at: 2025-05-21T23:42:02.631277+03:00
updated_at: 2025-05-31T12:23:06.288020+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/21/YM9nPFm95TcaSv3qiwoDC1i5KLdiXYQx.jpg
---

# Mahmal 

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Mahmal " -->

## KURE Information Cards

![1.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/21/fu28XdtmGDxBnohicSv30VkxTJNxxFQf.jpg)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Kullanım Amacı(ları) | Hac kervanlarında halifenin/devletin temsili |
| Tür(ler) | Dini-siyasi sembol / Tören yapısı |
| Müze Örnekleri | Topkapı Sarayı (İstanbul), Louvre (Paris), Museum of Islamic Art (Kahire) |
| Son Kullanımı | 1920’lerin sonu – 1950’lere dek sınırlı olarak sürdü |
| Sembolik Anlamı | Halifenin hacca katılanlara koruyucu sıfatla eşlik etmesi |
| Kullanım Dönemi | 13. yüzyıldan 20. yüzyıl ortalarına kadar |
| Kullanıldığı Yerler | Mısır (Kahire), Suriye (Şam), Osmanlı Hac Kervanları |
| Kaplama Malzemesi | İpek, saten veya kadife; Kur'an ayetleri ve hanedan motifleriyle süslenmiş |
| İç Yapı | Ahşap iskelet, konik/üçgen kubbeli form |
| Taşıyıcı Unsur | Deve (özellikle süslenmiş tören devesi) |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mahmal " -->

## Article Content

[Mahmal](/tr/detay/mahmal-6f741/llms.txt) (Arapça: مَحْمَل), [hac](/tr/detay/hac-4/llms.txt) kervanlarının bir parçası olarak deve sırtında taşınan tören filikasıdır. Yolculukta içinde insan bulunmayan bu yapı, sembolik olarak padişahın veya devletin himayesini temsil eder. Mahmal üzerindeki örtüler genellikle kutsal kabul edilen ve işlemelerle süslenmiş kumaşlardır.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/21/tUEG451KjghIESpeMvQfLLNugsSfaExy.png)
*Mahmal (PICRYL)*

### **Tarih ve Kültürel Bağlam**

12. yüzyıldan itibaren [Mısır](/tr/detay/misir-2/llms.txt) merkezli [Mamluk Devleti](/tr/detay/memlukler/llms.txt)’nde mahmal kullanımı yaygınlaşmıştır. Mahmal, [hilafet](/tr/detay/hilafet-2/llms.txt) otoritesinin, hacca katılan [Müslümanlara](/tr/detay/arap/llms.txt) yönelik koruma ve himaye niyetini simgelemiştir. [Osmanlı](/tr/detay/padisah-2/llms.txt) döneminde de bu gelenek devam etmiştir. 20. yüzyılın ortalarına kadar hac kervanlarında mahmal sembolik bir unsur olarak yer almıştır.

### **Mimari ve Stil Özellikleri**

Mahmal, ahşap iskelete sahip olup, genellikle üçgen veya konik biçimlidir. Üst kısmı sivri bir çatıya sahiptir. Kumaş örtüyle kaplanarak süslenir; bu örtüler üzerine Kur’an ayetleri, hanedan mühürleri, hilafet sembolleri işlenir. Renk seçimi dönemden döneme değişiklik gösterse de Mamluk dönemindeki örtüler sarı, sonraki dönemlerde ise kırmızı veya yeşil renkli olmuştur.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/21/um0f5RvnGIRPHCnaspLzAO6FWZb5bJkc.png)
*Mahmal (PICRYL)*

### **Fonskiyon ve Ritüel Kullanımı**

Mahmal, hac yürüyüşü sırasında deve sırtında taşınarak kutsal şehir [Mekke](/tr/detay/mekke/llms.txt)’ye götürülürdü. Bu törenli geçit süreci genellikle üç defa tekrar edilirdi ve devletin himayesinin sembolü olarak halktan büyük ilgi görürdü. Hac kervanları şehir girişlerinde gösterilere katılırken, mahmal da bu törenin odağında yer alırdı.

### **Sanatsal ve Sembolik Değer**

Mahmal üzerindeki kumaş örtüler (özellikle [kiswah](/tr/detay/kisve-i-serif-9c22f/llms.txt) benzeri) hem estetik hem de sembolik anlam taşır. İşlemelerde kullanılan altın işlemeler ve yazılar, döneminin yüksek sanat ve el sanatı geleneğini yansıtır. Bu nesne, sadece dini bir seremoniden ziyade siyasal meşruiyetin halk nezdinde gösterilmesi için kullanılan sanatsal bir obje işlevi görmüştür.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mahmal " -->

## Academic Sources and References

1. Behrens‑Abouseif, Doris. “The Mahmal Legend and the Pilgrimage of the Ladies of the Mamluk Court.” Mamlūk Studies Review 1 (1997): 87–96. Erişim 21 Mayıs 2025. https://knowledge.uchicago.edu/record/980/files/MSR\_I\_1997-Behrens-Abouseif.pdfDiscover Islamic Art – Museum With No Frontiers. “Mahmal.” Erişim 21 Mayıs 2025. https://islamicart.museumwnf.org/database\_item.php?id=object%3BEPM%3Bqt%3BMus22%3B41%3BenEuropeana. “Hajj and the Remarkable Story of the Mahmal.” 17 July 2021. Erişim 21 Mayıs 2025. https://www.europeana.eu/en/stories/hajj-and-the-remarkable-story-of-the-mahmalKhamseen: Islamic Art History Online. “Hajj Materials and Rites from Egypt.” Richard McGregor. 9 February 2021. Erişim 21 Mayıs 2025. https://sites.lsa.umich.edu/khamseen/topics/2021/hajj-materials-and-rites-from-egypt/ArtUK. “Mahmal.” Erişim 21 Mayıs 2025. https://artuk.org/discover/artworks/mahmal-330119