---
title: Mahlas
slug: mahlas-8db6c
url: /detay/mahlas-8db6c
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Mahlas
  type: dictionary
  disambiguation: Mahlas: Şairlerin takma adı. Arapça kökenli, kurtuluş, sığınak anlamları taşır. Divan şiirinde kullanılır.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - takma ad
    - mahlas
author: Elmira Naz Ede
created_at: 2025-05-16T22:52:23.242609+03:00
updated_at: 2025-05-17T14:22:38.031597+03:00
---

# Mahlas

<!-- CONTEXT: Article Content for "Mahlas" -->

## Article Content

### **Köken**

"[Mahlas](/tr/detay/tehallus/llms.txt)" (Arapça: مخلص, *maḫlaṣ*), Türkçeye Arapça *ḫalaṣa* (خَلَصَ) fiilinden türeyen maḫlaṣ biçiminden geçmiş bir isimdir. Arapçada *ḫalaṣa*, “kurtulmak, sıyrılmak, özgürleşmek” anlamına gelirken, bu fiilin mafˁal vezninde türetilmiş hâli olan *maḫlaṣ*, “kurtuluş zamanı” veya “kurtuluş yeri” anlamına gelir. Yani hem ism-i mekân (yer ismi) hem de ism-i zaman (zaman ismi) özelliği taşır. Bu bağlamda sözcük, somut olarak sığınma yeri, soyut olarak ise huzura erme veya çıkış yolu gibi anlamlar kazanmıştır.

Türkçede ise özellikle klasik şiir geleneğinde terimleşerek, şairin kendisini tanıttığı takma ad anlamında kullanılmaya başlanmıştır. [Gazel](/tr/detay/gazel-4/llms.txt) türü şiirlerde bu ad, çoğunlukla son [beyitte](/tr/detay/beyit-2/llms.txt) (makta) yer alır ve şairin edebî kimliğini simgeler. [Şair](/tr/detay/sair-2/llms.txt) için bir nevi imza işlevi gören mahlas, aynı zamanda şairin anlam dünyasında kişisel bir sığınak ya da seçilmiş kimlik olarak da değerlendirilmiştir. 

### **Kullanım Alanları**

- **Divan Şiiri Terminolojisi:** Şairin takma adının yer aldığı beyti tanımlamak için kullanılır.
- **Edebiyat Tarihi ve Biyografi Çalışmaları:** Şairlerin kimliklerini belirlerken veya eserlerini sınıflarken başvurulan terimdir.
- **Şiir Çözümlemelerinde:** Anlam katmanlarını incelemek ya da şairin kişisel kimliğiyle edebi sesi arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla kullanılır.
- **Arapça Dilbilgisi Öğretiminde:** İsm-i zaman ve ism-i mekân kalıplarına örnek olarak gösterilir.
- **Mecazi Anlatımlarda:** Bir kişinin kendini ifade ettiği özel alan, seçilmiş kimlik ya da manevi sığınak anlamlarında kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Mahlas" -->

## Academic Sources and References

1. ''Mahlas”. Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2025. https://lugatim.com/s/mahlas.“Mahlas”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/mahlas.''Mahlas”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 16 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Mahlas.