--- title: Maçka (İlçe) slug: macka-ilce-9ef2a url: /detay/macka-ilce-9ef2a type: article language: Türkçe entity: primary: Maçka (İlçe) type: article disambiguation: Maçka, Trabzon'da tarihi ve doğal güzellikleriyle ünlü bir ilçe. Doğu Karadeniz'in incisi! categories: - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - Hamsiköy - Trabzon Valiliği - Sümela Manastırı - karadeniz - Maçka - Trabzon author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-04-05T18:10:09.183178+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:01:43.561884+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/05/7CdFgKFpgJGPfyCgD5mcQOhoCxPUJNae.jpg --- # Maçka (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Maçka ![3140efc98c87450d610491ff64ebd5ff.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/05/IPUvgLdvEParotlkxZ6d4kHy1hiLqRyQ.jpg) *Maçka* | Field | Value | |-------|-------| | Ülke(ler) | Türkiye | | Rakım(lar)(Metin) | 464 | | İl(ler) | Trabzon | | Coğrafi Bölge | Karadeniz Bölgesi | ## Article Content ​Maçka, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde, [Trabzon](/tr/detay/trabzon-2/llms.txt) iline bağlı bir ilçedir. Trabzon-[Gümüşhane](/tr/detay/gumushane-2/llms.txt) karayolu üzerinde, [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden yaklaşık 365 metre yükseklikte konumlanmıştır. Doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleriyle [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Karadeniz'in [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) turizm merkezlerinden biridir.​ ### **Tarihçe** Coğrafi konumu nedeniyle Maçka, antik çağlardan itibaren önemli bir geçiş noktası olmuştur. Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan ilçe, Trabzon'un güney kapısı işlevini görmüştür. M.Ö. 4. yüzyılda **Ksenophon'un "Anabasis"** adlı eserinde, komutasındaki askerlerin Maçka'daki İskobel Yaylası'ndan Karadeniz'i gördüklerinde sevinçle bir anıt diktikleri belirtilmektedir. ​ Maçka, tarih boyunca Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Komnenos Devleti'nin egemenliği altında kalmıştır. 1461 yılında **Fatih Sultan Mehmet'in** Trabzon'u fethetmesiyle Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde, bölgedeki manastırlar faaliyetlerine devam etmiştir. 1916 yılında Rus işgaline uğrayan ilçe, 15 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 1918'de tekrar bağımsızlığına kavuşmuştur. ### **Coğrafi Yapısı** Maçka, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde, Trabzon-Gümüşhane karayolunun 29. kilometresinde, Karadeniz’in engebeli [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) yapısı içinde konumlanmış bir ilçedir. İlçe, Meryemana ve Hamsiköy derelerinin birleştiği noktada, derin vadilerin ortasında kuruludur. Dağların vadiye bakan yamaçlarında kayın, ladin, göknar ve çam ağaçlarından oluşan yoğun ormanlar mevcuttur. Bu coğrafi [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), Maçka’nın hem stratejik önemini hem de doğal zenginliğini şekillendirmiştir. Tarihi İpek Yolu üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alması, onu tarih boyunca geçiş güzergahı ve kavşak noktası haline getirmiştir. ### **Nüfus ve Demografik Yapı** Maçka’nın nüfusu, 2020 yılı verilerine göre 24.979 kişidir. [Nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) yapısı [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak farklı kültürlerin bir araya gelmesinden oluşmuştur. Persler, Romalılar, Bizanslılar, Komnenoslar ve Osmanlılar [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çok sayıda uygarlığa [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapması, demografik yapının kültürel çeşitliliğini şekillendirmiştir. İlçede yerleşik Hristiyan ahali [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar boyunca manastır kültürünü sürdürmüş, özellikle Osmanlı idaresi sırasında bu yapılar korunmuştur. **Maçka ilçesi;** **Akarsu, Akmescit, Alaçam, Alataş, Altındere, Anayurt, Ardıçlıyayla, Armağan, Atasu, Bağışlı, Bahçekaya, Bakımlı, Bakırcılar, Barışlı, Başar, Coşandere, Çamlıdüz, Çatak, Çayırlar, Çeşmeler, Çıralı, Dikkaya, Erginköy, Esiroğlu, Fatih, Gayretli, Günay, Güney, Gürgenağaç, Güzelce, Güzelyayla, Hamsiköy, Hızarlı, Kapuköy, Kaynarca, Kırantaş, Kiremitli, Konak, Kozağaç, Köprüyanı, Kuşçu, Mataracı, Merkez, Ocaklı, Oğulağaç, Ormaniçi, Ormanüstü, Ortaköy, Öğütlü, Örnekalan, Reşadiye, Sevinç, Sındıran, Sukenarı, Şimşirli, Temelli, Üçgedik, Yaylabaşı, Yazılıtaş, Yazlık, Yeni Atasu, Yeniköy, Yeşiltepe, Yeşilyurt, Yukarıköy, Yüzüncüyıl ve Zaferli **olmak üzere toplam 67 mahalleden oluşmaktadır. ### **Sosyal Yapı** Tarih boyunca Maçka, çok kültürlü bir sosyal yapıya sahip olmuştur. Fatih Sultan Mehmet’in 1461’de Trabzon’u fethetmesiyle Osmanlı egemenliğine giren ilçe, dini ve kültürel çeşitliliğini korumuş; özellikle manastır yapıları faaliyetlerine devam etmiştir. Sosyal yapıyı şekillendiren bir diğer önemli unsur da yaylacılıktır. Maçka halkı, geleneksel olarak [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında yüksek rakımlı yaylalara [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) eder. Bu [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt), günümüzde de folklorik yaşam tarzı ve yayla turizmiyle devam etmektedir. ### **İklim ve Bitki Örtüsü** Maçka’da iklim, yıl boyu süren yağışlar nedeniyle ılıman ve nemlidir. Bu iklim yapısı, ilçeyi doğal flora açısından son [derece](/tr/detay/derece-3/llms.txt) zengin kılar. Vadiler ve dağ yamaçları, özellikle kayın, ladin, göknar ve çam ormanlarıyla kaplıdır. 2000 metre rakıma kadar bu ormanlık alanlar görülürken, daha yüksek bölgelerde tipik dağ bitkileri hâkimdir. Bu zengin [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü, hem [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) turizmini beslemekte hem de tarım ve hayvancılığı desteklemektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/RcnKUMclpViRI6HPYulpOSb2h3D2NJ3O.jpg) *Maçka'nın Bitki Örtüsü Dağılımı (Climate Data Verileri Kullanılarak Grafik Yapay Zeka Tarafından oluşturulmuştur.)* Yukarıdaki grafik, Maçka’nın bitki örtüsünü temsili olarak göstermektedir. İklimi yıl boyu yağışlı ve nemli olduğu için ormanlık alanlar oldukça yaygındır. Kayın, ladin, göknar ve çam gibi [ağaç](/tr/detay/agac-4/llms.txt) türleri baskındır; yüksek kesimlerde ise dağ bitkileri öne çıkar.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/06/epmTCWrqgkhJW8dkpc6ssWHO54zWdkbp.jpg) *Maçka'nın Aylık Ortalama Sıcaklık ve Yağış Dağılımı (Meteoroloji Genel Müdürlüğü: Trabzon iline ait resmi iklim istatistiklerini içermektedir.  Grafik Yapay Zeka Tarafından oluşturulmuştur.)* Grafikte, Maçka’nın temsili aylık ortalama sıcaklık ve yağış değerleri gösterilmektedir. Yıl boyunca nemli ve ılıman bir iklim hâkimdir. Yaz aylarında sıcaklıklar yükselirken, yağış miktarı da oldukça yüksek kalır. Bu iklim, ilçedeki zengin [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) örtüsünün ve bitki çeşitliliğinin temel nedenidir.  ### **Ekonomik Yapı** Maçka’nın ekonomisi üç temel sektöre dayanır: tarım, hayvancılık ve turizm. İlçenin verimli topraklarında mısır, [fındık](/tr/detay/findik-748940/llms.txt) gibi ürünler yetiştirilirken, yaylalarda büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Bunun yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), [Sümela Manastırı](/tr/detay/sumela-manastiri-4/llms.txt) gibi tarihî ve turistik [değerler](/tr/detay/degerler/llms.txt), ilçeye yoğun bir ziyaretçi trafiği çekmektedir. Yaylaların temiz havası ve doğal güzellikleri, özellikle yaz aylarında turizm gelirlerini artırmakta; bu da ekonomik yapının önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. ### **Doğal Yapı ve İklim** Maçka, çam ormanlarıyla çevrili vadilerde kurulmuştur. İlçenin toprakları, 2000 metreye kadar zengin orman örtüsüyle, daha yüksek kesimlerde ise yaylalar ve dağlarla kaplıdır. İklimi, yıl boyunca süren yağışlarla ılıman ve nemlidir. Bu verimli [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) yapısı, birçok bitki ve [çiçek](/tr/detay/cicek-3/llms.txt) çeşidini barındırır. ​ ### **Tarihi ve Turistik Mekanlar** Maçka, birçok tarihi esere ev sahipliği yapmaktadır:​ ##### **Sümela Manastırı**: İlk olarak 4. yüzyılda Atinalı iki keşiş tarafından bir [mağara](/tr/detay/magara-2/llms.txt) genişletilerek inşa edilmiştir. 6. ve 13. yüzyıllarda genişletilen manastır, [Meryem](/tr/detay/meryem-2/llms.txt) [Ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt)'ya ithaf edilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/05/n20cldI6krOepkGMSh8konZtkRqYSOHo.jpg) *Sümela Manastırı* Osmanlı döneminde de faaliyetlerine devam etmiştir. Manastırda [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) kemerleri, [kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt), [ayazma](/tr/detay/ayazma-2/llms.txt), [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt), öğrenci odaları, [kütüphane](/tr/detay/kutuphane-2/llms.txt) ve erzak depoları bulunmaktadır. Trabzon'a 47 km, Maçka'ya 17 km uzaklıkta, Altındere [Milli](/tr/detay/milli/llms.txt) Parkı içinde yer almaktadır. ##### **Vazelon Manastırı**: Maçka'ya 8 km uzaklıkta, çam ormanları arasında yer almaktadır. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), bazı araştırmacılar M.S. 270-317 yılları arasında inşa edildiğini belirtmektedir. İmparator Justinianus döneminde onarılmıştır. 1923 yılında terk edilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/05/DHN8D9nJkurv0zTiK47C6WwZMbfECVZ5.png) *Vazelon Manastırı (Karadeniz Kültür Envanteri'nden Alınmıştır.)* ##### **Kuştul Manastırı**: Esiroğlu Beldesi Kuştul Köyü'nde, vadiye hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur. Diğer manastırlar kadar önemli olmamakla birlikte, yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/05/NOa42iNU7XvmaKOle0Vu6pEbHCTLQZIz.jpg) *Kuştul Manastırı (Karadeniz Kültür Envanteri'nden Alınmıştır.)* ### **Yaylalar** Maçka, doğal güzellikleriyle [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) birçok yaylaya sahiptir. - **Şolma Yaylası**: İlçe merkezine 22 km uzaklıkta, çam ormanlarıyla çevrili, soğuk su kaynakları ve düz çimenleriyle ünlüdür. - **Kiraz, Lapazan, Kulindağı, Maura ve Lişer Yaylaları**: Her biri kendine özgü doğal güzelliklere sahip olan bu yaylalar, temiz havası ve kaynak sularıyla ziyaretçilerini cezbetmektedir. Lişer Yaylası'nda her yıl 7 Temmuz'da "Soğuksu Şenlikleri" düzenlenmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/05/Ftb34Xha8flI87tKGP0pAukEiFG791dS.jpg) *Trabzon, MAÇKA Yayla (Mehmet Ali Ayvaz, Pexels)* ### **Ekonomi ve Kültür** Maçka'nın ekonomisi ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve turizme dayanmaktadır. İlçe, alabalıkları ve [meşhur](/tr/detay/meshur/llms.txt) sütlacıyla da tanınmaktadır. Zengin kültürel mirası ve doğal güzellikleriyle Maçka, tarihin ve doğanın iç içe geçtiği bir destinasyon olarak öne çıkmaktadır. ​ ### **Mutfak** Maçka ilçesi mutfağı, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin coğrafi ve iklimsel koşullarına bağlı olarak şekillenmiş, yerel tarım ve hayvancılık ürünlerine dayalı bir mutfak kültürü sunar. Temel malzemeler arasında mısır unu, tereyağı, [lahana](/tr/detay/lahana-748594/llms.txt), [fasulye](/tr/detay/fasulye-748606/llms.txt), hamsi ve süt ürünleri yer alır. Mısır unu ve kolot peyniriyle hazırlanan [kuymak](/tr/detay/kuymak-748648/llms.txt) (mıhlama) ile mısır ekmeği yaygındır. [Kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) lahana ile yapılan sarma ve [çorba](/tr/detay/corba-3/llms.txt), bölgede sık tüketilen yemeklerdendir. Hamsili pilav, hamsiyle birlikte pirinç, dereotu ve çeşitli baharatlarla pişirilir. Doğal sularda yetişen alabalık ızgara ya da tereyağında pişirilerek sunulur. Fasulye turşusu kavurması ve [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) fırında pişirilen [fırın](/tr/detay/firin-2/llms.txt) sütlaç da yöresel mutfakta önemli yer tutar. Bu yemekler, Maçka’nın doğal kaynakları ve geleneksel yaşam tarzı ile doğrudan ilişkilidir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=zNLU0rJumuk) [Trabzon İlinin Maçka İlçesi ve Maçka İlçesine Bağlı Hamsiköy Mahallesinden Bir Kesit ](https://www.youtube.com/watch?v=zNLU0rJumuk) ​Hamsiköy, Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı bir mahalledir ve ilçe merkezine yaklaşık 19 kilometre uzaklıkta, Zigana Dağı'nın kuzey eteklerinde konumlanmıştır. ****Tarihi İpek Yolu'nun kuzey güzergâhı üzerinde yer alan Hamsiköy, deniz seviyesinden yaklaşık 1.300 metre yükseklikte bulunmaktadır. Hamsiköy, özellikle doğal güzellikleri ve meşhur sütlacıyla tanınmaktadır. Ayrıca, Zigana Dağı ve Sümela Manastırı gibi önemli turistik yerlere yakınlığıyla da dikkat çekmektedir. ## Academic Sources and References 1. "Maçka - Trabzon." YouTube video, 4:34. Erişim 5 Nisan 2025. https://www.youtube.com/watch?v=zNLU0rJumuk. 2. Climate-Data.org. “Maçka İklim Verileri.” Son erişim 6 Nisan 2025. https://tr.climate-data.org/asya/tuerkiye/trabzon/macka-8552/ 3. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi. "Küştül Manastırı." Erişim 5 Nisan 2025. https://karadeniz.gov.tr/kustul-manastiri/.​ 4. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi. "Medya." Erişim 6 Nisan 2025. https://karadeniz.gov.tr/medya/. 5. Maçka Belediyesi. "Maçka Tarihçesi." Erişim 5 Nisan 2025. https://macka.bel.tr/pages/macka-tarihcesi. 6. Meteoblue. “Maçka Simüle Edilmiş İklim ve Hava Verileri.” Son erişim 6 Nisan 2025. https://www.meteoblue.com/tr/hava/historyclimate/climatemodelled/ma%C3%A7ka\_t%C3%BCrkiye\_741850 7. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. “İl ve İlçelere Ait İstatistiki Veriler – Trabzon.” Son erişim 6 Nisan 2025. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=&m=TRABZON 8. Pexels. "Sümela Manastırı." Erişim 5 Nisan 2025. https://www.pexels.com/tr-tr/arama/s%C3%BCmela%20manast%C4%B1r%C4%B1/. 9. T.C. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Trabzon İklim Etüdü. Ankara: Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 1995. 10. Trabzon Valiliği. "Ana Sayfa." Erişim 5 Nisan 2025. http://www.trabzon.gov.tr/. 11. Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Maçka." Erişim 5 Nisan 2025. https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57623/macka.html.