---
title: Lalettayin
slug: lalettayin-c14f7
url: /detay/lalettayin-c14f7
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Lalettayin
  type: dictionary
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - Gelişigüzel
    - Rastlantısal
    - Lalettayin
    - Alelade
    - Sıradan
    - Rastgele
author: Milena Bennu CAN
created_at: 2026-02-11T14:17:37.978249+03:00
updated_at: 2026-02-26T14:01:17.790103+03:00
---

# Lalettayin 

<!-- CONTEXT: Article Content for "Lalettayin " -->

## Article Content

### **Köken**

Arapça lā (لا - "değil, yok"), ‘alā (عَلَى - "üzerine, üzere") edatları ile [ta‘yīn](/tr/detay/tayin/llms.txt) (تعيين - "belirleme, belirgin kılma") sözcüğünün birleşmesinden oluşan lā ‘ale’t-ta‘yīn terkibinden Türkçeye geçmiştir. Kelimenin kökenindeki ta‘yīn sözcüğü; Arapça ‘ayn (عَيْن - "belirli ve tanımlı şey") kökünden türetilen ‘ayyana (belirledi, atadı) fiilinin tef‘īl veznindeki masdarıdır.

Türkçedeki yazılı kayıtlarda [tespit](/tr/detay/saptamak-5c6f1/llms.txt) edilen en eski kullanımı 1804 yılına, [M. Hafid Efendi](/tr/detay/hafid-efendi/llms.txt)’nin *Islâhi'l-Galatâti'l-Meşhûre&#32;*adlı eserine dayanmaktadır. Şemseddin Sami, *Kamus-ı Türki* (1900) eserinde kelimeyi "tayin ve tahsis etmeksizin, her ne ve her kim olursa" şeklinde tanımlayarak kullanım sınırlarını çizmiştir.[^1]

### **Kullanım Alanları**

- **İstatistik ve Bilimsel Metodoloji:** Örneklem seçimi süreçlerinde, bir yöntemin sistematik mi yoksa rastlantısal mı olduğunu tanımlamak amacıyla teknik bir terim olarak başvurulur.
- **Edebiyat ve Eleştiri:** Bir eserin, karakterin veya üslubun derinlikten yoksunluğunu, sıradanlığını veya üzerinde yeterince düşünülmemiş olduğunu ifade etmek için kullanılır.
- **Hukuk ve Bürokrasi:** Herhangi bir kişi veya nesneye yönelik özel bir atama yapılmadığı, genel ve ayırımsız bir durumun söz konusu olduğu bağlamlarda tercih edilir.
- **Felsefe ve Ontoloji:** Zorunluluk arz etmeyen, tözsel bir nitelik taşımayan ve gelişigüzel olarak ortaya çıkan durumları betimlemek için kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Lalettayin " -->

## Academic Sources and References

1. "Ale+." Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ale%2B
2. "Lalettayin." Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/lalettayin
3. "Lalettayin." TDK Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=lalettayin
4. "Lâ." Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/l%C3%A2
5. "Lâlettâyin." Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://lugatim.com/s/L%C3%82LETT%C3%82Y%C4%B0N
6. "Tayin." Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/tayin

<!-- CONTEXT: Citations for "Lalettayin " -->

## Citations

[^1]: "Lalettayin," Nişanyan Sözlük, Erişim tarihi: 11 Şubat 2026, https://www.nisanyansozluk.com/kelime/lalettayin