---
title: Kümbet (Sözlük)
slug: kumbet-sozluk
url: /detay/kumbet-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Kümbet (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Kümbet: Türk-İslam mimarisinde kubbeli anıt mezar.  Selçuklu ve Osmanlı dönemi örnekleri.
  categories:
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - mimariterim
    - Sözcük
    - kümbet
    - Türbe
    - Türkçe
    - sözlük
    - Farsça
author: Nazlı Kemerkaya
created_at: 2025-01-07T19:31:07.872645+03:00
updated_at: 2025-04-17T13:06:25.119366+03:00
---

# Kümbet (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kümbet (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

[Kümbet](/tr/detay/kumbet-2/llms.txt), isim (Farsça: Gunbed)

1. Türk-İslam mimarisinde görülen, konik veya piramit şeklinde bir çatı ile örtülmüş yapı, kubbe.

### **Köken**

[Kümbet](/tr/detay/kumbet-2/llms.txt) kelimesi, Farsça *"Gunbed"* (گنبد) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Farsça kökenli bu [kelime](/tr/detay/kelime-750412/llms.txt), "[kubbe](/tr/detay/kubbe-2/llms.txt)" anlamını taşır. [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt)-İslam coğrafyasında zamanla türbeleri tanımlayan bir terim haline gelmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Mimari:** Kümbetler, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde anıtsal mezar yapıları olarak inşa edilmiştir. Çoğunlukla önemli devlet adamları, beyler veya din adamları için yapılmıştır. 
- **Tarih:** Kümbetler, tarih boyunca özellikle Türklerin Orta Asya'dan Anadolu’ya taşıdığı göçebe çadırlarının taş yapılardaki yansıması olarak değerlendirilmiştir.

### **Farklı Alanlardaki Kullanımı**

- **Sanat Tarihi:** Kümbetlerin dış cepheleri genellikle taş süslemeler, geometrik desenler ve yazılarla bezeli olup, dönem mimarisini yansıtan birer sanat eseri olarak değerlendirilir.
- **Arkeoloji:** Anadolu’daki Selçuklu dönemine ait kümbetler, kazı ve restorasyon çalışmaları için arkeologların önemli ilgi alanlarından biridir.

### **Örnek Cümleler**

- "Erzurum’daki Üç Kümbetler, Selçuklu mimarisinin en güzel örneklerinden biridir.”
- "Kümbetlerin üzerindeki süslemeler, sanat tarihçileri için eşsiz bir inceleme kaynağıdır.”
- *"Mezarlığın ortasında altı adet mermer sütunlu harap bir kümbet göze çarpar."* - Sermet Muhtar Alus[^1] 

### **İlgili Terimler**

- Kümbetsi
- Kümbetlenmek


*Bitlis'in Ahlat ilçesinde bulunan Çifte Kümbet (Fotoğraf: pixabay.com)*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kümbet (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Oktay, Aslanapa. Türk Sanatı. İnkılap ve Aka Yayınları, 1973.Orhan Cezmi, Tuncer. Anadolu Kümbetleri -1 / Selçuklu Dönemi. Ankara: Güven Matbaası, 1986.TDV İslam Ansiklopedisi. “Kümbet." TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 7 Ocak 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/kumbet Türk Dil Kurumu. 2024. "Kümbet." Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 7 Ocak 2025. https://sozluk.gov.trMyLastChannelTR (4 Nisan 2018). Ahlat, Bitlis, Van gölü görseli. Ücretsiz kullanım. [JPG]. Pixabay. Erişim adresi: https://pixabay.com/tr/photos/ahlat-bitlis-van-g%C3%B6l%C3%BC-t%C3%BCrkiye-3289167/

<!-- CONTEXT: Citations for "Kümbet (Sözlük)" -->

## Citations

[^1]: Türk Dil Kurumu, 2024, "Kümbet," Güncel Türkçe Sözlük, erişim 7 Ocak 2025, https://sozluk.gov.tr