---
title: Kümbet
slug: kumbet-f2e16
url: /detay/kumbet-f2e16
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Kümbet
  type: dictionary
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Mimari
      slug: mimari
      url: /kategori/mimari
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - kümbet
author: AYŞE TUBA KESKİL
created_at: 2026-05-01T17:55:45.796253+03:00
updated_at: 2026-06-01T09:34:23.619171+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/05/01/2UfE9jwocR8k77YdoSvdMChozcPT8dau.jpg
---

# Kümbet

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kümbet" -->

## Article Content

### Köken

Kelime, Farsça ve Orta Farsça (Pehlevice) "[kubbe](/tr/detay/kubbe-28344/llms.txt), kemer" anlamlarına gelen *gunbad* (گنبد) sözcüğünden alıntı olarak kullanılmaktadır. Bu sözcüğün Aramice ve Süryanice dillerinde aynı anlamı taşıyan *kbb* kökünden türemiş *kubbtā* sözcüğü ile eş kökenli olduğu belirtilmiştir. Türkçede tarihsel süreç içerisinde "günbed", "künbet" ve "[kümbet](/tr/detay/kumbet-sozluk/llms.txt)" biçimlerinde kullanıldığı tespit edilmiştir.

### Kullanım Alanları 

- **Mimari:** Yapı sanatında üst örtü sistemlerini tanımlamak amacıyla doğrudan "kubbe" veya "kubbe ve piramit formundaki çatı türleri" yerine mimari terim olarak kullanılır.
- **Anıtsal ve Bağımsız Yapı Türü:** Geleneksel mimaride, gövdesi yuvarlak ya da çokgen olup damı konik, piramidal veya kubbe şeklinde tasarlanmış bağımsız anıt yapıları ve özellikle Selçuklu dönemi mimari eserlerini adlandırmak için tercih edilir.
- **Kabir ve Mezar Kültürü:** Türbe yapılarının üst kısımlarının ekseriyetle kubbeli inşa edilmesinden hareketle, anlam genişlemesi yoluyla tarihî, biyografik ve vakıf metinlerinde doğrudan "kabir, makber veya ebedi istirahatgâh" anlamında yer alır.
- **Kozmolojik ve Edebi Bağlam (Gök Kubbe):** Klasik İslam edebiyatında, tasavvufi düşüncede ve divan şiirinde; dünyayı çevreleyen evreni, felekleri ve gökyüzünü dönen devasa bir kubbeye benzetmek suretiyle "gökyüzü" (künbed-i devvâr) manasında estetik bir mazmun olarak sıklıkla kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kümbet" -->

## Academic Sources and References

1. “Kümbet.” Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 31 Mart 2026. https://lugatim.com/s/KÜMBET-KÜNBET
2. “Kümbet.” Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim Tarihi: 31 Mart 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kümbet
3. “Kümbet.” Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 31 Mart 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=kümbet