--- title: Kula Evleri slug: kula-evleri-ff27c url: /detay/kula-evleri-ff27c type: article language: Türkçe entity: primary: Kula Evleri type: article categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih - name: Mimarlık Ve İnşaat slug: mimarlik-ve-insaat url: /kategori/mimarlik-ve-insaat tags: - ManisaKula - GelenekselKonutMimarisi - KulaSokakDokusu - KulaEvleri author: Almina Ecenur Ergünay created_at: 2025-12-29T20:48:23.927892+03:00 updated_at: 2026-02-25T17:32:27.115914+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/29/wgMyIb4knhewd7jRsYTFxBf5mis1mWPS.jpg --- # Kula Evleri ## KURE Information Cards ![thumbs_b_c_0e51127f9e0aaf4a74cb629f9ece28fe.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/12/f3eBdNAcKbOHUxESVSDfak4HJ8EWiD39.jpg) *Kula Evleri* | Field | Value | |-------|-------| | Konum | Manisa / Kula | | Cephe Öğeleri | Kepenkli/parmaklıklı pencereler, saçak ve çıkmalar | | Yapım Sistemi/Malzeme | Zemin katta taş yığma; üst katlarda ahşap karkas (hımış) ve dolgu (kerpiç/taş) | | Plan Tipleri | Dış sofalı yaygın, iç sofalı ve orta sofalı | | Sokak Dokusu | Dar, organik, kıvrımlı ve çıkmaz sokaklar | ## Article Content **Kula evleri**, Manisa ili [Kula ilçesinde](/tr/detay/kula-ilce-7e56d/llms.txt) tarihî yerleşim alanında yoğunlaşan geleneksel konut stokunu ve bu stokun parsel–avlu–sokak ilişkisiyle biçimlenen organik kentsel dokusunu ifade eder. Konutlar ağırlıkla iki katlıdır; zemin katlarda servis ve depolama işlevleri, üst katlarda ise yaşama mekânları kurgulanır. Yerleşimde Türk ve Rum konut örneklerinin aynı kentsel bütün içinde varlığı, mahalle ölçeğinde yoğunlaşmalar ve ticaret alanında ortak kullanım biçimleriyle birlikte ele alınır.[^1] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/Wyk7A0S01nSxlQPECcJVKMb8ajTdOJmO.jpg) *Kula Evleri (AA)* ### **Tarihsel Arka Plan ve Yerleşimin Gelişimi** Kula’daki geleneksel konut kültürünün, Anadolu’daki “[Türk evi](/tr/detay/ev-2/llms.txt)” geleneği içinde 17. yüzyıl başlarından 20. yüzyıl başlarına uzanan bir zaman aralığında oluştuğu; Kula evlerinin de bu dönemde gelişen iki katlı ve çoğunlukla ahşap karkas strüktürlü örnekler olarak tanımlandığı belirtilir.[^2] Yerleşimin [Osmanlı](/tr/detay/osmanli-evi-c53ba/llms.txt) döneminde çarşı–mahalle–sokak kurgusuyla tipik bir kent örüntüsü sergilediği; han, hamam, dükkân gibi ticari yapıların da tarihsel ticaret ağlarıyla ilişkili biçimde inşa edildiği ifade edilir.[^3] ### **Kentsel Doku ve Sokak Örgüsü** [Kula’da](/tr/detay/kula-district-432b5/llms.txt) sokak dokusu genel olarak dar, organik ve kıvrımlı bir örüntü gösterir. Sokakların sık aralıklarla yön değiştirdiği; yerleşim dokusunun düzenli olmaması nedeniyle ev gruplarını birbirine bağlayan düzenli yolların az, çıkmaz sokakların ise yaygın olduğu aktarılır. Konutların parsel içinde çoğunlukla avluya dönük konumlandığı, avlu duvarlarının yüksek tutulduğu ve üst katlardaki çıkmaların sokak siluetini belirgin biçimde etkilediği belirtilir.[^4] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/Qwrdiay68f7RonE0u5oD8dTcMKSb75Ah.jpg) *Kula Evleri Sokak Dokusu (AA)* ### **Mahalleler ve İşlevsel Ayrışma** Camicedit, Kızılkaya ve Seyitali mahallelerinde Türk evlerinin; Rum evlerinin ise Zaferiye ve Akgün mahallelerinde yoğunlaştığı belirtilir.[Buna karşın, ticaret bölgesinde farklı grupların birlikte ve süreklilik gösteren bir ilişki içinde yaşamlarını sürdürdükleri ifade edilir.[^5] ### **Konut Tipolojisi ve Mekânsal Kurgu** Kula evlerinde üç temel plan tipinin (dış sofalı, iç sofalı ve orta sofalı) görüldüğü; erken dönem örneklerde dış sofalı planların yaygın olduğu, 19. yüzyıl örneklerinde iç ve orta sofalı planlara da rastlandığı belirtilir. Dış sofalı örneklerde sofanın avluya baktığı; eve girişin çoğunlukla çift kanatlı kapıdan sağlandığı ve üst kata avlu üzerinden merdivenle ulaşıldığı aktarılır. Zemin katların kiler/ambar/ahır gibi depolama ve servis mekânlarına ayrıldığı; mutfak ve tuvalet gibi birimlerin kimi örneklerde ana yapıdan ayrı çözümlendiği belirtilir.[^6] ### **Avlu–Sofa İlişkisi ve Yarı Açık Mekânlar** Avlunun küçük ölçekli de olsa hemen her konutta yer aldığı; evin avluya hâkim olacak şekilde parselin sonuna dayalı biçimde konumlandırıldığı ifade edilir. Sofanın uçlarında seki ve eyvan gibi elemanlarla mekânsal çeşitlenme sağlandığı; mahremiyet gerekçesiyle sokağa taşan yarı açık mekânların duvarlarla sınırlandırılıp pencere açıklıklarının ahşap kafeslerle örtülebildiği belirtilir.[^7] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/12/5Ca8oYEOdAmy0teE6YaBayql7G9gxMX6.jpg) *Kula Evleri (AA)* ### **Sakız Tipi Konutlar** Kula’da “Sakız tipi” olarak sınıflanan örneklerde giriş kapısının çoğunlukla niş içinde ve merdivenle ulaşılan bir kotta çözümlendiği; kapının ahşap ya da metal çift kanatlı olabildiği belirtilir. Bu tipolojide avlu kapılarının ana girişle aynı cephede veya yan cephede konumlanabildiği; avlu kapılarında düz lentolu ya da eğrisel atkılı açıklıkların görülebildiği aktarılır. Ayrıca alınlıklarda (üçgen/daire) alçı süsleme ve kimi örneklerde yapım tarihinin yazılı olabildiği belirtilir.[^8] ### **Yapım Sistemi, Malzeme ve Cephe Kurgusu** Kula evlerinde zemin kat duvarlarının çevrede bol bulunan karataş ve kayrak taşlarıyla yığma/karma (almaşık) duvar biçiminde yapılabildiği; üst kat duvarlarının ise kerpiç ya da benzeri dolgu malzemeli ahşap karkas sistemde çözümlendiği belirtilir. Başka bir çalışmada da yapı malzemesi olarak ahşap, yöresel siyah taş ve kerpicin ağırlıklı olduğu; geleneksel evlerin genel olarak iki katlı ve ahşap karkas strüktürlü olduğu vurgulanır.[^9] ### **Pencere Düzeni ve Aydınlatma Elemanları** Kula geleneksel evlerinde cephe ve pencere düzeninin, işlevsel ve yapısal gerekliliklerle birlikte belirli oran ve detay ilkeleriyle kurulduğu; pencerelerin, konutun iç–dış ilişkisini ve cephe organizasyonunu yansıtan başlıca elemanlardan biri olduğu; [Kula geleneksel evleri](/tr/detay/kula-houses-671a9/llms.txt) ve cephelerinin oranlar ve detaylar içeren tasarım ilkeleriyle inşa edildiği belirtilir. Pencerelerde kepenk, parmaklık ve üst sıra/tepe pencereleri gibi elemanların aydınlatma ve mahremiyet bağlamında kullanıldığı aktarılır.[^10] ### **Kapılar, Tokmaklar ve Halkalar** Kapı tokmakları ve halkaların işlevsel olarak farklılaştığı; tokmağın temel işlevinin kapıya vurmak suretiyle ses çıkararak ev halkına haber vermek ve izin istemek olduğu, halkanın ise kapı kanatlarını çekip açma–kapama amacıyla kullanıldığı belirtilir. Kapıların çoğunlukla avluya iki kanatlı açıldığı; tokmak ve halkaların yetişkin erişimine uygun yüksekliklerde konumlandığı; demirin malzeme olarak öne çıktığı ve dökme–dövme teknikleriyle ilişkili olarak yerel demir işçiliğine işaret ettiği ifade edilir.[^11] ### **Ticari Doku ve Kamusal Alanlar** Kula’nın tarihî ticari alanlarına odaklanan bir araştırmada, kent merkezinde kentsel sit alanı içinde kalan ticari yapı stoğunun incelendiği; bu kapsamda 298 yapının ele alındığı ve ticari dokunun Hamdullah Caddesi, Şehit Raşit Uzun Caddesi, Yunus Emre Caddesi ve [Beyler Sokak](/tr/detay/bey-sokagi-tokat-89ba9/llms.txt) çevresinde yoğunlaştığı belirtilir. Çalışmada, niteliksiz eklerin kaldırılması, cephe/zemin iyileştirmeleri ve taşıt trafiğinin sınırlandırılması gibi mekânsal müdahale önerilerinin de geliştirildiği ifade edilir.[^12] ### **Koruma Durumu ve Başlıca Sorunlar** Kula’daki tarihî konut ve kentsel dokuya ilişkin değerlendirmelerde, Türk ve Rum konut tiplerinin bir arada yaşama pratikleri içinde birbirini etkileyebildiği belirtilir. Ayrıca, konutların bulunduğu tarihî mahalle yapısının günümüze taşınmasının korunması gereken bir kültürel miras alanı oluşturduğu; Sakız tipi konutlarda alınlıklarda yapım tarihinin yazılı olabildiği gibi ayrıntıların belgeleme ve korunma süreçlerinde veri üretebilecek mimari göstergeler olarak değerlendirilebileceği ifade edilir.[^13] ## Academic Sources and References 1. Atalan, Özlem, Gizem Özer Baş, İpek Gölükcü, Eymen Tatlıhayat, and Ahmet Yavuz Çamlı. “Ottoman Period of Commercial Urban Areas: Research of Manisa-Kula Conservation Area.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 66 (2025): 1–16. Erişim 29 Aralık 2025 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3903095 2. Atalan, Özlem. “A Traditional Ottoman District, a Research on Window Arrangements of Kula Traditional Houses.” Turkish Studies – Social Sciences 16, no. 2 (2021): 449–468. Erişim 29 AralıK 2025 https://www.academia.edu/76592649 3. Derin, Emine. Manisa İli Kula İlçesindeki Sakız Tipi Evler ve Koruma Sorunları Üzerine Bir Araştırma. Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Rölöve ve Restorasyon Programı, 2019. Erişim 29 Aralık 2025 https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=lv0u5Pu6R-M7YR47UN171A&no=Yy\_FLsRkFAxSF7mtluxG1g 4. Gölükcü, İpek. “Tarihi Kula Evleri.” In Kula’nın Sosyo-Ekonomik Yapısının Akademik Perspektiften Araştırılması, edited by Ahmet Yavuz Çamlı, 125–149. Ankara: Gazi Kitabevi, 2020. Erişim 29 Aralık 2025 https://www.researchgate.net/publication/350188558\_Tarihi\_Kula\_Evleri 5. Koçer, Serap Erçin. “Kula Evleri, Kapı Tokmakları ve Halkaları.” Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 16, no. 2 (2016): 211–224. Erişim 29 Aralık 2025 https://dergipark.org.tr/tr/pub/egetdid/article/517393 6. Zeren, Mine Tanaç, and Özgül Yılmaz Karaman. “Analysis of Traditional Building Techniques and Damage Assessment of Traditional Turkish House: The Study of Timber-framed Kula Houses.” Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research 9, no. 1 (2015): 261–288. Erişim 29 Aralık 2025 https://www.researchgate.net/publication/285610370 7. “Tarihi Kula Evleri.” Visit Manisa. Erişim 29 Aralık 2025. https://visitmanisa.org/icerik/tarihi-kula-evleri ## Citations [^1]: Visit Manisa, “Tarihi Kula Evleri.” Erişim 29 Aralık 2025, https://visitmanisa.org/icerik/tarihi-kula-evleri [^2]: Özlem Atalan, “Geleneksel Bir Osmanlı İlçesi, Kula Geleneksel Konutlarının Pencere Düzenlerine İlişkin Bir Araştırma,” Turkish Studies–Social Sciences 16, no. 2 (2021): 449–468. Erişim 29 Aralık 2025. https://doi.org/10.47356/TurkishStudies.49139 [^3]: Özlem Atalan, Gizem Özer Baş, İpek Gölükçü, Eymen Tatlıhayat, ve Ahmet Yavuz Çamlı, “Ottoman Period of Commercial Urban Areas: Research of Manisa-Kula Conservation Area,” Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, no. 66 (Ocak 2025): 1–16. Erişim 29 Aralık 2025 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3903095 [^4]: Visit Manisa, “Tarihi Kula Evleri.” Erişim 29 Aralık 2025, https://visitmanisa.org/icerik/tarihi-kula-evleri [^5]: Gölükcü, İpek. “Tarihi Kula Evleri.” In Kula’nın Sosyo-Ekonomik Yapısının Akademik Perspektiften Araştırılması, edited by Ahmet Yavuz Çamlı, 125–149. Ankara: Gazi Kitabevi, 2020. Erişim 29 Aralık 2025https://www.researchgate.net/publication/350188558\_Tarihi\_Kula\_Evleri [^6]: Visit Manisa, “Tarihi Kula Evleri.” Erişim 29 Aralık 2025, https://visitmanisa.org/icerik/tarihi-kula-evleri [^7]: Emine Derin, Manisa İli Kula İlçesindeki Sakız Tipi Evler ve Koruma Sorunları Üzerine Bir Araştırma (Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2019). Erişim 29 Aralık 2025 https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=lv0u5Pu6R-M7YR47UN171A&no=Yy\_FLsRkFAxSF7mtluxG1g [^8]: Emine Derin, Manisa İli Kula İlçesindeki Sakız Tipi Evler ve Koruma Sorunları Üzerine Bir Araştırma (Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2019). Erişim 29 Aralık 2025 https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=lv0u5Pu6R-M7YR47UN171A&no=Yy\_FLsRkFAxSF7mtluxG1g [^9]: Özlem Atalan, “Geleneksel Bir Osmanlı İlçesi, Kula Geleneksel Konutlarının Pencere Düzenlerine İlişkin Bir Araştırma,” Turkish Studies–Social Sciences 16, no. 2 (2021): 449–468. Erişim 29 Aralık 2025. https://doi.org/10.47356/TurkishStudies.49139 [^10]: Özlem Atalan, “Geleneksel Bir Osmanlı İlçesi, Kula Geleneksel Konutlarının Pencere Düzenlerine İlişkin Bir Araştırma,” Turkish Studies–Social Sciences 16, no. 2 (2021): 449–468. Erişim 29 Aralık 2025. https://doi.org/10.47356/TurkishStudies.49139 [^11]: Serap Erçin Koçer, “Kula Evleri, Kapı Tokmakları ve Halkaları,” Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 16, no. 2 (2016): 211–224. Erişim 29 Aralık 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egetdid/article/517393 [^12]: Özlem Atalan, Gizem Özer Baş, İpek Gölükçü, Eymen Tatlıhayat, ve Ahmet Yavuz Çamlı, “Ottoman Period of Commercial Urban Areas: Research of Manisa-Kula Conservation Area,” Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, no. 66 (Ocak 2025): 1–16. Erişim 29 Aralık 2025. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3903095 [^13]: Visit Manisa, “Tarihi Kula Evleri.” Erişim 29 Aralık 2025, https://visitmanisa.org/icerik/tarihi-kula-evleri