--- title: Küfeki Taşı slug: kufeki-tasi-9589d url: /detay/kufeki-tasi-9589d type: article language: Türkçe entity: primary: Küfeki Taşı type: article categories: - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Taşİşçiliği - TaşYapıları - MimariMalzeme - Doğal - Taş - KültürelMiras author: Fatmanur Mavibaş created_at: 2025-12-30T18:37:36.419684+03:00 updated_at: 2026-01-05T16:26:25.613051+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/05/tycudlILg3YXN5XEZNP6XANTDV8zq0HC.jpg --- # Küfeki Taşı ## KURE Information Cards ![Küfeki Taşı 4.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/04/bESaTFkjN0dfPmlqdHSoG9QkVRuHDbVT.jpg) *Küfeki Taşı* | Field | Value | |-------|-------| | Tür(ler) | Doğal Yapı Taşı | | Güncel Kullanım Alanları | Geleneksel Mimariye Uygun Onarımlar,Tarihî Yapı Restorasyonları | | Tarihsel Kullanım Alanları | İstanbul ve Trakya’daki Tarihî Yapılar,Osmanlı Dönemi Mimarisi,Antik Dönem Yapıları | | Oluşum Ortamı | Denizel Tortul Ortam | | Yapısal Özellik | Gözenekli | | Jeolojik Sınıfı | Kireçtaşı | | Çıkarıldığı Yerler | İstanbul, Edirne ve Çevresi | ## Article Content Küfeki taşı, kireçtaşı grubunda yer alan, fosilli ve gözenekli yapıya sahip doğal bir yapı taşıdır. Literatürde **lümaşelli kalker, maktralı kalker **ve **Bakırköy taşı **adlarıyla da anılmaktadır. Denizel ortamda biriken ve yoğun olarak istiridye ile diğer deniz kabuklarını içeren bu taş türü, yüksek karbonat içeriğine sahiptir. Küfeki taşı, ocaktan çıkarıldığı ilk aşamada yumuşak ve kolay işlenebilir bir özellik göstermekte, atmosferle temas ettikçe bünyesinde gerçekleşen kimyasal ve fiziksel süreçler sonucunda sertleşerek dayanım kazanmaktadır. Bu özelliği sayesinde yaklaşık 2.000-2.500 yıl boyunca dayanıklılığını koruyabilen yapı taşlarından biri olarak değerlendirilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/04/NJNGs1VRacPs4amMgjh4HuRavbeoSk1j.jpg) *Küfeki Taşı (Anadolu Ajansı)* ### **Oluşumu ve Jeolojik Özellikleri** Küfeki taşı, üst miyosen yaşlı denizel tortulların taşlaşmasıyla oluşmuş fosilli bir kireçtaşıdır. [İstanbul](/tr/detay/istanbul-kadiligi/llms.txt)’un [Trakya](/tr/detay/turkiye-cografyasi-2/llms.txt) yakasında Davutpaşa ile Küçükçekmece arasında yer alan Bakırköy formasyonuna ait birimlerde yaygın olarak bulunmaktadır. Taşın bünyesinde bol miktarda kavkı fosili bulunmakta olup poroz, kalsit özellikli bir dokuya sahiptir. Açık bej ve beyaz tonlarında, ince taneli ve kompakt bir kayaç yapısı göstermektedir. ### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri** Küfeki taşının temel kimyasal bileşeni kalsiyum karbonattır (CaCO₃). Kimyasal bileşimindeki karbonat oranının yüksek olması nedeniyle asitlerle temas ettiğinde hızlı bir köpürme reaksiyonu göstermektedir. Gözenekli yapısı sayesinde ocaktan çıkarıldığında her türlü işleme uygun bir özellik sergilemektedir. Atmosferdeki karbondioksit ile temas etmesi sonucunda ikincil hidratasyon süreçleri gelişmekte, bu durum taşın zamanla sertleşmesine ve dayanımının artmasına neden olmaktadır. #### **Günlenme ve Dayanım Davranışı** Küfeki taşının en ayırt edici özelliklerinden biri, günlenme olarak tanımlanan zamanla sertleşme davranışıdır. Yapılan deneysel çalışmalar, taşın günlenme öncesinde yüksek su emme oranlarına ve düşük mekanik dayanım değerlerine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Günlenme öncesi küfeki taşının kaynar suda su emme oranının %10,06, ağırlıkça su emme değerinin ise %15,33 olduğu tespit edilmiştir. Bu değerler, taşın günlenme öncesi aşamada doğal yapı taşı olarak kullanımının uygun olmadığını göstermektedir.[^1]  Zaman etkisiyle taşın porozitesi azalmakta, su ve gaz geçirgenliği düşmekte, buna bağlı olarak çekme, basınç ve kesme mukavemetlerinde artış gözlemlenmektedir. Günlenme süreci tamamlandığında küfeki taşı, dış etkilere karşı daha dirençli bir yapı kazanmakta ve uzun süreli dayanım göstermektedir. #### **Atmosferik Etkiler Altında Performansı** Atmosferik koşullar altında küfeki taşının fizikomekanik davranışı üzerine yapılan uzun süreli gözlemler, su drenajı ve nem etkilerinin taşın özellikleri üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Üç yıllık bir gözlem süreci sonunda, su tahliyesine izin verilen ortamlarda bekletilen örneklerde ağırlıkça su emme ve gözeneklilik değerlerinde artış, sonik hız ve tek eksenli basınç dayanımı değerlerinde ise azalma tespit edilmiştir. Bu bulgular, küfeki taşının kullanım yerinin ve çevresel koşulların, performansı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.[^2]  ### **Tarihsel ve Mimari Kullanımı** Küfeki taşı, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleri boyunca Marmara ve Trakya bölgesinde yaygın olarak kullanılmıştır. İstanbul ve Trakya’daki surlar, su kemerleri, camiler, kervansaraylar, hamamlar, medreseler ve saray yapılarında temel yapı taşı olarak tercih edilmiştir. Özellikle Osmanlı döneminde, Mimar Sinan’ın Trakya ve İstanbul’daki eserlerinde küfeki taşının yoğun biçimde kullanıldığı bilinmektedir. [Selimiye Camii](/tr/detay/turk-kirmizisi-ed84e/llms.txt) başta olmak üzere birçok anıtsal yapıda taşın işlenebilirliği ve dayanıklılığı mimari açıdan önemli bir avantaj sağlamıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/04/7q4xBOsGUDm11XxdVpCrIwegtxt56zBz.jpg) *Küfeki Taşının İşlenmesi (Anadolu Ajansı)* ### **Çıkarıldığı Yerler** Küfeki taşı, İstanbul’un Trakya yakasında **Bakırköy, Zeytinburnu, Sefaköy, Yeşilköy, Şirinevler, Merter, Haznedar Çiftliği **ve **Küçükçekmece** çevresinde yer alan ocaklardan çıkarılmıştır. Ayrıca **Edirne’nin Süloğlu ilçesi** ile **Kırklareli’nin Pınarhisar ilçesindeki** taş ocakları, tarihsel süreçte ve günümüzde önemli üretim alanları arasında yer almaktadır. Bu ocaklar genellikle yataya yakın tabakalar hâlinde ve vadi yamaçlarında mostra veren konumlarda işletilmiştir. ### **Restorasyon ve Güncel Kullanımı** Günümüzde küfeki taşı, özellikle tarihî yapıların restorasyon çalışmalarında özgün malzemeye uygunluk açısından tercih edilmektedir. Restorasyon etiği kapsamında, yapının orijinal malzemesiyle benzer fiziksel ve mekanik özellikler taşıyan taşların kullanılması önem taşımaktadır. Bu nedenle Süloğlu ve Pınarhisar ocaklarından çıkarılan küfeki taşlarının fiziko-mekanik özellikleri deneysel çalışmalarla belirlenmiş ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, taş seçimi aşamasında bilimsel ölçütlerin kullanılmasının restorasyon uygulamalarına önemli katkı sağladığını ortaya koymaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/04/Iw6TwRdnxgAOjzscZzcEPqr1BM7k4RBz.jpg) *Küfeki Taşı ile Yapılan Restorasyon (Anadolu Ajansı)* ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Edirne’de çıkarılan küfeki taşı anıt eserlerin restorasyonunda kullanılıyor.” Anadolu Ajansı. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/edirnede-cikarilan-kufeki-tasi-anit-eserlerin-restorasyonunda-kullaniliyor/2790386?utm 2. Anadolu Ajansı. “Edirne’de çıkarılan küfeki taşı tarihi eserlerin geleceğe güvenle taşınmasını sağlıyor.” Anadolu Ajansı. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/edirnede-cikarilan-kufeki-tasi-tarihi-eserlerin-gelecege-guvenle-tasinmasini-sagliyor/3590971 3. Binal, Adil. “Küfeki (İstanbul) Taşının Atmosferik Etkiler Altında Arazi Performansı ve Fizikomekanik Özellikleri.” Bildiri, 70. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 10-14 Nisan 2017. Ankara. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/28ceff0e6ff24da\_ek.pdf?utm 4. Kumral, Mustafa, Gökhan Şans, Cihan Yalçın, Mustafa Kaya ve Murat Budakoğlu. 2019. “Çatalca (İstanbul) Civarındaki Tarihi Küfeki Taşının Oluşumunda Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerin Etkileri.” Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 8 (1). (2019): 278-287. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/632855 5. Umaroğulları, Gökhan. Erken Dönem Osmanlı Yapılarında Kullanılan Trakya Bölgesi Küfeki Taşlarının Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sonuçları Üzerine Bir Model Önerisi. Doktora Tezi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Edirne 2015. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://acikerisim.trakya.edu.tr/items/72e2f171-1535-4985-9b37-6c749ca006f6?utm= 6. Çapar, Emine Merve. Bazı Küfeki Taşlarının Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü 2019. Son Erişim: 5 Ocak 2026. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=4IVn2ErPz1ryh3uqTRz-Ww&no=UHBoX3idZZ4XcpSibkC1tw ## Citations [^1]: Mustafa Kumral vd., "Çatalca (İstanbul) Civarındaki Tarihi Küfeki Taşının Oluşumunda Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerin Etkileri," Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 8 (1), (2019): 278-287, Son Erişim: 5 Ocak 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/632855 [^2]: Adil Binal, “Küfeki (İstanbul) Taşının Atmosferik Etkiler Altında Arazi Performansı ve Fizikomekanik Özellikleri,” Bildiri, 70. Türkiye Jeoloji Kurultayı, 10-14 Nisan 2017, Ankara, Son Erişim: 5 Ocak 2026, https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/28ceff0e6ff24da\_ek.pdf?utm