---
title: Köstebek
slug: kostebek-5a88d
url: /detay/kostebek-5a88d
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Köstebek
  type: dictionary
  disambiguation: Köstebek: Kökeni, anlamı ve kullanım alanları. Hayvan, mecaz ve sembolik anlamlarıyla.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - köstebek
    - makine
    - Popüler kültür
    - Güvenlik
    - Zooloji
author: Hüsnü Umut Okur
created_at: 2025-06-14T11:07:00.452235+03:00
updated_at: 2025-06-14T13:10:05.036076+03:00
---

# Köstebek

<!-- CONTEXT: Article Content for "Köstebek" -->

## Article Content

### **Köken**

*Köstebek* kelimesi, Orta Türkçede geçen *közsiz tebek* veya *temek* biçimlerinden evrilmiştir; bu yapıdaki *közsiz*, “[gözsüz](/tr/detay/goz-ec668/llms.txt)” yani “[kör](/tr/detay/kor-2/llms.txt)” anlamına gelir. *Tebek* ya da *temek*, yer altında yaşayan kemirici hayvanları ifade etmekte kullanılmış ve zamanla "gözleri zayıf, toprağın altında hareket eden [hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt)" anlamını kazanmıştır. Bu birleşim, zaman içinde ses değişimleriyle bugünkü *köstebek* biçimini almıştır. Kelime hem zoolojik anlamda gerçek bir türü, hem de mecazî biçimde gizli çalışan kişi ya da [muhbir](/tr/detay/ispiyon-05960/llms.txt) anlamını taşır hale gelmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Dilbilim:** Hayvan adı olarak doğrudan anlamıyla ve ajan anlamında mecaz yoluyla çok anlamlılık örneği sunar.
- **Edebiyat:** Roman ve hikayelerde gizli çalışan karakterleri tanımlamak için sembolik ve mecaz anlamda kullanılır.
- **Sosyoloji:** Toplumsal yapılar içinde bilgi sızdıran bireyleri veya örgüt içi güvensizlikleri açıklamak için mecazi bir terim olarak kullanılır.
- **Siyaset:** Devlet, parti veya kurum içindeki casusluk faaliyetlerini nitelemek amacıyla sıklıkla mecazen kullanılır.
- **Medya:** Haber dilinde, istihbarat faaliyetlerini veya içerden bilgi aktaran kişileri tanımlamak için yerleşik bir tabirdir.
- **Sinema/Televizyon:** Casusluk, mafya ya da polisiye yapımlarda ana çatışmayı oluşturan karakter tiplerini ifade etmekte kullanılır.
- **Günlük Dil:** Kişiler arası ilişkilerde sırları başkalarına taşıyan veya güven sarsıcı davranışlarda bulunan bireyleri tanımlamak için kullanılır.
- **Çocuk Edebiyatı:** Yeraltında yaşayan hayvan karakterler arasında sempatik veya çalışkan figür olarak da yer alabilir, doğrudan anlamıyla kullanılır.
- **Popüler Kültür:** Televizyon yarışmalarından çizgi filmlere kadar geniş bir yelpazede “içerden çalışan kişi” imajıyla sembolik bir karakter olarak karşımıza çıkar.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Köstebek" -->

## Academic Sources and References

1. “Köstebek.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/köstebek
2. “Köstebek.” Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/köstebek
3. “Köstebek.” Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=köstebek