--- title: Kormas (İncekaya) Kalesi slug: kormas-incekaya-kalesi-e800b url: /detay/kormas-incekaya-kalesi-e800b type: article language: Türkçe entity: primary: Kormas (İncekaya) Kalesi type: article disambiguation: Kormas (İncekaya) Kalesi: Bizans dönemi kalesi, Siirt'te. Tarihi surları ve mimarisiyle keşfedilmeyi bekliyor. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - İncekayaKöyü - SavunmaYapısı - İncekayaKalesi - KormasKalesi - TarihselMiras - KültürTurizmi - Bizansdönemi - Kale - Şirvan - Siirt author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-04-08T15:55:38.997025+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:55:12.773329+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/0C3oqfW46XGoB5ZlfXPo88SjrZK4J2g9.jpg --- # Kormas (İncekaya) Kalesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Kormas Kalesi ![images (2).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/eEuggXIjP91WcHnl0ewKAAvtVJ48wFcU.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Uzaklık(lar) | Şirvan ilçe merkezine 10 km | | Dönem(ler) | Bizans Dönemi | | Tür(ler) | Kale | | Önemli Not | Bizans savunma mimarisinin bir örneği | | Güncel Durum | Oldukça harap, kısmen ayakta, erişilebilir | | Turizm Türü | Kültür Turizmi | | Mimari Özellik(ler) | beşik tonoz,su sarnıçları,Doğal kayalık üzerinde,7 burçlu surlar | | Konum | İncekaya (Kormas) Köyü,Türkiye,Siirt,Şirvan | ## Article Content Kormas Kalesi, aynı zamanda İncekaya Kalesi olarak da bilinen, Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı İncekaya (Kormas) Köyü’nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) bir [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) yapısıdır. Bizans Dönemi’ne tarihlenen bu kale, Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nin arkeolojik ve mimari mirasının bir örneğini teşkil eder. Şirvan ilçe merkezine 10 kilometre mesafede, çevreye hâkim bir tepe üzerinde konumlanan kale, hem savunma hem de gözetleme işlevine sahip bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) olarak dikkat çeker. Bu makalede, Kormas Kalesi’nin konumu, mimari özellikleri ve güncel durumu, yalnızca sağlanan metinler temel alınarak nesnel ve akademik bir üslupla ele alınacaktır. #### **Konum ve Erişim Bilgileri** Kormas Kalesi, Siirt’in Şirvan ilçesine bağlı İncekaya (Kormas) Köyü’nde bulunur ve ilçe merkezine 10 kilometre uzaklıktadır. Kale, çevreye hâkim bir tepe üzerinde yer almakta olup, bu stratejik konumu, yapının savunma amaçlı kullanımını destekleyen temel bir özelliktir. Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Siirt ili sınırları içinde bulunan kale, [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) turizmi kapsamında erişilebilir bir alan olarak tanımlanmıştır. Kaleye ulaşım, Şirvan ilçe merkezinden İncekaya Köyü’ne doğru bir rota izlenerek sağlanabilir. Adres olarak yalnızca “Siirt” belirtilmiş olsa da, kalenin [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) konumu İncekaya Köyü ile ilişkilendirilmiştir. #### **Tarihsel ve Mimari Özellikler** Kormas Kalesi, Bizans Dönemi’ne ait bir savunma yapısı olarak inşa edilmiştir. Metinlerde, kalenin daha [ziyade](/tr/detay/ziyade/llms.txt) bir şatoyu andırdığı ifade edilse de, bu tanım mimari özelliklerinden çok genel görünümüne dair bir izlenimi yansıtır. Kale, tepenin topografyasına uyum sağlayacak şekilde kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanır ve doğal [arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) yapısından faydalanarak tasarlanmıştır. Yapı, üç yönden burçlarla desteklenmiş kalın surlarla çevrili olup, dördüncü yönde ise doğal kayalığa dayanır. Bu düzenleme, kalenin hem yapısal sağlamlığını hem de savunma kapasitesini artırmak için doğal ve yapay unsurların bir arada kullanıldığını gösterir. Kalenin surları, kırma [taş](/tr/detay/tas/llms.txt), moloz taş ve düzgün kesme taş malzemelerinden inşa edilmiştir. Toplam yedi burçla desteklenen surlar, yarım [daire](/tr/detay/daire-2/llms.txt) planlı altı [burç](/tr/detay/burc/llms.txt) ve bir [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) kesitli burçtan oluşur; bu burçların farklı büyüklüklerde olması, kalenin tasarımında işlevsel bir çeşitliliğe işaret eder. Kalenin girişine [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) bir konumda, kayaya oyulmuş iki [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) sarnıcı bulunur; bu sarnıçlar, [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) süreli savunma durumlarında su ihtiyacını [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) amacıyla planlanmış olmalıdır. İç mekândaki birimlerin büyük bir kısmı [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) altında kalmış durumdadır ve yalnızca az sayıda bölüm kısmen ayakta kalmıştır. Ayakta kalan bu bölümler, kırma taşla inşa edilmiş ve üzerleri beşik tonozla örtülmüştür. Beşik [tonoz](/tr/detay/tonoz-2/llms.txt) kullanımı, Bizans mimarisinde [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) bir [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) olup, yapının dayanıklılığını artıran bir özelliktir. Kalenin oldukça [harap](/tr/detay/harap/llms.txt) bir durumda olduğu belirtilmiştir; bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), yapının [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) içinde doğal tahribata ve bakımsızlığa maruz kaldığını gösterir. Buna rağmen, surlar ve burçların bir kısmının hâlâ tanınabilir olması, kalenin orijinal planını ve mimari özelliklerini kısmen koruduğunu ortaya koyar. [Kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) olarak Ali Boran, Abdülhamit Tüfekçioğlu, İrfan Yıldız ve Zekai Erdal tarafından hazırlanan *Pervari ve Şirvan’da Osmanlı Dönemi Eserleri* adlı [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt) ([Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt), 2009, s. 66-74) işaret edilmiş; ancak, bu kaynakta kalenin Bizans Dönemi’ne ait olduğu açıkça belirtildiğinden, Osmanlı dönemiyle doğrudan bir bağlantısı vurgulanmamıştır.[^1]  #### **Güncel Durum ve Turistik Değer** Kormas Kalesi, günümüzde erişilebilir bir durumda olup, kültür turizmi kapsamında gezilecek yerler arasında yer alır. Kale oldukça harap bir görünüm sergilemekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), ayakta kalan burçları ve surlarıyla tarihsel varlığını sürdürmektedir. Kalenin iç birimlerinin büyük bölümünün toprak altında kalması ve yalnızca sınırlı bir kısmının kısmen ayakta olması, yapının fiziksel durumunun ciddi şekilde bozulduğunu gösterir. Buna rağmen kale, Bizans Dönemi’nden kalma bir savunma yapısı olarak arkeolojik ve tarihsel açıdan önemini korumaktadır. ### ## Academic Sources and References 1. Kültür Portalı. “İncekaya Kalesi / Kormas Kalesi - Siirt.” Erişim 5 Nisan 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/siirt/gezilecekyer/ncekaya-kormas-kalesi. ## Citations [^1]: Ali Boran, Abdülhamit Tüfekçioğlu, İrfan Yıldız, ve Zekai Erdal, Pervari ve Şirvan'da Osmanlı Dönemi Eserleri (Ankara: Siirt Valiliği, 2009), 66-74.