--- title: Kondistabl slug: kondistabl url: /detay/kondistabl type: article language: Türkçe entity: primary: Kondistabl type: article disambiguation: Kondistabl: Selçuklu ordusunda ücretli asker ve Batı kökenli komutanlar için kullanılan bir unvan. Tarihçesi ve kökeni burada! categories: - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Anadolu Selçukluları - mirahur - emir-i ahur - kondistabl - paralı asker - Ordu author: Serkan Osmanlıoğlu created_at: 2025-03-10T00:25:46.728398+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:20:11.433124+03:00 --- # Kondistabl ## Article Content Tarih boyunca devletler kendi güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ücretli askerler kiralamaktadırlar. [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) devletlerinin [askerî](/tr/detay/askeri-2/llms.txt) teşkilatında da ordunun belirleyici veya aslî unsuru olmasalar da ücretli askerlere [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) verilmiştir. Örneğin Selçukluların askerî teşkilatında “ecrihor” adıyla çeşitli milletlerden ücretli askerler bulunmaktaydı. Haçlı Seferleri’yle [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Akdeniz ve [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) coğrafyasına yayılan [Frenk](/tr/detay/frenk-2/llms.txt) askerleri, savaşların olmadığı dönemlerde [Selçuklular](/tr/detay/selcuklular/llms.txt) hizmetinde ücretli asker olarak kendilerine yer bulabiliyorlardı. *Kondistabl* teriminin de bu dönemde yaygınlık kazandığı söylenebilir. ##### **Yan Anlamları** Konistabl terimi, [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) anlamı dışında "Frenk kökenli komutanlar" manasıyla ikinci bir anlama daha sahipti. Bu mana, Selçuklu ordusuna özellikle Roma ve Ermeni ordularından ayrılarak dahil olup sonrasında Müslüman olarak yüksek mevkilere gelen komutanlar için çokça kullanılmıştır. Yalnız burada şu ayrıma dikkat etmek gerekir ki her yabancı kökenli komutana da kondistabl denmezdi. Örneğin [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) ve [Fars](/tr/detay/fars/llms.txt) kökenli komutanlar için bu tür bir adlandırmayla karşılaşılmaz. Bu anlamıyla kondistabl sonradan Müslüman olan [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) kökenli komutanları da ayırt edici bir unvandı. ##### **Kökeni ve Tarihteki Örnekleri** Latince *comes stabuli*, yani "[süvari](/tr/detay/suvari-2/llms.txt) komutanı" veya "ahır kontu" anlamına gelen terim, zamanla Fransızcada önce *comte de l’étable*, sonra da *connetable (konetabl)* halini almıştır. Feodal dönemde süvari birliklerinin komutanları ise konttan daha farklı olarak “connetable/konetabl” adıyla anılmaya başlandı. Ünvan Bizans ve Ermeniler tarafından da kullanılmış ve süvari birlikleri komutanlığı için “Konostavlos” görevi ihdas edilmiştir. Terim İbn Bibi’nin *El-Evâmirü’l-Alâ’iyye fi’l-Umûri’l-Alâ’iyye Selçukname* isimli eserinde “kond-i stabl” şeklinde geçmekte olup Türkçe çevirisi “emir-i ahur” olarak yapılmıştır. Selçuklu [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) teşkilatında bu unvanın ilk defa Alaeddin Keykubad dönemi devlet adamlarından olan Emir Esededdin [Ayaz](/tr/detay/ayaz-748776/llms.txt) için kullanıldığı görülür. İbn Bibi’nin eserinde Çemişkezek’in fethi bahsinde sürekli kendisinden “Emir Kondistabl” olarak bahsetmektedir. Kaynaklarda bu unvanla adı geçen bir diğer kişi Bizanslı Mihail Paleologos’[tur](/tr/detay/tur-750009/llms.txt). İznik Laskaris Devleti’nde [ordu](/tr/detay/ordu-2/llms.txt) komutanlığı görevinde iken imparatorluğa komplo suçundan dolayı Selçuklulara sığınan bu kişinin de [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) İzzettin Keykavus emrinde kondistabl ünvanıyla askerî [birlik](/tr/detay/birlik-751140/llms.txt) yönettiği bilinmektedir. Her ne kadar kalıcı ve teşkilatta değişiklik yaratmayan bir ünvan da olsa Selçuklu devlet teşkilatında Batı kökenli *kondistabl *teriminin varlığı görülmektedir. Özellikle Hristiyan ücretli askerler ve Selçuklu hizmetine giren [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) komutanlar için kullanılmıştır. ## Academic Sources and References 1. Hacıgökmen, Mehmet Ali. “Türkiye Selçuklu Devlet Adamlarından Esededdin Ayaz”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 27, (2010), 471-488.Köymen, Mehmet Ali. Büyük Alâeddin Keykubad ve Zamanı, yay. haz. Salim Koca-Sinan Tarifci. Kronik Kitap. İstanbul 2020.Daş, Mustafa. “Selçuklularda Kullanılan Batılı Bir Unvan: Kondistabl”. Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi (SEMA) 6 (Aralık 2021), 126-132.Göksu, Erkan. Türkiye Selçuklularında Ordu. Türk Tarih Kurumu Yayınları. Ankara 2010.Sabbağ, Abbas. “Mîrâhur”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. C. 30. Ankara: 2020. 141.