--- title: Kolera slug: kolera-750119 url: /detay/kolera-750119 type: article language: Türkçe entity: primary: Kolera type: article disambiguation: Kolera: Akut bağırsak enfeksiyonu. Kirli su ve gıda kaynaklı. Şiddetli ishal ve dehidrasyona neden olur. Tedavi şart! categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - Tıp - hastalık author: Emin Neşat Gürses created_at: 2025-03-20T17:27:17.726376+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:49:56.544280+03:00 --- # Kolera ## Article Content **Kolera**, *Vibrio cholerae* adlı bakterinin neden olduğu, akut ve şiddetli bir bağırsak enfeksiyonudur. Özellikle kirli [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ve gıdaların tüketimiyle yayılan bu [hastalık](/tr/detay/hastalik-749643/llms.txt), şiddetli ishal ve dehidrasyon ile karakterizedir. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilen kolera, [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) genelinde [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) sağlığı için [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir tehdit oluşturmaktadır. Özellikle temiz su ve sanitasyon imkanlarının kısıtlı olduğu bölgelerde salgınlar görülmektedir. ### **Tarihçe** Kolera, insanlık tarihinde birçok kez salgınlara neden olmuştur. İlk kayıtlı kolera salgını 1817'de Hindistan'ın Ganj Deltası'nda başlamış ve daha sonra [Asya](/tr/detay/asya-2/llms.txt), [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt), Afrika ve Amerika'ya yayılmıştır. 19. yüzyılda dünya çapında birçok kolera pandemisi yaşanmış ve milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur. 1854 yılında İngiliz [doktor](/tr/detay/doktor-748357/llms.txt) John Snow, Londra'daki bir kolera salgınının kaynağını kirli su pompasına bağlayarak [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) epidemiyolojinin temellerini atmıştır. ### **Etiyoloji** Kolera, *Vibrio cholerae* adlı Gram-negatif, virgül şeklindeki bir [bakteri](/tr/detay/bakteri-3/llms.txt) tarafından oluşturulur. Bu bakterinin O1 ve O139 olarak bilinen iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) serotipi insanlarda hastalığa neden olur. Bakteri, kirli su veya gıdalar yoluyla insan vücuduna girer ve ince bağırsakta çoğalarak [toksin](/tr/detay/toksin-748187/llms.txt) üretir. Bu toksin, bağırsak hücrelerinin aşırı miktarda su ve elektrolit salgılamasına neden olur, bu da şiddetli ishalle sonuçlanır. ### **Bulaşma Yolları** Kolera, fekal-oral yolla bulaşır. Yani, enfekte kişilerin dışkısıyla kirlenmiş su veya gıdaların tüketilmesi sonucu yayılır. Kirli su kaynakları, yetersiz sanitasyon koşulları, hijyenik olmayan gıda hazırlama ve [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) yöntemleri kolera riskini artırır. Ayrıca, kabuklu [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) ürünleri [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çiğ veya az pişmiş deniz ürünleri de bulaşma kaynağı olabilir. ### **Klinik Belirtiler** Kolera, genellikle ani başlangıçlı şiddetli sulu ishal ile kendini gösterir. İshal, "pirinç suyu" görünümünde olabilir ve kokusuzdur. Diğer belirtiler arasında kusma, karın ağrısı, [kas](/tr/detay/kas-750484/llms.txt) krampları ve [hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) sıvı kaybına bağlı dehidrasyon bulunur. Dehidrasyon şiddetli olduğunda, cilt kuruluğu, çökük gözler, hızlı [kalp](/tr/detay/kalp-749133/llms.txt) atışı, düşük [tansiyon](/tr/detay/tansiyon/llms.txt) ve [şok](/tr/detay/sok-3/llms.txt) gelişebilir. Tedavi edilmediği takdirde, özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ölümcül olabilir. ### **Tanı** Kolera tanısı, klinik belirtiler ve epidemiyolojik [öykü](/tr/detay/oyku-9881a/llms.txt) ile [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) laboratuvar testleriyle konulur. Dışkı örneklerinde *Vibrio cholerae* bakterisinin tespiti veya bakterinin toksin genlerinin moleküler yöntemlerle gösterilmesi tanıyı doğrular. Hızlı [tanı](/tr/detay/tani-748359/llms.txt) kitleri de salgın durumlarında kullanılabilir. ### **Tedavi** Kolera tedavisinin temel amacı, kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulmasıdır. Hafif vakalarda oral rehidrasyon solüsyonları (ORS) kullanılırken, şiddetli vakalarda intravenöz sıvı tedavisi gerekebilir. Antibiyotikler, hastalığın süresini kısaltmak ve bakterinin yayılmasını azaltmak için kullanılır. [Yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak kullanılan antibiyotikler arasında doksisiklin, azitromisin ve siprofloksasin bulunur. ### **Korunma ve Kontrol** Kolera, temiz su ve sanitasyon imkanlarının iyileştirilmesiyle önlenebilir bir hastalıktır. Aşağıdaki önlemler kolera riskini azaltmada etkilidir: - Temiz içme suyu sağlanması, - El hijyeninin sağlanması, - Gıdaların uygun şekilde pişirilmesi ve saklanması, - Atık su sistemlerinin iyileştirilmesi, - Kolera aşısı kullanımı. Kolera aşıları, özellikle salgın durumlarında ve endemik bölgelerde kullanılır. Oral kolera aşıları, hastalığa karşı orta düzeyde koruma sağlar ve genellikle riskli bölgelerdeki nüfusa uygulanır. ### **Epidemiyoloji** Kolera, özellikle Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika'da endemiktir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, her yıl 1,3 ila 4 milyon kolera vakası ve 21.000 ila 143.000 [ölüm](/tr/detay/olum-2/llms.txt) meydana gelmektedir. Salgınlar, genellikle [doğal afetler](/tr/detay/dogal-afetler/llms.txt), savaşlar veya mülteci kampları gibi kriz durumlarında ortaya çıkar. Kolera, modern tıp ve halk sağlığı önlemleri sayesinde önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak, temiz su ve sanitasyon imkanlarının kısıtlı olduğu bölgelerde [hala](/tr/detay/hala-2/llms.txt) ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Kolera kontrolü, hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve yerel topluluklar arasında iş birliği gerektiren bir halk sağlığı sorunudur. Eğitim, [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) iyileştirmeleri ve aşılama programları, kolera ile mücadelede [kilit](/tr/detay/kilit-748694/llms.txt) rol oynamaktadır.