--- title: Kispet (Kisbet) slug: kispet-kisbet url: /detay/kispet-kisbet type: article language: Türkçe entity: primary: Kispet (Kisbet) type: article disambiguation: Kispet: Geleneksel Türk yağlı güreşi kıyafeti. Deriden yapılan, dayanıklı ve esnek kispetin tarihini keşfedin! categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Spor slug: spor url: /kategori/spor tags: - Kültürel Köken - Deri İşçiliği - Kispet - Yağlı güreş - Kırkpınar author: Mehmet Salih Çoban created_at: 2025-02-28T12:33:02.434500+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:38:20.454813+03:00 --- # Kispet (Kisbet) ## Article Content [Kispet](/tr/detay/kispet-2/llms.txt), geleneksel [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) güreşi olan yağlı güreşin temel giysisidir. Belden dizin hemen altına kadar uzanan, düğmesiz ve kuşaksız bir deri pantolon şeklinde tasarlanmış olan kispet, güreşçinin hareketlerini kısıtlamadan esneklik sağlaması için özel olarak dikilir​. ### **Kispetin Tarihi ve Kültürel Kökeni** Kispetin kökeni Orta [Asya](/tr/detay/asya-2/llms.txt)'ya kadar uzanmaktadır. Türklerin [göçebe](/tr/detay/gocebe/llms.txt) yaşam tarzında deri işçiliği [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) tutmuş ve savaşçı topluluklar, dayanıklı ve esnek [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) kabiliyeti sağlayan deri giysiler kullanmıştır. Güreşin bir [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) hazırlığı olduğu düşünüldüğünde, kispetin savaşçı giysileriyle bağlantılı olduğu anlaşılmaktadır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/28/RbExvZAyD2nXcKLq5AGoQDFoH5qLHas8.jpeg) *Kispet İle Güreşen İki Yağlı Güreşçi (Adem Albayrak)* Türklerin tarih boyunca güreşle olan ilişkisi, İskit ve Saka Türklerinden günümüze kadar uzanmaktadır. İskit dönemine ait kemik avadanlıklar üzerindeki güreşçi figürleri, Türklerin tarih boyunca güreşle iç içe olduğunu göstermektedir​. Ayrıca 9. yüzyılda oluştuğu düşünülen *Manas Destanı*'nda, pehlivanların deri kispet giydiğine dair ifadeler bulunmaktadır. Osmanlı döneminde ise yağlı güreşin en önemli merkezi olan Edirne'de, güreşçilerin kispet giyerek müsabakalara çıktığı Evliya Çelebi’nin *Seyahatname*’sinde de yer almaktadır​. Osmanlılar döneminde güreşçiler için [tekke](/tr/detay/tekke-2/llms.txt) ve loncalar kurulmuş, pehlivanların [antrenman](/tr/detay/antrenman-3/llms.txt) yaptığı mekânlar [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) tarafından desteklenmiştir. Kırkpınar Güreşleri'nin kurumsallaşmasıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) kispet de özel bir statü kazanmış, her pehlivanın kişisel ölçülerine uygun olarak özel dikilmiş kispet giymesi bir [gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt) haline gelmiştir​. ### **Kispetin Yapısı ve Üretimi** Kispet, manda, dana veya malak derisinden yapılmaktadır. Geleneksel olarak manda derisi kullanılmışsa da günümüzde daha hafif olan dana derisi tercih edilmektedir. Kispetin üretimi, özel el işçiliği gerektiren bir [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt) olup, kesim, kalıplama ve dikiş aşamalarından oluşmaktadır​. Kispetin temel bileşenleri şunlardır: - **Kasnak:** Kispetin bel kısmını oluşturan bölümdür. Güreş sırasında rakibin tutunarak oyun kurabileceği en önemli kısımdır. Kalın ve sert bir yapıdadır, içine sağlam ip geçirilerek belde sabitlenmesi sağlanır​. - **Paça:** Diz kapağının altına kadar uzanan kispetin en alt bölümüdür. Sıkı bağlanmayan bir paçadan içeri giren parmaklar, rakibin oyun almasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle paça bölgesi sağlam dikilmelidir​. - **Paçabent:** Paça ile baldır arasına yerleştirilen keçedir. Üzerine deri çekilerek sicimle sıkıca bağlanır, böylece kispetin güreş sırasında kaymasını ve pehlivanın rahat hareket etmesini sağlar​. ### [Kispetçilik ](/tr/detay/kispetcilik/llms.txt)**ve Günümüzdeki Durumu** Kispet yapımı, ustalık gerektiren bir el sanatıdır. Geçmişte usta-çırak ilişkisiyle aktarılan bu [zanaat](/tr/detay/zanaat-9531a/llms.txt), günümüzde az sayıda usta tarafından sürdürülmektedir. Kispet diken ustalar, derinin kalitesinden dikiş tekniklerine kadar birçok detayı göz önünde bulundurarak [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) yapar. Ancak [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) tekstil ürünlerinin yaygınlaşması ve el işçiliğinin azalması, kispet ustalığının da kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır​. ## Academic Sources and References 1. Albayrak, Adem. Kispet. https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/erkekler-etkinlik-spor-ayakta-19028267/ (Erişim tarihi: 28.02.2025).Anadolu Ajansı. "Pehlivan Giysisi Kispetin Hikayesi." https://www.aa.com.tr/tr/yasam/pehlivan-giysisi-kispetin-hikayesi/861189 (Erişim tarihi: 28.02.2025).Dervişoğlu, M. (2018). "Türk Güreşinde Kispet, Kispet Ustalığı ve Kispet Üzerine İnanışlar." Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8(16), 204-222.Kaygusuz, M., Sarı, H. K., & Arğun, F. (2019). "Kültürel Mirasımız Yağlı Güreş Sporunun Geleneksel Giysisi Kispet." Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (72), 147-166.Kültür ve Turizm Bakanlığı. Kispet. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/nealinir/kispet (Erişim tarihi: 28.02.2025).Özbil, A. (2009). "Kispet ve Kispet Ustalığı." Acta Turcica Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, 2(2).