--- title: Kırmızı Buğday (Türkü) slug: kirmizi-bugday-turku-15152 url: /detay/kirmizi-bugday-turku-15152 type: article language: Türkçe entity: primary: Kırmızı Buğday (Türkü) type: article categories: - name: Müzik slug: muzik url: /kategori/muzik - name: Sanat slug: sanat url: /kategori/sanat tags: - Ali Osman Efe - Kırmızı Buğday - Sözlü kültür - Kültürel miras - Millî Mücadele - Türk halk müziği - Turku author: Elif Laçin created_at: 2026-02-16T00:38:06.128555+03:00 updated_at: 2026-02-16T11:12:12.722749+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/15/uEL0yRsO26pg2OQQcUvdpWX5DBQrQy2V.png --- # Kırmızı Buğday (Türkü) ## KURE Information Cards ![Ekran görüntüsü 2026-02-16 015323.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/15/L6a9QfL0JsTaaUJwNZfaDpK6lCI5PIJ6.png) *Kırmızı Buğday (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* | Field | Value | |-------|-------| | Usül | 9/8 | | Karar Sesi | La | | Makamsal Dizi | Kürdi | | Notaya Alan | Muzaffer Sarısözen | | Derleyen | Muzaffer Sarısözen | | Kaynak Kişi | Haydar Bayçın | | Yöre | Manisa | ## Article Content **Kırmızı Buğday**, Ege Bölgesi sözlü kültür geleneği içerisinde yer alan ve **Millî Mücadele** yıllarıyla ilişkilendirilen bir halk türküsüdür. Eser, tarihî bir olay ve yerel direnişçi [Ali Osman Efe](/tr/detay/topal-osman-2/llms.txt) etrafında şekillenmiş; sözlü aktarım sürecinde farklı varyantlar kazanarak **iki ayrı nüsha hâlinde** günümüze ulaşmıştır. Hem tarihî anlatı unsurları hem de aşk-sevda teması içeren türkü, repertuvar kayıtlarıyla belgelenmiş halk müziği örneklerinden biridir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/15/D7FUyzY4iaATVpczlBeP57KI80cBzqL5.png) *Yaralı Ali Osman Efe ve Kırmızıya Boyanmış Buğdaylar (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)* ### **Türkünün Sözleri** ##### **I. Nüsha** > *Kırmızı buğday ayrılmıyor hadülen kanından* > *Can bulaşmış Ali Osman Efe'nin hadülen canından* > *Kurşun girmiş Efemizin hadülen dört bir yanından* > *Yürü serbest yürü beyaz Aşem örme saçlar sürünsün* > *Açıver ak gerdanını Aşem hadülen sinen görünsün* > *Göçbeyli altında selamet geçtim hadülen sağ geçtim* > *Sarıcalar deresinde pusuya düşüp kendimden geçtim* > *Aklımı zor topladım hadülen Cingeye dar kaçtım* > *Yeğitler yeğidi Ali Osman Efem yerde yatıyor* > *Heybesinde buğdaylar hadülen kanıyla yatıyor* > *Kırmızı buğday ayrılmıyor hadülen aman saçımdan* > *Mevlam bana versin beyaz Aşem güzellerin gencinden* > *Kim ayrılmış ki hadülen ben ayrılem Aşem eşimden* > *Serbest yürü beyaz Aşem örme saçları sürünsün* > *Aç beyaz gerdanı da Aşem hadülen sinen görünsün* ##### **II. Nüsha ** [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=mmey6qCjSTM) *Kırmızı Buğday (Kubat)* > *Kırmızı buğday ayrılmıyor sezinden (çeçinden)* > *Mevlam Mevlam versin güzellerin gencinden* > *Kim ayrılmış ben ayrılam eşimden* > *Yörü yörü dilber salma saçın sürünsün* > *Açıver açıver cepkenini elmas gerdan görünsün* > *Yol üstüne kura koymuş ilyeni* > *Ben istemem istemem mavi şalvar giyeni* > *Ben isterim setre pantol giyeni* > *Yörü yörü dilber salma saçın sürünsün* > *Açıver açıver cepkenini elmas gerdan görünsün* ### **Mekân, Zaman ve Kişiler** Türküde Göçbeyli, Sarıcalar Deresi ve Cinge gibi yer adları geçmektedir. Bu mekânlar İzmir’in Bergama çevresiyle ilişkilendirilmektedir. Yunan kuvvetlerinin Bergama’yı 11 Haziran 1919 tarihinde işgal ettiği bilgisiyle türkünün **Millî Mücadele’nin ilk safhalarına** atıfta bulunduğu değerlendirilmektedir. Türküde öne çıkan kişi** Ali Osman Efe’**dir. Bölge halkı tarafından sevilmiş, işgale karşı** yerel direniş içerisinde** bulunmuştur. “Beyaz Aşem” olarak anılan kadın figürü ise türkünün hem tarihî hem duygusal yönünü yansıtan ikinci önemli kişidir. **Birinci** nüshada mücadele ve yaralanma teması ağır basarken,** ikinci** nüshada bireysel duygular ön plana çıkmaktadır. ### **Türkünün Hikâyesi** Türküde adı geçen Ali Osman Efe, **Yunan baskınlarına karşı** çetesiyle birlikte Ege Bölgesi’nde mücadele veren bir efedir. Yunan ordusunun Menemen’deki faaliyetlerini haber almasının ardından Parti Pehlivan’ın kurduğu çeteyle birleşerek bölgeden insan toplamaya çalışmıştır. 21 Mayıs 1919’da Menemen Ovası’nda **Yunan kuvvetleriyle çatışmaya** giren Ali Osman Efe **yaralanmıştır.** Bu çarpışmanın ardından **Fatma Hanım** tarafından bakıldığı, iyileştikten sonra onunla **evlendiği **belirtilmektedir. Daha sonra Bergama’ya bağlı Bölcek Köyü’nün işgal altındaki sınır bölgelerden biri olduğunu bilmesine rağmen buraya gitmekte ısrar ettiği; bu sırada [Sarı Yüzbaşı](/tr/detay/sari-gelin-turkusu/llms.txt) olarak anılan bir Yunan askeri tarafından tespit edilerek çatışmaya girildiği ifade edilmektedir. Bu olay sırasında **yeniden vurulan** Ali Osman Efe’nin **sürünerek bir tarlaya ulaştığı, yarasından akan kanlarla buğdayların kırmızılara boyandığı **rivayet edilir. Kanla kırmızıya bulanan buğdayların daha sonra tohumluk olarak kullanıldığı, o bölgede yetişen ürünlerin diğer bölgelere göre daha verimli olduğu ve **renklerinin kırmızıya çaldığı **belirtilmektedir. Bu yaralanmadan da sağ kurtulan Ali Osman Efe’nin mücadeleyi sürdürdüğü, [Balıkesir](/tr/detay/balikesir-kongreleri/llms.txt)’de faaliyet gösteren Yüzbaşı Kemal Bey’in emrine girdiği aktarılmaktadır. Savaş sonrasında Bergama’nın Alibeyli Köyü’nde yaşadığı ve burada vefat ettiği; mezarının günümüzde Bergama Mezarlığı’nda bulunduğu ifade edilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/15/LZq15zxr3SYvpQs9X0N1sYDw8KcF8Z9W.jpg) *Kırmızı Buğday (Türküpedia)* ### **Derleme ve Repertuvar Bilgileri ** [Kırmızı Buğday türküsünün](/tr/detay/red-wheat-folk-song-cffff/llms.txt) hikâyesi **28 Şubat 1941** tarihinde Bergama’da derlenmiştir. Türkünün ikinci nüshası ise **Muzaffer Sarısözen** tarafından derlenmiş ve notaya alınmıştır. Repertuvar kayıtlarında eser yöresi Manisa olarak gösterilmektedir. Kaynak kişi **Haydar Bayçın**’dır. Eser Kürdî makam dizisinde ve 9/8 usûlündedir; karar ve bitiş sesi La’dır. En pes sesi Sol, en tiz sesi La olan türkünün ses genişliği dokuz sestir. Türkü, yerel hafızada Ali Osman Efe figürü üzerinden şekillenen bir anlatıyı yansıtmakta; aynı zamanda Ege Bölgesi’nde [Millî Mücadele](/tr/detay/milli-mucadele/llms.txt)’nin halk üzerindeki etkisine dair sözlü bir tanıklık niteliği taşımaktadır. ## Academic Sources and References 1. Kubat. “Kırmızı Buğday.” YouTube, 22 Kasım 2018. 04:47. Erişim tarihi: 16 Şubat 2026. https://www.youtube.com/watch?v=mmey6qCjSTM. 2. Saraçoğlu, Eslem. "Türkülerle Millî Mücadele". Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6, no. 2 (2022): 137-48. Erişim tarihi: 16 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ysbed/article/1208211. 3. Türküpedia "Kırmızı Buğday Ayrılmıyor Sezinden." Repertükül - Türküpedia. Erişim tarihi: 16 Şubat 2026. https://www.repertukul.com/KIRMIZI-BUGDAY-AYRILMIYOR-SEZINDEN-441. ## Related Articles - [Yemen Türküsü](//detay/yemen-turkusu-752104/llms.txt) - [Hey Onbeşli Türküsü](//detay/hey-onbesli-turkusu/llms.txt) - [Acem Kızı Türküsü ](//detay/acem-kizi-turkusu-23edc/llms.txt) - [Hekimoğlu Türküsü](//detay/hekimoglu-turkusu-a15df/llms.txt)