--- title: Kırlangıç Balığı slug: kirlangic-baligi-5ee39 url: /detay/kirlangic-baligi-5ee39 type: article language: Türkçe entity: primary: Kırlangıç Balığı type: article categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji tags: - kırlangıç balığı - balık - Canlılar author: nisa nur bağlantı created_at: 2026-02-14T13:30:47.469625+03:00 updated_at: 2026-03-12T17:03:49.645182+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/14/uQrnPzH9GveZQVuEtJ7nhkN73Jcj4v5G.jpeg --- # Kırlangıç Balığı ## KURE Information Cards ![turkiyenin_ucan_kirlangic_baligi_2_1.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/14/byZI7gPq52cyPwcAxvTRRd8jdIYbShaI.jpg) *Kırlangıç Balığı* | Field | Value | |-------|-------| | Yaşam Alanı(ları) | Demersal (dipte yaşayan) | | Familya(lar) | Triglidae | | Bilimsel Ad(lar) | Chelidonichthys lucerna | | Beslenme(ler) | Küçük balıklar,yengeç,karides | | Yumurta Yapısı | Pelajik, şeffaf ve küresel | | Gelişim | Pozitif allometrik büyüme ( | | Zemin Tercihi | Kayalık veya kumlu bölgeler. | | Yaygın İsimler | Kırlangıç balığı, Uçan kırlangıç balığı | ## Article Content *** Kırlangıç balığı*** (*Chelidonichthys lucerna*, Linnaeus, 1758), Triglidae familyasına mensup demersal (dipte yaşayan) bir deniz balığı türüdür,. İskorpitgiller takımı içerisinde değerlendirilen ve morfolojik yapısı nedeniyle "uçan kırlangıç balığı" olarak adlandırılan türler de bulunmaktadır. Literatürde en yaygın bilinen tür [Akdeniz](/tr/detay/akdeniz-martisi-ichthyaetus-melanocephalus-24d68/llms.txt) kırlangıç balığıdır ve *C. lucernus*, *C. lucerna* ile sinonimdir. ### **Coğrafi Dağılım ve Habitat** Kırlangıç balığı, Doğu Atlantik’te Norveç kıyılarından Afrika (Senegal) kıyılarına kadar uzanan geniş bir alanda, İngiliz Kanalı ve Kuzey Denizi'nde yayılım gösterir,. Türkiye sularında ise Marmara, Ege ve Akdeniz’de görülmekle birlikte, [Karadeniz](/tr/detay/karadenize-gittiginizde-yemeden-donmemeniz-gereken/llms.txt)’de de bulunmaktadır,. Karadeniz’de nadir olarak rastlanan bu tür, genellikle 50-100 metre derinlikler arasında dağılım gösterse de, yaşam alanı 5 metre ile 318 metre derinliklere kadar değişebilmektedir.[^1] Mevsime bağlı olarak yer değiştiren bu balıklar, genellikle 20-70 metre derinliklerde yoğunlaşır. Habitat tercihi bakımından kayalık, çamurlu, çakıllı veya kumlu zeminleri seçerler,. Uçan kırlangıç balığı olarak tanımlanan türler ise genellikle 10-30 metre derinliklerdeki kumlu ve çamurlu zeminlerde yaşamakla birlikte 300 metre derinliğe kadar inebilirler.[^2] Bu türler 8-24 °C sıcaklığındaki sularda yayılım gösterir.[^3] ### **Morfolojik Özellikler** [Kırlangıç balıkları](/tr/detay/kirlangic-otu-chelidonium-majus-l-4add6/llms.txt), maksimum 75 cm boya ve 6-8 kg ağırlığa ulaşabilen canlılardır; ancak ortalama boyları genellikle 25-30 cm civarındadır. Araştırmalarda incelenen bireylerde pozitif allometrik büyüme (b>3) özelliği tespit edilmiştir.[^4] "Uçan kırlangıç balığı" olarak adlandırılan türün en belirgin özelliği, kuş kanadına benzeyen yan yüzgeçleridir. Bu yüzgeçlerin ucunda, sadece kanatlar açıldığında görülebilen mavi bir şerit bulunur. Genç bireyler koyu kahverengi tonlarındayken, ergin bireyler daha açık kahverengidir ve sırt kısımlarında açık mavi ile koyu kahverengi benekler yer alır. Ayrıca, karın yüzgeçlerinin yanında bulunan özelleşmiş organlar sayesinde zemin üzerinde yürüyormuş gibi hareket edebilirler. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/14/azKJU6YXrwFPusiEZ5h8hZGOGwle7zw4.jpg) *Deniz tabanında yaşayan bir kırlangıç balığı(TUBİTAK)* ### **Beslenme Biyolojisi** Demersal özellik gösteren kırlangıç balıkları, temel besin kaynağı olarak küçük balıklar, kabuklular ([yengeç](/tr/detay/mavi-yengec-callinectes-sapidus-07fb9/llms.txt), karides) ve yumuşakçaları (salyangozlar) tüketir,,. Ayrıca tiryaki, [mezgit](/tr/detay/alaska-mezgiti-gadus-chalcogrammus/llms.txt) ve barbunya gibi türler de besinleri arasındadır. Uçan kırlangıç balıkları da benzer şekilde küçük yengeç, karides, denizyıldızı ve kurtlarla beslenir. ### **Üreme Özellikleri** Kırlangıç balığının üreme dönemi coğrafi bölgelere göre farklılık gösterir: • **Orta Ege Denizi:** Şubat ayında başlayıp Haziran ayına kadar sürer. • **Karadeniz (Gürcistan kıyıları):** Mayıs ayında başlayıp Eylül sonuna kadar devam eder. • **Türkiye Araştırmaları (SUMAE):** Kasım ayından başlayarak Ocak ayına kadar üreme tespit edilmiştir. Yumurtalar şeffaf, pelajik (yüzücü) ve küresel yapıdadır,. Yumurta çapı ortalama 1,25±0,25 mm (1,20-1,32 mm aralığında) olup, içerisinde ortalama 0,27 mm çapında bir veya birden fazla yağ damlacığı barındırır. Bir gram kırlangıç yumurtasında yaklaşık 841 adet yumurta bulunur. Döllenmiş yumurtalardan 15°C su sıcaklığında yaklaşık 5 gün sonra prelarva çıkışı gerçekleşir ve yeni çıkan larvaların boyu ortalama 3,12 mm'dir.[^5] ### **Yetiştiricilik ve Adaptasyon Çalışmaları** Doğal ortamdan (gırgır, trol, uzatma ağları ile) yakalanan kırlangıç balıklarının kültür ortamına adaptasyonu mümkündür,. Adaptasyon sürecinin başlangıcında balıklarda stres, tank dışına atlama eğilimi ve aşırı hareketlilik gözlemlense de, yaklaşık üç gün sonra taze yem alımı başlamaktadır,. Yapılan çalışmalarda, adaptasyon öncesi %46 olan yaşama oranının, balıkların markalanması ve uygun bakım koşullarının sağlanmasıyla %93,5'e çıkarıldığı belirlenmiştir. 30 cm'den büyük bireylerin kültür ortamına adaptasyonu daha başarılıdır. Yetiştiricilik ortamında balıklardan döl alımı için LHRH-a hormonu kullanımı başarıyla sonuçlanmış ve yumurta elde edilmiştir,. Bu veriler, kırlangıç balığının alternatif bir su ürünleri yetiştiricilik türü olabileceğini göstermektedir.[^6] ## Academic Sources and References 1. Okatan, Ayşenur. “Türkiye’nin Uçan Kırlangıç Balığı.” TÜBİTAK BilimGenç, 20 Ağustos 2020. Erişim 14 Şubat 2026. https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/yeryuzu-turkiyenin-ucan-kirlangic-baligi-0 2. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü (SUMAE). “Kırlangıç Balığı Araştırılıyor.” 18 Şubat 2015. Erişim 14 Şubat 2026. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/sumae/Haber/222/Kirlangic-Baligi-Arastiriliyor 3. Çakmak, Eyüp, Hamza Polat, Zafer Akpınar, Nilgün Aksungur ve Orhan Ak. “Kırlangıç Balığının (Chelidonichthys lucerna L., 1758)’nın Kültür Ortamına Uyumu.” Yunus Araştırma Bülteni 8, no. 1 (2013): 3–9. Erişim 14 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204224 ## Citations [^1]: Eyüp Çakmak, Hamza Polat, Zafer Akpınar, Nilgün Aksungur ve Orhan Ak, “Kırlangıç Balığının (Chelidonichthys lucerna L., 1758)’nın Kültür Ortamına Uyumu,” erişim 9 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204224. [^2]: Ayşenur Okatan, “Türkiye’nin Uçan Kırlangıç Balığı,” TÜBİTAK Bilim Genç, 7 Haziran 2019, erişim 9 Mart 2026, https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/yeryuzu-turkiyenin-ucan-kirlangic-baligi-0. [^3]: Eyüp Çakmak, Hamza Polat, Zafer Akpınar, Nilgün Aksungur ve Orhan Ak, “Kırlangıç Balığının (Chelidonichthys lucerna L., 1758)’nın Kültür Ortamına Uyumu,” erişim 9 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204224. [^4]: Eyüp Çakmak, Hamza Polat, Zafer Akpınar, Nilgün Aksungur ve Orhan Ak, “Kırlangıç Balığının (Chelidonichthys lucerna L., 1758)’nın Kültür Ortamına Uyumu,” erişim 9 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204224. [^5]: Hamza Polat ve Eyüp Çakmak, “Kültür Şartlarına Adapte Edilen Kırlangıç Balığı (Chelidonichthys lucernaLinnaeus, 1758)’ndan Döl Alımı,” erişim 9 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204234. [^6]: Eyüp Çakmak, Hamza Polat, Zafer Akpınar, Nilgün Aksungur ve Orhan Ak, “Kırlangıç Balığının (Chelidonichthys lucerna L., 1758)’nın Kültür Ortamına Uyumu,” erişim 9 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204224. ## Related Articles - [Trentino Alabalığı](//detay/trentino-alabaligi-d09d6/llms.txt) - [Diyarbakır Ekşili Balık / Diyarbakır Sumaklı Çay Balığı](//detay/diyarbakir-eksili-balik-diyarbakir-sumakli-cay-bal/llms.txt) - [Tandırda Van Balığı / Tandırda Van İnci Kefali](//detay/tandirda-van-baligi-tandirda-van-inci-kefali-2ca6c/llms.txt) - [Zebra Balığı (Danio rerio)](//detay/zebra-baligi-danio-rerio-66c03/llms.txt)