---
title: Kiriş (Sözlük)
slug: kiris-sozluk
url: /detay/kiris-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Kiriş (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Kiriş: Müzikten mimariye, anatomiye kadar geniş anlamları olan Türkçe kökenli sözcüğün sözlük anlamı.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - kiriş
    - Sözcük
    - sözlük
author: Nazlı Kemerkaya
created_at: 2025-01-23T11:20:34.410695+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:42:49.440525+03:00
---

# Kiriş (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kiriş (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

[Kiriş](/tr/detay/kemer-2/llms.txt), isim

1. Telli müzik aletlerinde kullanılan, hayvan bağırsaklarından yapılmış bir tel türü.
2. Yayın iki ucu arasında gerilerek ok atmaya yarayan esnek ip ya da bağ.
3. Kasların uçlarını kemiklere veya diğer organlara bağlayan beyazımsı ve dayanıklı kordon; tendon. (isim, anatomi)
4. Bir eğrinin üzerinde bulunan iki noktayı birleştiren doğru parçası. (isim, matematik)
5. Yapılarda genellikle kereste, demir ya da betonarmeden yapılmış, yatay taşıyıcı destek elemanı. (isim, mimarlık)

### **Köken**

Türkçe kökenlidir. Eski Türkçe "kir-" (gerilmek, çekilmek) fiilinden türediği düşünülmektedir. [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Türkçesi'nde bu anlamlar [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) içinde genişlemiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Müzik**: Hayvan bağırsaklarından yapılan kirişler, telli çalgılarda (örneğin ud veya keman) geleneksel olarak kullanılır.
- **Silah**: Yayların yapısında kullanılan kirişler, avcılık ve savaş teknolojilerinde tarih boyunca önemli bir yer tutmuştur.
- **Anatomi**: Tendonlar, insan vücudunda kasların hareketlerini kemiklere aktarmak için işlev görür.
- **Matematik**: Kiriş, geometri ve trigonometri konularında eğri ve çemberlerin tanımlanmasında temel bir kavramdır.
- **Mimarlık**: Kirişler, binaların yük taşıyan ana elemanlarından biridir ve modern yapılarda betonarme veya çelik malzemeden yapılır.

### **Atasözleri ve Deyimler**

- **Kiriş kırmak (Deyim):&#32;**Bulunduğu yerden ayrılmış olmak, kaçıp gitmek. 
- **Kulağı kirişte olmak (Deyim):&#32;**Söylenecek sözü, gelecek haberi sabırsızlıkla beklemek. [^1] 

### **Örnek Cümleler**

- "Telli çalgının kirişleri, zamanla gevşediği için yeniden gerildi.”
- "Okçu, yayın kirişini sımsıkı çekerek oku fırlattı.”
- "Kas yırtılmalarında kirişlerin zarar görmesi ciddi bir sorun yaratabilir.”
- "Matematikte, çemberin kirişini hesaplamak için bir formül kullanıldı.”
- "İnşaatta, betonarme kirişler binanın ağırlığını taşıyacak şekilde tasarlandı.”

### **İlgili Terimler**

- Kirişçi

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kiriş (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Nişanyan Sözlük. 2017. “kiriş.” Çağdaş Türkçenin Etimolojisi. Erişim 23 Ocak 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kiri%C5%9F Türk Dil Kurumu. 2024. “kiriş.” Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 23 Ocak 2025. https://sozluk.gov.trAkdoğan, İ. (2005). Mimarlık Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

<!-- CONTEXT: Citations for "Kiriş (Sözlük)" -->

## Citations

[^1]: Türk Dil Kurumu, 2024, “kiriş,” Güncel Türkçe Sözlük, erişim 23 Ocak 2025, https://sozluk.gov.tr