--- title: Kilis Yorganı slug: kilis-yorgani-006b7 url: /detay/kilis-yorgani-006b7 type: article language: Türkçe entity: primary: Kilis Yorganı type: article disambiguation: Kilis Yorganı: Geleneksel el sanatı, coğrafi işaretli, özgün desenler, yün/pamuk/elyaf dolgu. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Kilis Yorganı - el işçiliği - Yorgan - El sanatları - Kilis author: Elif Laçin created_at: 2025-07-04T14:09:03.078601+03:00 updated_at: 2025-07-04T15:38:03.206920+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/04/ILJiz0fKT8tdbs2qRC1hE4ftNBeTbpkl.jpg --- # Kilis Yorganı ## KURE Information Cards ![yorgan-2.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/04/KFWb8oLuOTQFFGCJmWqDMOPM1SdcjMbP.jpg) *Kilis Yorganı* | Field | Value | |-------|-------| | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Kilis Belediyesi | | Tescil Tarihi(Metin) | 26.10.2022 | | Tescil Numarası(Metin) | 1245 | | Başvuru Tarihi(Metin) | 02.09.2021 | ## Article Content **Kilis Yorganı**, Türkiye’nin güneyinde yer alan Kilis iline özgü, geleneksel üretim teknikleriyle hazırlanan, özgün desenlere sahip bir el sanatı ürünüdür. Tarihî kökenleri yüzyıllara dayanan bu ürün; teknik işçilik, kültürel motifler ve yerel üretim anlayışının bileşiminden oluşur. 2022 yılında mahreç işaretiyle tescillenerek coğrafi işaret koruması altına alınmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/04/DU4ZBcxkVV4XQlcwOaxHhG9TbKyo4WNi.jpg) *Kilis Yorganı (AA)* ### **Teknik Özellikleri ve Yapım Süreci** [Kilis Yorganı](/tr/detay/kilis-quilt-76234/llms.txt); üst yüzeyi **parlak saten kumaş**, alt yüzeyi ise çoğunlukla **mermerşahi veya patiska** gibi pamuklu astarlık kumaştan oluşur. Bu iki katman arasına geleneksel olarak **yün** veya **pamuk**, günümüzde ise tercihe göre **elyaf** dolgu malzemesi yerleştirilir. Yorganın ölçüleri kullanım amacına göre değişkenlik gösterir: - **Tek kişilik**: 160 × 220 cm - **Çift kişilik**: 180 × 220 cm - **Çocuk yorganı**: 90 × 140 cm Dolgu miktarı, yorganın boyutuna göre ayarlanır. Örneğin çift kişilik yorganlarda dolgu olarak 3 kg yün + 1 kg pamuk; sadece pamukluysa 4 kg, sadece elyaflıysa 3 kg dolgu kullanılır. Yorganların üretimi, astar ve yüzlük kumaşların dikilmesiyle başlar. Dolgu işlemi, **hallaç makinesinde havalandırılarak** yumuşatılmış dolgunun kılıfa yerleştirilmesiyle gerçekleşir. Kenarları dikildikten sonra ürün ters çevrilir ve özel bir **yorgan sopası** yardımıyla iç dolgu eşit biçimde dağıtılır. Ardından **ana dikiş** ve **desenlendirme** işlemleri uygulanır. Dikiş işlemleri sırasında farklı boyutlardaki iğneler, **yüksük**, **tebeşir**, **makas**, **cetvel** ve **motif kalıpları** gibi ekipmanlar kullanılır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/04/54GCf43eLaMfcbqY2zhxNdgpwehaHV25.jpg) *Yorgan Yapımı (Kültür Portalı)* ### **Motifler ve Süsleme Teknikleri** Kilis Yorganı’nı ayırt edici kılan özelliklerden biri, işlenen **motiflerin çeşitliliği** ve kültürel anlamıdır. Bu işlemeler geleneksel olarak elle yapılır; günümüzde ise **makine dikişi**, **çin iğnesi**, **sarma işi** gibi tekniklerle uygulanabilir. Motifler genellikle iki biçimde dağıtılır: - **Göbekte yoğunlaşan desenler**: Güneş, üçgen yaprak, hurma dalı, kare, yuvarlak, baklava dilimi, helezonik ve arabesk motifler. - **Tüm yüzeye yayılan desenler**: Tavus kuşu, hurma yaprağı, simetrik papatya, kalpli lale, bahar dalı, stilize yaprak, menekşe, kafes, girift, su yolu, rüzgâr gülü, fiyonk ve çeşitli geometrik biçimler. Motifler yalnızca dekoratif değil; aynı zamanda **düşünce ve duygu ifadesi** olarak değerlendirilir. Desenler, çevreyle iletişim kurma amacı taşır ve [Kilis’in](/tr/detay/kilis-il-2/llms.txt) kültürel kimliğine derin bir anlam kazandırır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/04/ASXwkMZJeWgmzEBzuPquGd18xswSjPfe.jpg) *Kabak Çiçeği Motifi (Kültür Portalı)* ### **Üretim Mekanizmaları ve Zanaatkârlık** Kilis Yorganı üretimi, geçmişte ev kadınları arasında yaygınken, zamanla **erkek zanaatkârların ustalığında** şekillenen bir meslek halini almıştır. Yorgan atölyelerinde çoğunlukla erkek çalışanlar yer alır ve zanaatkârlık, hünerli eller aracılığıyla hem geleneksel desenleri yaşatır hem de üretim hacmini genişletir. Üretim süreci bugünlerde **kooperatifleşme** yoluyla organize biçimde yürütülmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/04/9mSJRpsZoxIgGyk2SN2mflD6Bd9xm8Wg.jpg) *Yorgan Yapımı (Kültür Portalı)* ### **Ekonomik ve Kültürel Değer** Kilis Yorganı, **yerel ekonomiye katkı** sağlayan önemli bir ürün olup hem yurt içinde hem de yurt dışında alıcı bulmaktadır. Sağlıklı, kullanışlı ve ekonomik oluşu sebebiyle fabrikasyon ürünlere alternatif olarak tercih edilen el yapımı Kilis Yorganı, bölge halkı için sürdürülebilir bir geçim kaynağıdır. Tescillenmiş bir coğrafi ürün olarak Kilis Yorganı’nın tüm üretim süreçleri yalnızca **Kilis ili sınırlarında** gerçekleşebilir. Ürünün üzerindeki logo, mahreç işareti ve amblem bu özgünlüğün sembolüdür. Denetimler, Kilis Belediyesi koordinasyonunda ilgili yerel kurumlar tarafından düzenli olarak yapılır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “'Kilis yorganı'nın tescil edilmesi yorgan ustalarını sevindirdi.” AA. 29 Ekim 2022. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/kilis-yorganinin-tescil-edilmesi-yorgan-ustalarini-sevindirdi/2724082.Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Yorgancılık.” Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Kültürel Detaylar: El Sanatları. Son güncelleme 2025. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025. https://kilis.ktb.gov.tr/TR-61746/yorgancilik.html.Kilis Valiliği. “Geleneksel El Sanatları.” Kilis Valiliği Resmi Sitesi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025. http://www.kilis.gov.tr/geleneksel-el-sanatlari.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Kültür Portalı. “Yorgan.” Kilis: Ne Alınır? Eklenme tarihi: 21 Şubat 2013; güncellenme tarihi: 30 Mayıs 2018. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kilis/nealinir/yorgan.Türk Patent ve Marka Kurumu. “Kilis Yorganı.” Coğrafi İşaretler Portalı. Başvuru tarihi: 2 Eylül 2021; tescil tarihi: 26 Ekim 2022. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4923. ## Related Articles - [Kilis (İl)](//detay/kilis-il-2/llms.txt) - [Kilis Tava](//detay/kilis-tava-060a5/llms.txt) - [Kilis Katmeri ](//detay/kilis-katmeri-458c6/llms.txt)