--- title: Kibyra Antik Kenti slug: kibyra-antik-kenti url: /detay/kibyra-antik-kenti type: article language: Türkçe entity: primary: Kibyra Antik Kenti type: article disambiguation: Kibyra Antik Kenti: Burdur'da bulunan, stadyumu, tiyatrosu ve Odeion'uyla ünlü Helenistik-Roma kenti. Tarihi ve mimarisiyle büyüleyici! categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - Medusa Mozaiği - Kibyra - stadyum - Antik kent - Likya - Burdur - Türkiye author: Edanur Karakoç created_at: 2025-03-06T14:26:27.850857+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:26:24.147724+03:00 --- # Kibyra Antik Kenti ## Article Content Kibyra, Türkiye'nin güneybatısında, [Burdur](/tr/detay/burdur-2/llms.txt) ilinin Gölhisar ilçesinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan antik bir kenttir. Antik dönemde Likya, Karya, Pisidya ve Frigya [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) bölgelerinin kesişme noktasında konumlanmış olup, Roma ve Helenistik dönemlerde [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt), yargı ve askeri bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olmuştur. "Gladyatörler Şehri" ve "[Hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) Atların Kenti" olarak da bilinen Kibyra, stadyumu, tiyatrosu, odeionu ve Medusa mozaiği ile öne çıkmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/RReqBDslKIQZjwpCoqjh4U4S3cxxdhp4.jpeg) *(Kibyra Antik Kenti - Türkiye Kültür Portalı)* ### **Konumu ve Genel Özellikleri** Kibyra Antik Kenti, Burdur’un Gölhisar ilçesinde, [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden 1100-1300 metre yükseklikte, üç tepelik bir alan üzerinde yer almaktadır. [Kent](/tr/detay/kent/llms.txt), doğal yapıya uyumlu olarak simetrik bir düzende inşa edilmiştir. Yapılar, [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt) ve ova manzarasına hakim olacak şekilde düzenlenmiş, hiçbir [bina](/tr/detay/bina-2/llms.txt) diğerinin manzarasını kesmeyecek biçimde konumlandırılmıştır. Antik dönemde kuzeyi güneye, doğuyu batıya bağlayan ticaret yollarının merkezinde bulunan Kibyra'nın, bu konumu sayesinde ekonomik, askeri ve idari açıdan büyük bir [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşıdığı düşünülmektedir. ### **Tarihçe** Kibyra’nın ilk yerleşim alanının Gölhisar’ın Uylupınar bölgesi olduğu düşünülmektedir. Yunan tarihçi ve coğrafyacı Strabon’un aktardığı bilgilere göre, Kibyralılar aslen Lidyalı olup Kabalis bölgesine [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) etmiş ve burada yeni bir kent kurmuşlardır. Kibyra, MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda Boubon, Balboura ve Oinoanda kentleriyle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) dörtlü bir meclis birliği (Tetrapolis) oluşturmuştur. [Birlik](/tr/detay/birlik-751140/llms.txt), MÖ 82 yılında Romalı General Murena tarafından dağıtılmış, Kibyra Asia Eyaleti’ne bağlanmıştır. Roma İmparatorluk Dönemi'nde kendisine bağlı yaklaşık 25 kentin yargı merkezi olmuş ve "Kibyra Conventus" adıyla bilinmiştir. MS 23 yılında büyük bir depremle tahrip olan kent, Roma İmparatoru Tiberius’un desteğiyle yeniden inşa edilmiştir. Kibyralılar, bu iyiliğe karşılık olarak kentlerinin adını "Caesarea Kibyra" olarak değiştirmiştir. Roma döneminde gelişmeye devam eden Kibyra, Bizans dönemine kadar korunmuş ancak sonraki yüzyıllarda [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) kaybederek terk edilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/1ZEgKB3snxgjk4M2FdG0VHJl9DdOxfMx.jpeg) *(Kibyra Antik Kenti - Türkiye Kültür Portalı)* ### **Mimari Yapılar ve Kalıntılar** #### **Stadyum** Kibyra Stadyumu, 200 metre uzunluğundaki pisti ve 12-13 bin kişilik kapasitesiyle [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’daki en büyük ve en iyi korunmuş antik stadyumlardan biridir. Başlangıçta atletizm ve [spor](/tr/detay/spor/llms.txt) etkinlikleri için kullanılmış ancak daha sonra [gladyatör](/tr/detay/gladyator-750992/llms.txt) dövüşlerine de [sahne](/tr/detay/sahne-3/llms.txt) olmuştur. [Stadyum](/tr/detay/stadyum-750015/llms.txt), [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) yamacına yaslanarak inşa edilmiş olup, oturma sıraları doğal yamaca oturtulmuştur. #### **Tiyatro** Kibyra Tiyatrosu, yaklaşık 7500-8000 kişi kapasitesine sahiptir. Oturma sıraları dik bir açıyla inşa edilerek sahneye hakimiyet sağlanmıştır. Tiyatronun oturma bölümlerine, güneydeki tonozlu geçitlerden ulaşılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/r1dYqJSIQ320n2WN9O6qc76LEU6Gpv4d.jpeg) *(Kibyra Antik Kenti - Türkiye Kültür Portalı)* #### **Odeion** Kibyra’daki Odeion, antik çağda müzik ve [tiyatro](/tr/detay/tiyatro-2/llms.txt) gösterileri için kullanılan büyük bir yapıdır. 3500 kişilik kapasitesiyle dünyadaki en büyük kapalı antik konser salonlarından biri olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda, [mahkeme](/tr/detay/mahkeme-2/llms.txt) ve meclis binası olarak da işlev görmüştür. #### **Medusa Mozaiği** Odeion’un ortasında yer alan Medusa Mozaiği, MS 1. yüzyıla tarihlenmektedir. Opus Sectile tekniği ile kırmızı, [yeşil](/tr/detay/yesil-f37b9/llms.txt) ve beyaz mermerlerden yapılmış olan [mozaik](/tr/detay/mozaik-2/llms.txt), mitolojide bakışlarıyla insanları taşa çevirdiğine inanılan Medusa figürünü tasvir etmektedir. Bu mozaik, her yıl [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında hava şartlarından korunmak amacıyla uzman restoratörler tarafından kapatılmakta ve [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) sezonunda yeniden ziyarete açılmaktadır. #### **Hamamlar** Kibyra’da biri Roma dönemine, diğeri Geç Roma dönemine tarihlenen iki büyük [hamam](/tr/detay/hamam-2/llms.txt) kompleksi bulunmaktadır. [Ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) hamam 5400 metrekarelik bir alana yayılmaktadır ve alttan ısıtmalı bir [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt) ile çalışmaktadır. #### **Agoralar ve Ana Cadde** Kibyra’da biri yukarı, diğeri aşağı olmak üzere iki agora bulunmaktadır. Ana ticaret ve sosyal yaşam alanı olarak kullanılan bu [pazar](/tr/detay/pazar-2/llms.txt) yerleri, anıtsal kapılar ve stoalar ile çevrilidir. #### **Nekropol ve Mezar Yapıları** Kibyra Nekropolü, lahit mezarlar, anıt mezarlar ve yer altı [oda](/tr/detay/oda-2/llms.txt) mezarlarından oluşmaktadır. Bazı lahitlerin alınlıklarında [kalkan](/tr/detay/kalkan-5/llms.txt) motifleri, [çiçek](/tr/detay/cicek-3/llms.txt) rozetleri ve Medusa başı kabartmaları bulunmaktadır. Kentte [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak yeraltı oda mezarları da inşa edilmiştir. ### **Kazı Çalışmaları ve Mevcut Durumu** Kibyra’da arkeolojik kazılar, 2006 yılında başlamıştır. Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sağladığı ödeneklerle ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğretim üyelerinin yürütücülüğünde devam etmektedir. 2016 yılında Kibyra Antik Kenti, UNESCO [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilmiştir. Kibyra, günümüzde turistik açıdan ilgi gören bir antik kenttir. Medusa Mozaiği ve diğer yapılar, ziyaretçiler tarafından ilgi görmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Kibyra Antik Kenti’ndeki Medusa Mozaiği ziyarete açıldı." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/kibyra-antik-kentindeki-medusa-mozaigi-ziyarete-acildi-/3195331. 2. Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Kibyra Antik Kenti." Burdur Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 6 Mart 2025. https://burdur.ktb.gov.tr/TR-155350/kibyra.html. 3. Gölhisar Belediyesi. "Kibyra Antik Kenti." Gölhisar Belediyesi. Erişim 6 Mart 2025. https://golhisar.bel.tr/kibyra-antik-kenti.html. 4. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Kibyra Antik Kenti." Kültür Portalı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/burdur/gezilecekyer/kibyra-antik-kenti. 5. Sagalassos Vakfı. "Kibyra Antik Kenti." Sagalassos Vakfı. Erişim 6 Mart 2025. http://www.sagalassosvakfi.org/kibrya-antik-kenti/.