---
title: Kemerli Kilise
slug: kemerli-kilise-0b2e1
url: /detay/kemerli-kilise-0b2e1
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Kemerli Kilise
  type: article
  disambiguation: Kemerli Kilise: Bursa'daki 13. yy. Rum kilisesi.  Muhteşem freskleri ve mimarisiyle büyüleyici.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Mimari
      slug: mimari
      url: /kategori/mimari
    - name: Seyahat Ve Turizm
      slug: seyahat-ve-turizm
      url: /kategori/seyahat-ve-turizm
  tags:
    - Panagia Pantobasilissa
    - Kemerli Kilise
    - Tarihî Süreç
    - Mimari Özellikler
    - Freskler
author: Melike Saraç
created_at: 2025-06-22T22:41:57.300774+03:00
updated_at: 2025-06-22T23:22:46.726076+03:00
---

# Kemerli Kilise

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Kemerli Kilise" -->

## KURE Information Cards

![Ek Açıklama 2025-06-22 224637.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/22/tPfjL82u0sZECh73HyDhiJnT084kxeDh.jpg)
*Kemerli Kilise (Panagia Pontobasilissa Kilisesi)*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Dönem(ler) | 13. yüzyıl sonu |
| Özellik(ler) | Duvarları resimlenen ilk kilise |
| Freskler | 14. ve 18. yüzyıl (1723), çok katmanlı |
| Adanma | Panagia Pantobasilissa |
| Kullanım(lar) | Depo,restorasyon sonrası yeniden ibadethane,özel mülkiyet |
| Plan(lar) | Yunan haçı,dört sütunlu,kubbeli |
| Konum | Tirilye,Türkiye,Bursa,Mudanya |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kemerli Kilise" -->

## Article Content

**Kemerli Kilise**, Türkiye’nin Bursa ilinin [Mudanya](/tr/detay/mudanya-ilce-721b8/llms.txt) ilçesine bağlı Tirilye (Zeytinbağı) beldesinde yer almaktadır. Yapı, **Panagia Pontobasilissa** ya da **Panagia Pantobasilissa Kilises**i olarak da bilinmektedir. Mimari yapısı, fresk uygulamaları ve tarihsel belgelerdeki yeri nedeniyle, Ortodoks Hristiyan dünyası açısından önemli yapılar arasında sayılmaktadır.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/22/YQFo1XFGNhAPdBz5YNkGihWtG6mpgL5S.png)
*Kemerli Kilise (T.C. Mudanya Kaymakamlığı)*

### **Tarihlendirme ve Adanış**

[Kemerli Kilise](/tr/detay/kemerli-church-6cbfd/llms.txt)'nin, duvar tekniği ve mimari özellikleri göz önünde bulundurularak 13. yüzyılın sonlarında inşa edildiği kabul edilmektedir. 1676 yılında gezgin Dr. John Covel tarafından hazırlanan el yazması belgede, kilisenin Panagia Pantobasilissa’ya (Bakire Meryem) adandığı ifade edilmektedir. Bu adanış, yapının kutsal işlevini ve dinî bağlamını ortaya koymaktadır.

### **Mimari Özellikler**

Kemerli [Kilise](/tr/detay/kumluca-kilisesi-73722/llms.txt), doğu-batı doğrultusunda uzanan Yunan haçı planına sahiptir. Yüksek bir kubbeye sahip olan yapı, dört sütun üzerine oturtulmuştur. Bu sütunların İskenderiye’den getirildiği rivayet edilmektedir. Kubbe ve kemerleri taşıyan sütun başlıkları süslemelidir. Yapının dış cephesinde yer alan destek payandaları üzerindeki kemerler, kiliseye “Kemerli Kilise” adının verilmesine neden olmuştur. Halk arasında yapı, **“Küçük Ayasofya”** olarak da anılmaktadır. Kilisenin duvarları ve kubbesi günümüzde sağlam durumdadır.

### **Freskler ve İç Mekân**

Kemerli Kilise, **duvarlarına resim yapılan ilk kilise** olarak tanımlanmaktadır. Fresklerin ilk katmanı 14. yüzyıl başlarına, ikinci katmanı ise 18. yüzyıla (1723) tarihlenmektedir. İç mekân süslemeleri arasında elinde kılıç tutan asker kıyafetli bir figür, sağ elinde küre tutan mızraklı bir asker, kanatlı Baş Melek Mikhael figürü ve Hz. Meryem’in yaşamından sahneler yer almaktadır. Kilisenin iç mekânı, süslemeleri ve freskleri bakımından dış cephesine göre daha gösterişli niteliktedir.

### **Kullanım Süreci ve Koruma Durumu**

Kilise, 1855 yılında meydana gelen depremde büyük hasar görmüş; bu olay sonucunda çan kulesi ve kubbesi yıkılmıştır. Mübadele sonrasında özel mülkiyete geçmiş ve depo olarak kullanılmıştır. Uzun yıllar metruk durumda kalan yapı, İstanbul Fener Rum Patrikhanesi’nin Bursa Metropolitliği’ne atadığı Elpidophoros Lambriniadis tarafından satın alınmıştır. Restorasyon sonrası yeniden kilise olarak kullanılacağı belirtilmektedir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kemerli Kilise" -->

## Academic Sources and References

1. Mudanya Belediyesi. “Kemerli Kilise.” Mudanya Belediyesi. Erişim tarihi 22 Haziran 2025. https://mudanya.bel.tr/yerler/tarihi-yapilar/kemerli-kilise.Mudanya Kaymakamlığı. “Kemerli Kilisesi (Panagia Pantobasilissa - Bakire Meryem Kilisesi).” Erişim tarihi 22 Haziran 2025. http://www.mudanya.gov.tr/kemerli-kilisesi-panagia-pantobasilissa-bakire-meryem-kilisesi.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Panagia Pontobasilissa Kilisesi.” Erişim tarihi 22 Haziran 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bursa/gezilecekyer/panagia-pontobasilissa-kilisesi.