--- title: Kekik slug: kekik-3 url: /detay/kekik-3 type: article language: Türkçe entity: primary: Kekik type: article disambiguation: Kekik: Türkiye'de yetişen, tıbbi ve aromatik özellikleriyle bilinen değerli bir bitki. Ege ve Akdeniz mutfağında kullanılır. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji tags: - kekik - Botanik - İhracat author: Esma Nur Yıldırım created_at: 2025-02-10T10:00:03.206851+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:13:09.936626+03:00 --- # Kekik ## Article Content Türkiye’de “kekik” olarak tanımlanan ve bu amaçla kullanılan *Lamiaceae *familyasından pek çok aromatik [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) türü bulunmaktadır ancak özellikle timol/kavrakrol tipi uçucu yağ içeren türler ‘kekik’ türü olarak kabul edilmektedir. Genelde; çimenlik [tarla](/tr/detay/tarla/llms.txt) kıyısı, sıcak ve güneşlik kayalık alan [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) yerlerde doğal olarak yetişen bir bitkidir. Türkiye'de, ihraç edilen ve [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) zamandır kullanılan bitkinin tıp ve gastronomi gibi birçok alanda faydası bulunur. Ülkemizin Ege ve Akdeniz Bölgelerinde oldukça fazla bulunmakta olup [çay](/tr/detay/cay-2/llms.txt), [baharat](/tr/detay/baharat-746932/llms.txt) ve yağ gibi farklı şekillerde tüketilebilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/10/Ur1tv1yXDOFhe9TnlquLT3M7AYr7IJIl.jpeg) *Kekik- Pixabay* ##### **TÜRKİYE'DE YETİŞTİĞİ ALANLAR** Kekik, Ege ve Akdeniz Bölgesinde doğal olarak bulunur ve [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında "İzmir Kekiği, Peynir Kekiği, [Taş](/tr/detay/tas/llms.txt) Kekik ve Bilyalı Kekik" gibi yöresel adlarla bilinmektedir. Çimenlik tarla kıyılarında, [orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) kıyılarında ve çayırdaki [karınca](/tr/detay/karinca-748779/llms.txt) yuvalarının üstünde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktan hoşlanır. Güneşi ve sıcağı sevdiği için [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) sıcaklığının fazla olduğu kayalık ve dağlık bölgelerde de çoğalır.   Türkiye'de *Origanum *cinsine ait genelde “İzmir kekiği” olarak bilinen *Origanum onites *Türkiye'nin güneyi ve batısı başta olmak üzere oldukça geniş bir yayılış alanına sahiptir. Akdeniz Bölgesinde yayılış gösterdiğinden Akdeniz iklimi görülen sıcak yerlerde en iyi gelişmeyi gösterir. Sıcağı seven bu bitki ayrıca soğuğa da dayanıklıdır. ##### **TİCARİ ÖNEMİ ve ÜRETİMİ** Kekik, Türkiye’de uzun yıllardır ihraç edilen [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir türdür. Önemli bir uçucu yağ bitkisi olması ve Türkiye’nin [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) kekik ihtiyacının çok büyük bir bölümünü karşılaması nedeniyle ekonomik gelişme için önemli bir bitkidir. 2007’ye kadar olan verilere baktığımızda ihraç edilen kekiğin %80’i *Origanium *türüdür. 2007 yılında Türkiye’nin ham kekik ihracatı yaklaşık 6000 ton ile 15 milyon dolar değerinde gerçekleşmiştir. İhracatın yapıldığı başlıca ülkeler; [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt), [Kanada](/tr/detay/kanada-4/llms.txt), [Fransa](/tr/detay/fransa-2/llms.txt), [Polonya](/tr/detay/polonya-2/llms.txt) ve İngiltere’dir. *Origanum’ *ların hem vegetatif hem de generatif üretimleri mümkündür. Tohumdan kolayca üretilebilmektedir. Türkiye’de 2016 yılında 14724 ton kekik üretimi gerçekleştirilmiştir. ##### **KULLANIM ALANLARI** Kekiğin bazı kullanım alanları şunlardır: - Ağır ve yağlı yemeklerde aroma verici olarak kullanılır. - Parfümeri ve kozmolojik sanayide 'Thymol' problemli ciltlerin tedavisinde kullanılmaktadır. - Gıdaların saklanmasında doğal antioksidan olarak kullanılır. - Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılır ##### **TIBBİ ÖZELLİKLERİ** Kekik bitkisi Türkiye’nin en öneli tıbbi bitkilerinden biri olup bazı tıbbi kullanım alanları şunlardır: - Kansızlık - Nefes kokması - Öksürük ve üst solunum yolları iltihabı - Lumbago - Romatizma - Diş ve mide ağrıları - Bazı kadın hastalıkları - Uyuz - Akciğer ve bronşlardaki problemler - Kramp - Sindirim sisteminde görülen ekşimeler ##### **DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR** •Hamileler ve guatr hastalarının kullanmaması tavsiye edilir. •'Thymol' yağının kaybedilmemesi için kaynatılmamalıdır •Kekik yağının içten aşırı kullanımı, tiroid bezinin işlevini arttırabilir. Gerekli dozdan fazla alınmadığı halde bilinen yan etkisi yoktur. ## Academic Sources and References 1. Gülgün, Bahriye., Dağıstanlı Celal ve Erden, Aktaş. "Tıbbi Ve Aromatik Bitki Olarak da Kullanılan Bazı Süs Bitkileri Ve Kullanım Alanları." Ziraat Mühendisliği Dergisi, no. 353, (2009): 22-27. Son erişim: 10 Şubat 2025. Erişim Adresi. Bahtiyarca Bağdat, Reyhan. “Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Kullanım Alanları, Tıbbi Adaçayı (Salvia Officinalis L.) ve Ülkemizde Kekik Adıyla Bilinen Türlerin Yetiştirme Teknikleri”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 15, no. 1-2 (Haziran 2006): 19-28. Son erişim: 10 Şubat 2025. Erişim Adresi.Köten, Mehmet, ve Mustafa Satouf. “Farklı Formülasyonlarda Kahvaltılık Zahter Üretimi ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi”. Gıda 44, no. 3 (Mayıs 2019): 513-22. Son erişim: 10 Şubat 2025. Erişim Adresi.Baıramıan Danalou, Roghaiyeh., & Özer, Hakan. "Farklı Orijinli Sater (Satureja hortensis L.) Genotiplerinin Erzurum Koşullarında Tarımsal Performanslarının Belirlenmesi." Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 36, no. 2, 2022: 301-315. Son erişim: 10 Şubat 2025. Erişim Adresi.Batıray, Songül. "Konya Ekolojik Şartlarında Yetiştirilen İzmir Kekiğinde (Origanum onites L.) Farklı Dozlarda Uygulanan Azot ve Organik Gübrelerin Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi" Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2009. Son erişim: 10 Şubat 2025. Erişim Adresi. Pixabay. "Kekik." Son erişim: 10 Şubat 2025. https://pixabay.com/tr/photos/search/kekik/