--- title: Kayış slug: kayis-2fa50 url: /detay/kayis-2fa50 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Kayış type: dictionary disambiguation: Kayış: Türkçedeki kökeni, anlamı ve kullanım alanları. Kemerden makinelere, deyimlerden hayvancılığa kadar geniş kapsamlı bilgi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim - name: Alet, Donanım Ve Üretim Araçları slug: alet-donanim-ve-uretim-araclari url: /kategori/alet-donanim-ve-uretim-araclari tags: - Kayış author: İbrahim Filiz created_at: 2025-07-12T01:06:10.632297+03:00 updated_at: 2025-07-12T10:57:21.766647+03:00 --- # Kayış ## Article Content ### **Köken** *Kayış *kelimesi, Türkçeye Eski Türkçedeki *koġuş* sözcüğünden geçmiştir. Bu sözcük, muhtemelen “tabaklanmış [deri](/tr/detay/deri-2/llms.txt)” anlamında kullanılmış olup, [bağlama](/tr/detay/baglac-b90ba/llms.txt), [germe](/tr/detay/gecirmek-8fbdb/llms.txt), sıkma gibi işlerde kullanılan uzun ve dar şeritlere verilen adı ifade eder. *Koġuş*, biçim olarak *koġuş¹* (“oyuk, içi boş şey”) ile eş kökenli olabilir; ancak bu bağlantı kesin olarak kanıtlanmış değildir. Ayrıca bazı eski metinlerde *kaḏış* biçimiyle de karşılaşılan kelime, fonetik evrim sürecinde bugünkü *kayış* biçimini almıştır. Etimolojik gelişim, hem fiziksel özellik hem de işlevsellik üzerinden şekillenmiştir; dar, uzun ve esnek yapısıyla [kayış](/tr/detay/kuskun-59cbd/llms.txt), kullanım amacını doğrudan yansıtan bir addır. ### **Kullanım Alanları** - **Gündelik eşya ve giyim:** Kemer ya da çanta gibi nesnelerde sabitleyici ya da taşıyıcı aleti tanımlamada. - **Makine ve teknik kullanım:** “Motor kayışı”, “kayış kasnağı” gibi terimlerle. - **Hayvancılık ve ulaşım:** Eyer, koşum ve yük taşıma düzeneklerinde sabitleme aracı olarak geçer. - **Deyim ve mecazlar: **“Kayışı koparmak” (kontrolü kaybetmek) gibi deyimlerde soyut anlamlarda da yer alır. ## Academic Sources and References 1. ''Kayış''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Kay%C4%B1%C5%9F.''Kayış''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kay%C4%B1%C5%9F.''Kayış''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Kay%C4%B1%C5%9F.