---
title: Karvakrol (Carvacrol)
slug: karvakrol-carvacrol-4d935
url: /detay/karvakrol-carvacrol-4d935
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Karvakrol (Carvacrol)
  type: article
  categories:
    - name: Biyoloji
      slug: biyoloji
      url: /kategori/biyoloji
    - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji
      slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji
      url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji
  tags:
    - Origanum vulgare
    - uçucu yağ
    - Antimikrobiyal
author: PINAR GÜNER
created_at: 2025-10-19T00:34:46.498818+03:00
updated_at: 2025-10-20T11:40:34.672713+03:00
---

# Karvakrol (Carvacrol)

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Karvakrol (Carvacrol)" -->

## KURE Information Cards

![ChatGPT Image 19 Eki 2025 00_40_02.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/18/y8o571ESD7LTMkUEDKOtxfLMt2uXpLf3.png)
*Carvacrol (Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.)*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Erime Noktası(Metin) | 0–2 °C |
| Koku Profili | Baharatlı, Keskin, Kekik Benzeri Aroma |
| Fiziksel Görünüm | Renksiz veya Açık Sarı Sıvı, Keskin Aromatik Kokuya Sahip |
| Yapısal Sınıf | Monoterpenik Fenol |
| CAS Numarası | 499-75-2 |
| Molekül Ağırlığı | 150.22 g/mol |
| Moleküler Formül | C₁₀H₁₄O |
| Kimyasal Adı | 5-İzopropil-2-metilfenol |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Karvakrol (Carvacrol)" -->

## Article Content

**KarvaKrol (Carvacrol)**, doğal olarak bazı bitkilerde, özellikle *Origanum vulgare* (kekik), *Thymus vulgaris* (kekik türleri) ve *Satureja hortensis* (çorbalık kekiği) gibi aromatik bitkilerde bulunan monoterpenik bir fenoldür. Kimyasal olarak 5-izopropil-2-metilfenol formülüne sahiptir ve molekül formülü **C₁₀H₁₄O**’dur. [Carvacrol](/tr/detay/carvacrol-12974/llms.txt), genellikle [kekik yağı](/tr/detay/kekik-3/llms.txt) ve [mercanköşk](/tr/detay/mercankosk-8c6fb/llms.txt) yağında yüksek oranda bulunur ve bu yağların karakteristik keskin kokusundan sorumludur. Oda sıcaklığında renksiz veya açık sarı renkte, keskin aromatik bir sıvı hâlindedir. Doğal yapısı ve biyolojik aktiviteleri nedeniyle gıda, farmasötik ve kozmetik endüstrilerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikler**

Carvacrol’ün erime noktası yaklaşık **0–2 °C**, kaynama noktası ise **236–238 °C** civarındadır. Suda çok az çözünürken, etanol, eter ve kloroform gibi organik çözücülerde kolaylıkla çözünür. Fenolik yapısı sayesinde yüksek reaktivite gösterir ve bu özelliği ona antimikrobiyal ve antioksidan etki kazandırır. Yoğunluğu yaklaşık 0.976 g/cm³’tür ve ışık, ısı ile uzun süreli depolamadan etkilenebilir. Kimyasal olarak kararlı bir bileşik olmasına rağmen oksijenle temasında zamanla renk değişimi görülebilir.

### **Doğal Kaynaklar ve Elde Edilmesi**

Carvacrol en çok *Origanum onites*, *Origanum vulgare* ve *Thymus capitatus* türlerinden elde edilen uçucu yağlarda bulunur. Bu bitkilerden elde edilen esansiyel yağlarda carvacrol oranı genellikle %30 ile %80 arasında değişir. Bileşik, genellikle buhar distilasyonu yöntemiyle bitki materyalinden ayrıştırılır. Ayrıca sentetik olarak p-cymene ve isopropilfenol bileşiklerinden de üretilebilir. Doğal kaynaklardan elde edilen carvacrol, biyolojik açıdan daha aktif kabul edilir ve gıda ile tıbbi ürünlerde tercih edilir.

### **Biyolojik ve Farmakolojik Aktiviteler**

Carvacrol geniş bir biyolojik aktivite yelpazesine sahiptir. Özellikle antimikrobiyal, antioksidan, antiinflamatuvar, antifungal, antiviral ve antikanser etkileri bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur. Bakteri zar yapısını bozarak hücre geçirgenliğini artırır ve böylece patojenlerin çoğalmasını engeller. Ayrıca serbest radikalleri etkisiz hâle getirerek oksidatif stresi azaltır. Hayvan deneylerinde iltihaplanmayı azaltıcı ve ağrı dindirici etkileri de gözlenmiştir. Bu özellikleri nedeniyle carvacrol, gıda koruyucusu, doğal antibakteriyel ajan ve farmasötik ürünlerin yardımcı maddesi olarak değerlendirilmektedir.

### **Uygulama Alanları ve Kullanım**

Carvacrol, gıda endüstrisinde doğal koruyucu ve tat verici ajan olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır. Et, süt, sebze ve içeceklerde mikrobiyal bozulmayı geciktirmek amacıyla eklenir. Ayrıca kozmetik ürünlerde, diş macunlarında, sabunlarda ve antiseptik formülasyonlarda da yer alır. Tarımda doğal pestisit olarak, veterinerlikte ise antimikrobiyal katkı maddesi olarak değerlendirilmektedir. Farmasötik alanda, özellikle çoklu ilaç direncine sahip mikroorganizmalarla mücadelede potansiyel bir bileşik olarak görülmektedir.

### **Toksisite ve Güvenlik**

Carvacrol genel olarak düşük toksisiteye sahip bir bileşik olarak kabul edilir. Ancak yüksek dozlarda uygulandığında karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında değişiklikler gözlenebileceği bildirilmiştir. Gıda katkı maddesi olarak kullanımı Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından güvenli bulunmuş ve belirli sınırlar içinde tüketimi onaylanmıştır. İnsan cildinde tahrişe neden olabileceğinden saf formda doğrudan teması önerilmez. Uygun dozlarda kullanıldığında güvenli, biyolojik olarak uyumlu ve çevre dostu bir bileşiktir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Karvakrol (Carvacrol)" -->

## Academic Sources and References

1. Baser, K. H. Can “Biological and Pharmacological Activities of Carvacrol and Carvacrol Bearing Essential Oils.” Current Pharmaceutical Design 14, no. 29 (2008): 3106–3119. Son erişim tarihi: 19 Ekim 2025. https://doi.org/10.2174/138161208786404227Sharifi‐Rad, M., E. M. Varoni, M. Iriti, M. Martorell, W. N. Setzer, M. del Mar Contreras vd. “Carvacrol and Human Health: A Comprehensive Review.” Phytotherapy Research 32, no. 9 (2018): 1675–1687. Son erişim tarihi: 19 Ekim 2025. https://doi.org/10.1002/ptr.6103