--- title: Kartopu Tekniği slug: kartopu-teknigi url: /detay/kartopu-teknigi type: article language: Türkçe entity: primary: Kartopu Tekniği type: article disambiguation: Kartopu Tekniği: Evrensel örneklem yöntemi. Kişiden kişiye bilgi yayılımı. Öğretimde ve araştırmada etkili. categories: - name: Eğitim Bilimleri slug: egitim-bilimleri url: /kategori/egitim-bilimleri tags: - ÖĞRETİM TEKNİKLERİ - KARTOPU TEKNİĞİ - PEDAGOJİK FORMASYON - ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ - Eğitim bilimleri author: Büşra Bircan created_at: 2025-01-31T23:22:54.359707+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:27:29.413467+03:00 --- # Kartopu Tekniği ## Article Content Kartopu veya [zincir](/tr/detay/zincir-85537/llms.txt) örnekleme tekniği, evreni oluşturan birimlere erişmenin zor olduğu veya [evren](/tr/detay/evren-f1009/llms.txt) hakkındaki bilgilerin (büyüklük ve [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) derinliği vb.) eksik olduğu durumlarda kullanılmaktadır. Bu [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) çalışan Doç. Dr. Ali Baltacı Kartopu örnekleminin amacını *“Kişiden kişiye, kişiden de durumlara ulaşarak farklı olguları açıklayabilmek”* olarak tanımlamıştır. Görüşülen ilk kişi ve sonrasında tavsiye edilen kişilerle [görüş](/tr/detay/gorus-2/llms.txt) alışverişinde bulunularak örneklem büyütülür. Görüşmeye kiminle başlanacağı önemlidir. Görüşülen kişiler arasında bir iletişim ağı olması ve benzer özellikte olmaları beklenir.   Kartopu tekniği ile yapılmış bir çalışmada araştırılan konu, "[post](/tr/detay/post-4/llms.txt)-pandemik dönemde ergenlerin uyum becerilerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi" olarak ele alınmıştır. Örneklem, ergenlerle olacağından dolayı [araştırma](/tr/detay/arastirma-751311/llms.txt) ekibinin çevresindeki insanlardan yeterli sayıda kişi kartopu tekniği ile seçilerek oluşturulmuştur. Kartopu tekniğinin en çok kullanıldığı ve bilindiği alan ise öğretim yöntemi uygulamasıdır. Yine alanda çalışan [bilim](/tr/detay/bilim-2/llms.txt) insanlarından Prof. Dr. Necdet Aykaç "*Kartopu tekniği öğrenciler arasında etkili bir iletişim sağlama ve öğrencilerin öğrenme sürecinde aktif olması anlamında oldukça etkili bir tekniktir. Bu teknik sayesinde öğrenciler sınıftaki her öğrenci ile çalışma olanağı bulduğu gibi farklı düşünce ve görüşlere saygı duymayı ve bu görüşleri bir noktada birleştirmeyi öğrenir" *diyerek kartopu tekniğinin öğretim uygulamaları alanındaki etkinliğine dikkat çekmiştir.   Bu teknik sınıf içerisindeki iletişimsizliği çözmeye yardımcı olur ve bu sayede öğrenciler fikirlerini belirtirken daha [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) ve girişken olurlar. Tekniğin iki farklı uygulama şekli vardır. Birinci uygulama öğretim yöntemi uygulamalarında kullanılır. İlk uygulama yöntemi ve aşamaları şu şekildedir:   **1. **Konunun kazanımlarına uygun olarak [tartışma](/tr/detay/tartisma/llms.txt) konusu belirlenir. **2.** Öğrencilerin bireysel olarak konu hakkında düşünmeleri istenir. **3. **Aynı konuyu iki kişi bir araya gelerek tartışmaları istenir. **4.** İki kişi olan gruplar bir araya gelerek 4 kişi olarak konuyu tartışırlar. **5.** 4 kişilik 2 grup bir araya gelerek 8 kişi olarak konuyu tartışırlar. **6. **Gruptan bir sözcü seçilerek, grupta konu ile ilgili ortaya çıkan sonuçları açıklar.   İkinci uygulama ise kartopu tekniğinin diğer uygulama alanlarında kullanılır ve şöyledir:   **1. **Sınıf öğrencileri gruplandıracak şekilde uygun düzene getirilir. **2.** Her grup için belirlenen farklı konu veya sorular verilir. **3.** Her grup kendi düşüncelerini, cevaplarını bir kağıda [yazar](/tr/detay/yazar-749526/llms.txt). **4.** Verilen süreler dolduğunda düşüncelerin veya cevapların yazıldığı kağıtlar [top](/tr/detay/top-2/llms.txt) haline getirilir. **5. **Seçilen bir öğrenci veya [öğretmen](/tr/detay/ogretmen-2/llms.txt) bir masa seçer ve onun kartopunu farklı masalara atar. Atılan masadakiler, gelen kağıttaki düşünceleri [okur](/tr/detay/okur/llms.txt) ve kendi düşüncelerini veya [çözüm](/tr/detay/cozum/llms.txt) önerilerini yazar. **6. **Her bir kartopu her masaya gelene kadar [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt) devam eder. En son kartopu gelen masa ise kartopunun içinde yazan fikirleri tartışır veya sunum yaparak tüm gruplarla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) istişarede bulunur. ## Academic Sources and References 1. Aykaç Necdet. Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2018. Baltacı, Ali. “Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7, no. 1, 2018: 231-274.Kalaycı, Erdinç., Akgün, Cemre., Serpen, Ayşe. “Post-Pandemik Dönemde Ergenlerin Toplumsal Yaşama Uyum Deneyimlerine İlişkin Nitel Bir Çalışma”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 10, no. 4, 2023: 989-1003.