--- title: Kardeş slug: kardes-32b4c url: /detay/kardes-32b4c type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Kardeş type: dictionary disambiguation: Kardeş: Türkçedeki kökeni, anlamı ve kullanım alanlarını inceleyin. Aile, dostluk ve ulusal birliği ifade eder. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - karındaş - kardeş author: Tuğba Kalender created_at: 2025-05-24T19:35:55.183859+03:00 updated_at: 2025-05-24T20:46:36.110451+03:00 --- # Kardeş ## Article Content ### **Köken** Kardeş kelimesi, Türkçede “aynı [anne](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) ve/veya babadan doğmuş kişi” anlamında kullanılan temel [akrabalık](/tr/detay/akraba/llms.txt) terimlerinden biridir ve doğrudan Eski Türkçe *karındaş* sözcüğünden evrilmiştir. *Karındaş*, “aynı karından doğan” yani aynı anadan doğmuş kişi anlamına gelir. Bu sözcük, Eski Türkçe *karın* (“anne karnı” anlamında) ismine, aitlik ve birlik bildiren *+dAş* (yani “ortak olan, birlikte olan”) eki getirilerek türetilmiştir. Böylece *karın+daş* birleşimiyle “[karındaş](/tr/detay/kardes-2/llms.txt)”, yani “aynı karından olan kimse” anlamı ortaya çıkmıştır. Zamanla *karındaş* sözcüğü ses değişimlerine uğrayarak bugünkü biçimi olan kardeş şeklini almıştır. Anlamı ise yalnızca biyolojik bağlamda değil, mecazî olarak yakınlık, dayanışma, [dostluk](/tr/detay/dostluk/llms.txt) gibi sosyal ilişkileri tanımlamak üzere de yaygınlaşmıştır. Bu yönüyle kelime, hem kökensel olarak bedensel bir ortaklığı ifade eder, hem de zamanla toplumsal ve duygusal bağları anlatan daha geniş bir anlam alanına kavuşmuştur. ### **Kullanım Alanları** - **Akrabalık Tanımı:** Aynı anne veya babadan doğmuş kişileri tanımlamak için temel kavram (*öz kardeş, üvey kardeş*). - **Toplumsal Dayanışma ve Birlik Dili:** Aynı inancı, halkı, kültürü paylaşan insanlar arasında mecazî birlik ifadesi olarak (*din kardeşi, yol kardeşi, kardeş millet*). - **Siyasi ve İdeolojik Söylem:** Ulusal ve uluslararası birlik vurgusu amacıyla (*kardeş ülke, kardeş belediyeler*). - **Edebiyat ve Halk Anlatıları:** Duygusal bağlılık ve koruyuculuğu vurgulayan ilişkilerde (*kardeş sevgisi, kardeşlik teması*). - **Etimoloji ve Dil Tarihi:** Türkçenin en eski dönemlerinden bugüne kadar biçim ve anlam sürekliliğini koruyan temel sözcük örneği olarak. ## Academic Sources and References 1. "Kardeş". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 24 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=karde%C5%9F."Kardeş". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim 24 Mayıs 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/karde%C5%9F."Kardeş". Kubbealtı Lugatı. Erişim 24 Mayıs 2025. https://lugatim.com/s/karde%C5%9F.