--- title: Karantina Adası slug: karantina-adasi-8497d url: /detay/karantina-adasi-8497d type: article language: Türkçe entity: primary: Karantina Adası type: article categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - KarantinaTesisleri - tarih - osmanlıdönemi - Karantina - ADA - Sağlık - KültürelMiras author: Fatmanur Mavibaş created_at: 2026-01-24T23:08:49.321764+03:00 updated_at: 2026-01-26T23:36:08.991775+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/24/fRTBYeDsp8u189iuu1PeSlTdORGN1Ikl.jpg --- # Karantina Adası ## KURE Information Cards ![Karantina Adası 3.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/24/5cDhOWJmFHrHAfm3XU0hZOvCr1cLEiuC.jpg) *Karantina Adası* | Field | Value | |-------|-------| | Mimari(ler) | Osmanlı Taş ve Ahşap Yapılar | | Koruma Durumu(ları) | Akademik Çalışmalar ve Restorasyon | | Amaç(lar) | Bulaşıcı Hastalıkların Yayılmasını Önlemek | | Konum | Urla İzmir | | Kültürel Önemi | Ege Bölgesi Sağlık ve Mimari Mirası | | Kuruluş Dönemi | 19. Yüzyıl Ortaları | | Ada Yüzölçümü | 323.000 m² | ## Article Content [Karantina Adası](/tr/detay/karantina-2/llms.txt), İzmir’in Urla ilçesi açıklarında yer alan ve antik [Klazomenai](/tr/detay/klazomenai-orenyeri-02e3b/llms.txt) yerleşiminin bir parçası olarak tarihsel süreklilik gösteren bir adadır. Ada hem antik dönem arkeolojik kalıntıları hem de 19. yüzyılda inşa edilen tahaffuzhane yapılarıyla çok katmanlı bir kültürel peyzaj niteliği taşımaktadır. Günümüzde Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlar ve koruma birimleri tarafından yönetilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/24/vqBs8pa5BsuwdI5k0MVeBPVRqB9jAqzN.jpg) *Karantina Adası (Anadolu Ajansı)* ### **Tarihçe** Karantina Adası, antik dönemden itibaren yerleşim ve üretim faaliyetlerinin parçası olmuş, farklı dönemlerde değişen işlevler üstlenmiştir. Hellenistik ve Roma dönemlerine ait mimari kalıntılar adanın bu süreçte iskân edildiğini göstermektedir. 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ise ada, salgın hastalıklarla mücadele kapsamında karantina amacıyla kullanılmaya başlanmış ve sonraki dönemlerde sağlık yapılarıyla bu işlev sürmüştür. #### **Antik Dönem Kalıntıları** Adada Hellenistik ve Roma dönemlerine ait çeşitli yapılar bulunmaktadır. Antik kaynaklarda tiyatrodan söz edilmesi, modern kazıların kuzey kesimde yoğunlaşmasına yol açmıştır. 2011–2013 kazılarında Hellenistik bir tiyatro yapısının iskelet planı, açık hava kutsal alanı ve çok sayıda pişmiş toprak figürin ele geçirilmiştir. Figürinler arasında kadın ve erkek betimleri, mitolojik figürler, tiyatral masklar, hayvan figürleri ve minyatür sunaklar yer almaktadır.[^1]  Kazı dönemleri: - **1921–1922:** Roma dönemine ait yapı temelleri ve mozaik tabanlı mekânlar - **1987–1990:** Hellenistik döneme ait peristilli konut ve su sistemleri - **2011–2013:** Hellenistik tiyatro yapısı ve açık hava kutsal alanı Ayrıca adada tapınak olabileceği düşünülen yapı temelleri, ayazma olarak kullanıldığı değerlendirilen kutsal alanlar, Roma dönemi villa kalıntıları ve seramik fırınlarına ait izler de belirlenmiştir.[^2]  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/24/Ltaho8rBsTVBx2bjxFrhC3cTJIxraK1m.jpg) *Urla Tahaffuzhanesi (Anadolu Ajansı)* #### **Osmanlı Döneminde Karantina Tesisi** 19. yüzyılda artan deniz ticareti, [bulaşıcı hastalık](/tr/detay/bulasici-hastaliklar-dcd63/llms.txt) riskini yükseltmiş ve Osmanlı Devleti, sağlık sınırlarını denetlemek amacıyla karantina teşkilatını kurmuştur. İzmir’de 1866–1869 yılları arasında oluşturulan Klazomenai-Urla karantina tesisi, hastalıklı gemilerden indirilen yolcuların karantina süresini geçirmesi, hastaların tedavisi ve eşyaların dezenfekte edilmesi amacıyla hizmet vermiştir. #### **Cumhuriyet Dönemi Kullanımları** Karantina tesisleri, Türkiye Cumhuriyeti döneminde de bir süre sağlık hizmetleri kapsamında kullanılmıştır. Karantina uygulamalarının dünya genelinde önemini yitirmesiyle birlikte ada, 1950’lerde Deniz ve Güneş Enstitüsü, 1960’larda Kemik ve Mafsal Hastalıkları Hastanesi, 1986’dan sonra ise Urla Devlet Hastanesi olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca adada Sağlık Bakanlığına bağlı dinlenme tesisleri ve eğitim amaçlı bazı birimlerin bulunduğu da belirtilmektedir.[^3]  ### **Mimari Yapılar ve Yerleşim Düzeni** Adada karantina amacıyla inşa edilen yapılar, iki yükseltinin birleşmesiyle oluşan topoğrafya üzerine konumlanmıştır. Yapı grupları işlevlerine göre farklı bölgelere ayrılmıştır. Günümüzde adada koruma altına alınmış 20 tescilli yapı bulunmaktadır. Bu yapılar, karantina, tedavi ve dezenfeksiyon işlevlerine hizmet etmiştir. Yapıların tasarımında Fransız mimarların etkisi ve Avrupa malzeme seçimi görülmektedir. [^4]  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/24/CudwQcBKrZzb1utSDKdNF0hPsqXyX8W5.jpg) *Urla Tahaffuzhanesi Duş Alanı (Anadolu Ajansı)* ### ****Adın Kökeni ve Tarihsel İsimleri** Ada, farklı dönemlerde farklı isimlerle anılmıştır. Antik dönemde “Marathousa”, Osmanlı döneminde ise “Yolluca” olarak bilinmiştir. 1869’dan itibaren ise “Karantina Adası” adıyla anılmaya başlanmıştır. ## Academic Sources and References 1. Aksu, Murat ve İbrahim Başağaoğlu. “İzmir Urla-Klazomenai Karantina Teşkilatı.” Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi (Supplement) (Eylül 2013): 30–31. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mutftd/article/590031Anadolu Ajansı. “Anadolu’nun Sağlık Kapısı: Urla Tahaffuzhanesi.” 29 Mart 2020. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/anadolunun-saglik-kapisi-urla-tahaffuzhanesi/1783898Anadolu Ajansı. “İzmir Urla Karantina Adası güzel görüntüler oluşturdu.” Foto Galeri, 20 Nisan 2018. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/izmir-urla-karantina-adasi-guzel-goruntuler-olusturdu/147#!Cebe, Mehmet. “Urla Karantina Adası Tesisleri Mekansal Analizi.” Dicle Üniversitesi Açık Erişim, 2021. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://acikerisim.dicle.edu.tr/items/187fe595-5484-480c-86a1-6e349bd3b8feGündüz, Lemye. İzmir-Urla, Karantina Adası’ndaki Osmanlı Dönemi Yapıları. Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, 2023. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://acikerisim.ege.edu.tr/items/be5f919c-3e84-46ed-8110-08d29df9bbf9Koparal, Elif. Urla Karantina Adası: Arkeolojik ve Tarihsel Peyzaj Çalışması. Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) raporu, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2022. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://acikerisim.msgsu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.14124/5715Özbay, Fikret ve Aslıhan Özbay. “Karantina Adası Kuzey Yamacı Kazıları Stratigrafik Değerlendirmesi ve Hellenistik Dönem Pişmiş Toprak Figürinler.” Seleucia no. 7 (Ocak 2017): 197–224. Erişim tarihi: 25 Ocak 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/seleucia/article/751488 ## Citations [^1]: Fikret Özbay ve Aslıhan Özbay, “Karantina Adası Kuzey Yamacı Kazıları Stratigrafik Değerlendirmesi ve Hellenistik Dönem Pişmiş Toprak Figürinler,”Seleucia 7 (Ocak 2017): 197–224, Erişim tarihi: 25 Ocak 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/seleucia/article/751488 [^2]: Elif Koparal, Urla Karantina Adası: Arkeolojik ve Tarihsel Peyzaj Çalışması (Bilimsel Araştırma Projeleri Raporu, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2022), Erişim tarihi: 25 Ocak 2026, https://acikerisim.msgsu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.14124/5715 [^3]: Murat Aksu ve İbrahim Başağaoğlu, “İzmir Urla-Klazomenai Karantina Teşkilatı,”Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, Supplement (Eylül 2013): 30–31, Erişim tarihi: 25 Ocak 2026, https://dergipark.org.tr/tr/pub/mutftd/article/590031 [^4]: Mehmet Cebe, “Urla Karantina Adası Tesisleri Mekânsal Analizi,” Turkish Studies (Elektronik) 16, no, 4 (2021): 1207–1210, Erişim tarihi: 25 Ocak 2026, https://acikerisim.dicle.edu.tr/items/187fe595-5484-480c-86a1-6e349bd3b8fe ## Related Articles - [Hisar Camii ](//detay/hisar-camii-db200/llms.txt) - [Küfeki Taşı](//detay/kufeki-tasi-9589d/llms.txt) - [Kan Yağmuru](//detay/kan-yagmuru-d4f04/llms.txt)