---
title: Kapitülasyon
slug: kapitulasyon-19de3853
url: /detay/kapitulasyon-19de3853
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Kapitülasyon
  type: dictionary
  disambiguation: Kapitülasyon sözlük anlamı, tarihi ve güncel kullanım alanları. Osmanlı'dan Lozan'a kapitülasyonların etkisi.  İmtiyaz, antlaşma ve daha fazlası.
  categories:
    - name: Ekonomi Ve Finans
      slug: ekonomi
      url: /kategori/ekonomi
  tags:
    - Osmanlı
    - Sözcük
    - kapitülasyon
    - Ekonomi
    - Ticaret
    - sözlük
author: Ahsen Karakaş
created_at: 2025-01-13T12:24:34.177652+03:00
updated_at: 2026-05-23T19:24:52.246278+03:00
---

# Kapitülasyon

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kapitülasyon" -->

## Article Content

#### **Tanım**

İsim.

1. Bir ülkede yurttaşların zararına olarak yabancılara verilen ayrıcalık hakları.
2. Bu ayrıcalıklar genellikle gümrük, vergilendirme ve hukuki yargılama konularında sağlanır.

#### **Köken**

Fransızca *"capitulation"* (teslim olma, anlaşma) kelimesinden türetilmiştir. Latince *"capitulum"* (bölüm, başlık) kelimesine dayanır ve bir antlaşmanın belirli maddelerini ifade eder.

#### **Kullanım Alanları**

- **Tarih:** Osmanlı Devleti döneminde, Batılı devletlere ticaret ve hukuk alanında verilen imtiyazları ifade eder.
- **Diplomasi:** Uluslararası antlaşmalar ve ekonomik düzenlemelerde yer alır.
- **Ekonomi:** Yabancı tüccarlara sağlanan vergi muafiyetleri gibi avantajları kapsar.

#### **Örnek Cümleler**

- Osmanlı Devleti, ilk kapitülasyonu Fransa’ya 1536 yılında verdi.
- Kapitülasyonlar, yabancı tüccarlara ekonomik avantajlar sağlarken yerel ticareti olumsuz etkiledi.
- Lozan Antlaşması ile Osmanlı’daki kapitülasyonlar kaldırılmıştır.

#### **Alt Anlamlar ve Yan Anlamlar**

- **Ekonomik Kapitülasyon:** Ticari faaliyetlerde yabancılara tanınan vergi muafiyetleri.
- **Hukuki Kapitülasyon:** Yabancıların kendi konsolosluk mahkemelerinde yargılanma hakkı.
- **Ticari Kapitülasyon:** Yabancı tüccarların gümrük ayrıcalıklarından yararlanması.

#### **İlgili Terimler**

- İmtiyaz
- Antlaşma
- Konsolosluk Mahkemesi
- Ekonomik Haklar
- Diplomasi

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kapitülasyon" -->

## Academic Sources and References

1. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. (2022). Ekonomi ve maliye terimleri (İngilizce-Türkçe). Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. https://www.mfa.gov.tr/data/Terminoloji/ekonomi-ve-maliye-terimleri-(ingilizce-turkce)-2022.pdf
2. Türk Dil Kurumu, Kapitülasyon, https://sozluk.gov.tr/?ara=kapit%C3%BClasyon