---
title: Kalıp
slug: kalip-8a9bb
url: /detay/kalip-8a9bb
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Kalıp
  type: dictionary
  disambiguation: Kalıp: Sanayi, moda, gıda, dil ve daha fazlasında kullanılan şekillendirme aracı.  Kökeni ve kullanım alanları hakkında bilgi edinin.
  categories:
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - Kalıp
    - Osmanlıca
    - Köken
    - Dilbilgisi
author: Abdulkadir Işık
created_at: 2025-07-08T00:03:07.912939+03:00
updated_at: 2025-07-09T13:49:03.177960+03:00
---

# Kalıp

<!-- CONTEXT: Article Content for "Kalıp" -->

## Article Content

### **Köken**

*Kalıp&#32;*kelimesi, Arapça (قالب) *ḳāleb&#32;*kelimesinden Türkçeye  geçmiştir. *Kāleb&#160;*kelimesi Aramice/Süryanice dilinde aynı anlamda kullanılan *ḳalbīd*/*ḳalbūt&#160;*kelimesinden alınmıştır. Aramice/Süryanice dilinde kullanılan bu kelime ise Eski Yunanca dilinde “tahtadan yapılan ayakkabı kalıbı” anlamında kullanılan *kalopódion&#32;*kelimesinden alınmıştır.

### **Kullanım Alanları**

**Sanayi ve Üretim:&#32;**Metal, plastik, cam veya [seramik](/tr/detay/seramik-2/llms.txt) gibi maddelerin belirli bir şekle sokulması için kullanılan [kalıplar](/tr/detay/kulp-f7c50/llms.txt); döküm, presleme ve [şekil](/tr/detay/sekil-0a246/llms.txt) verme işlemlerinin temel aracıdır.

**Terzilik ve Moda Tasarımı:&#32;**Giysi üretiminde kumaşların biçimlendirilmesi amacıyla kullanılan [şablonlardır](/tr/detay/sablon-sozluk/llms.txt).

**Gıda Endüstrisi ve Mutfak:&#32;**Peynir, tereyağı, [sabun](/tr/detay/sabun-a93ac/llms.txt), çikolata gibi ürünler için kullanılan katı şekiller; genellikle “bir kalıp” ifadesiyle ölçü birimi gibi kullanılır.

**Dil ve Edebiyat:&#32;**Deyimleşmiş kalıplar, kalıplaşmış anlatımlar, klasik ifade biçimleri bu alanda “kalıp” olarak adlandırılır.

**Psikoloji ve Sosyoloji:&#32;**Birey ya da toplumda yerleşmiş, tekrar eden düşünce ve davranış biçimleri; “düşünce kalıpları”, “toplumsal kalıplar” gibi.

**Günlük Dil ve Mecaz Kullanım:&#32;**Fiziksel görünüm ya da karakter değerlendirmesi yaparken kullanılır.

**Matbaacılık ve Baskı Teknolojisi:&#32;**Harf dizimi ve baskı işlemlerinde kullanılan hazır düzeneklere kalıp denmektedir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Kalıp" -->

## Academic Sources and References

1. “Kalıp.” Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 8 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/KALIP“Kalıp.” Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 8 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/kal%C4%B1p“Kalıp.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 8 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=kal%C4%B1p