--- title: Kahramanmaraş Kapalı Çarşı slug: kahramanmaras-kapali-carsi-70003 url: /detay/kahramanmaras-kapali-carsi-70003 type: article language: Türkçe entity: primary: Kahramanmaraş Kapalı Çarşı type: article disambiguation: Kahramanmaraş Kapalı Çarşısı: Tarihi Osmanlı çarşısı, depremden etkilendi. Ziyaret edin! categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari tags: - Kahramanmaraş Kapalı Çarşı - Tarihi yer author: Hacer Çiçek created_at: 2025-05-11T18:12:14.105763+03:00 updated_at: 2025-05-26T16:58:09.486338+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/13/1QlyO04WgaNJBJpwpadIdQcPUGG8apij.png --- # Kahramanmaraş Kapalı Çarşı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Kahramanmaraş Kapalı Çarşı ![Ekran görüntüsü 2025-05-11 194304.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/13/dPpq44xBDe5gKqYIgPEGy2jhlYaa63dZ.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yapı Türü(leri) | Çok sıralı arasta düzeninde Osmanlı dönemi kapalı çarşısı | | Koruma Statüsü(leri) | 1996’da tescillenmiştir 2011’den itibaren "Yenileme Alanı" kapsamında ele alınmıştır | | Mülkiyet Durumu | 1935 sonrası büyük oranda özel mülkiyet (Az sayıda dükkân hâlen Vakıf ya da Belediye mülkiyetindedir) | | Bağlantılı Yapılar | Yeni Bedesten (kuzeyde) Taş Han (doğuda) Bakırcılar Çarşısı (güneyde) | | Hasar Durumu | 1795 depremi: Ağır hasar 1884 yangını: Geniş çaplı yıkım 6 Şubat 2023 depremi: Kısmi hasar, bazı tonoz ve duvar çökmeleri | | Toplam Dükkan Sayısı | Günümüzde: 115 Tarihî en yoğun dönemde: Yaklaşık 160 | | Kuruluş Dönemi | 16. yüzyıl sonları (Yeni Bedesten’le birlikte) (Sistematik gelişim: 16. yüzyıl sonu – 20. yüzyıl ortası) | | Konum | Kahramanmaraş ili,Kurtuluş Mahallesi),Dulkadiroğulları döneminde şekillenen eski kent merkezi (Kale’nin güneyi | ## Article Content Anadolu’nun güneyinde, Doğu Akdeniz ve Arap Yarımadası’nı içeren geniş bir hinterlandın kavşak noktasında yer alan [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-c9a15/llms.txt) kentinin tarihi ticaret yapılarından biridir. Çarşı, [Kahramanmaraş Kalesi](/tr/detay/kahramanmaras-kalesi-b174c/llms.txt)’nin güneyinde, [Ulu Cami](/tr/detay/ulucami/llms.txt) çevresinde şekillenmiş olan eski kent merkezinin içinde yer almakta ve Osmanlı klasik çarşı sisteminin çok sıralı arasta düzeninde inşa edilmiş bir örneğini temsil etmektedir. Bugünkü görünümünü 19. yüzyıl sonlarında kazanmış olan yapı, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremde kısmen zarar görmüştür. ### **Tarihî Arka Plan ve Kuruluş Süreci** Kahramanmaraş, 15. yüzyılda Dulkadiroğulları Beyliği döneminde şekillenmeye başlayan kurumsal kent yapısına sahip olmuş, bu dönemde Ulu Cami'nin inşası ve çevresinde örgütlenen ticaret yapıları ile kent içi ticari alan gelişmiştir. 16. yüzyıl başlarından itibaren Sûk-i Maraş (bugünkü Belediye Çarşısı) ve Eski Bedesten ile ticaret bölgesi biçimlenmiştir. 16. yüzyıl sonlarına doğru, bu yapının batısında Aşağı (Yeni) Bedesten merkezli klasik Osmanlı çarşısı teşekkül etmiş, [Kapalı Çarşı](/tr/detay/kapali-carsi-4b0e4/llms.txt) da bu çarşı alanının bir uzantısı olarak güneyde gelişmiştir. Kapalı Çarşı, yazılı kaynaklara göre dört ana inşa dönemi içinde gelişmiştir. - **I. Dönem (16. yüzyıl sonu – 17. yüzyıl ortası):** Yeni Bedesten ile bağlantılı olarak Bezirgânlar Arastası ve ardından Kavaflar ve Köşkerler arastaları inşa edilmiştir. Bu arastalar başlangıçta üstü açık, dolap tipi dükkânlardan oluşuyordu. - **II. Dönem (17. yüzyıl ortası – 18. yüzyıl başı):** Doğuya, Taş Han ve Alacacılar Arastası eklenmiştir. Alacacılar Arastası'nın güneydoğu köşesinde “Dua Kubbesi” adı verilen tek kubbeli mekân yer alır. Bu yapı, esnaf loncalarının örgütlenmesini mekânsal olarak yansıtmaktadır. - **III. Dönem (18. – 19. yüzyıllar):** 1795 depremi ve 1884 yangını sonrasında yapılar büyük zarar görmüş, 19. yüzyıl sonunda Ebniye Nizamnameleri uyarınca Kapalı Çarşı tamamen kâgire dönüştürülmüştür. Üstü açık arasta sokakları tonoz örtü sistemleri ile kapatılmıştır. - **IV. Dönem (20. yüzyıl – günümüz):** 1935 tarihli Vakıflar Kanunu uyarınca çarşı dükkânları büyük oranda özel mülkiyete geçmiş, 1948 yılında Atatürk Bulvarı açılırken Köşkerler Arastası tamamen yıkılmıştır. 2023 depreminde ise bazı dükkânların bölme duvarları ve tonozları çökmüş, yapının statik sisteminde çatlaklar oluşmuştur. ### **Yapısal Özellikler** Kapalı Çarşı, yaklaşık 89,37 m uzunluğunda ve 38,83 m genişliğinde bir alan üzerine yerleşmiştir. Yapı, kuzeyde [Yeni Bedesten](/tr/detay/bedesten-2/llms.txt), doğuda [Taş Han](/tr/detay/tokat-voyvoda-tashan-hani-23de0/llms.txt) ve Kazazlar-Mazmanlar Çarşısı, güneyde [Bakırcılar Çarşısı](/tr/detay/sanliurfa-bakircilar-carsisi-43b57/llms.txt), batıda Atatürk Bulvarı ile çevrilidir. Zemin hafif eğimlidir; kuzeyden güneye %3-4, doğudan batıya %5-6 eğimle alçalır. Yığma kâgir yapım tekniği kullanılmış olup, duvar kalınlıkları 0.45 ile 0.96 m arasında değişmektedir. Malzeme olarak moloz taş, kaba yonu taş, kemer ve ayaklarda ise kesme taş tercih edilmiştir. Kapalı Çarşı; Bezirgânlar, Kavaflar, Alacacılar ve artık mevcut olmayan Köşkerler arastalarından oluşur. Bezirgânlar ve Kavaflar arastaları kuzey-güney doğrultusunda uzanır ve aralarındaki geçiş holü [Alacacılar Arastası](/tr/detay/arasta-2/llms.txt) ile de ilişkilidir. Arastalar beşik ve çapraz tonozlarla örtülüdür. [Dua Kubbesi](/tr/detay/dua-kubbesi/llms.txt), dört çapraz tonozlu zemin üzerine oturan fevkani bir yapıdır. Tonozlarda tepe pencereleri yer almakta, bu açıklıklar doğal aydınlatmayı sağlar. Herhangi bir baca ya da ocak izine rastlanmamıştır. Günümüzde çarşının üst örtüsü beton tabliye, oluklu saç ve membran malzemelerle kaplanmış olup, bu örtüler hem görsel hem yapısal açıdan sorun teşkil etmektedir. ### **Mekânsal Organizasyon ve Kullanım** Çarşı içindeki dükkânlar farklı büyüklükte olup, ortalama 4,08 m x 5,50 m ile 1,50 m x 1,72 m arasında değişmektedir. [Bezirgânlar Arastası](/tr/detay/arastali-bedesten-14018/llms.txt)'nda doğu kanatta 23, batı kanatta 22 dükkân bulunurken; Kavaflar Arastası'nda doğuda 22, batıda 21 dükkân vardır. Alacacılar Arastası özgün planıyla her iki kanadında yedişer dükkân içerirken, sonradan bu yapı bölünmüş ve bazı bölümler depo olarak kullanılmaya başlanmıştır. Köşkerler Arastası, geçmişte 40 civarında dükkâna ev sahipliği yapmış ancak 20. yüzyıl ortasında tamamen yıkılmıştır. Günümüzde Kapalı Çarşı’da toplam 115 dükkân faaldir. Çarşının bazı bölümlerinde bodrum katlar tespit edilmiştir; ancak sistematik bir bodrum düzeninden söz etmek mümkün değildir. Bunun için temel yapıya dair arkeolojik kazılara ihtiyaç duyulmaktadır. Cephelerde alüminyum, PVC, demir doğrama ve çeşitli modern eklentiler bulunmakta, bunlar yapının mimari bütünlüğünü olumsuz etkilemektedir. ## Academic Sources and References 1. Bozkurt, Tolga, ve Ercan Aksoy. “Kahramanmaraş Kapalı Çarşı.” Sanat Tarihi Dergisi 32, no. 2 (Ekim 2023): 711–739. https://doi.org/10.29135/std.1298288. 2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Kapalı Çarşı.” Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 11 Mayıs 2025. https://kahramanmaras.ktb.gov.tr/TR-152483/kapali-carsi.html. ## Related Articles - [Sivas Ulu Camii](//detay/sivas-ulu-camii-d018b/llms.txt) - [Harput Ulu Cami](//detay/harput-ulu-cami-bbd8e/llms.txt) - [Kaptanpaşa Köprüsü](//detay/kaptanpasa-koprusu-4fa56/llms.txt)