--- title: Kadyanda slug: kadyanda-751103 url: /detay/kadyanda-751103 type: article language: Türkçe entity: primary: Kadyanda type: article disambiguation: Kadyanda Antik Kenti: Likya'nın gizli incisi. Fethiye'de, Helenistik ve Roma kalıntılarıyla büyüleyici bir tarih yolculuğu. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Arkeoloji slug: arkeoloji url: /kategori/arkeoloji - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - kadyanda - örenyeri - Antik kent - Fethiye - Muğla author: Meryem Şentürk Çoban created_at: 2025-03-25T14:48:32.260047+03:00 updated_at: 2025-08-11T11:52:53.333579+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/25/aH86MkgX9JVEGugIZxPKMczLp8WpZtof.jpg --- # Kadyanda ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Kadyanda Antik Kenti ![346972,2jpg.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/25/ylRfqtvMeA3lhXMqQQCys35JCoIzbfww.png) | Field | Value | |-------|-------| | Mimari Yapılar | Tiyatro, Agora, Bouleuterion (Meclis Binası), Stadion, Hamam, Su yolları ve sarnıçlar, Tapınak yapıları, Bazilika (Bizans dönemi), Nekropol ve kaya mezarları | | Uygarlık | Likya | | Kuruluşu | Kuruluşu: M.Ö. 5. yüzyıldan önce | | Konum | Üzümlü Mahallesi,Türkiye,Muğla,Fethiye | ## Article Content Kadyanda Antik Kenti, Güneybatı [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’da, antik Likya bölgesinin kuzeydoğusunda, bugünkü [Muğla](/tr/detay/mugla-2/llms.txt) ili Fethiye ilçesine bağlı Üzümlü Mahallesi sınırları içinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan antik kenttir. [Deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden yaklaşık 900 metre yükseklikte, sarp bir dağın yamacına kurulmuş olan [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), topoğrafik konumu itibarıyla hem savunma hem de [gözlem](/tr/detay/gozlem-2/llms.txt) açısından stratejik bir yerleşim karakteri taşır. Kent, özellikle Helenistik ve Roma dönemlerinde gelişme göstermiştir. Doğal çevresiyle uyumlu mimari düzenlemeler, Kadyanda'nın kentleşme dinamikleri açısından [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir örnek teşkil eder. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/25/GkVtTglYv0qUpB2vx7V6NdFC52WsV07t.jpg) *Kadyanda Antik Kenti - Fethiye Kaymakamlığı* ### **Tarihi** Kentin adı, Likçe yazıtlarda “Xadawãndã” biçiminde geçmekte olup bu ad Grekçeye uyarlanarak “Kadyanda” şeklinde kullanılmıştır. Arkeolojik ve epigrafik bulgular, Kadyanda’nın M.Ö. 5. yüzyıldan itibaren yerleşim gördüğünü göstermektedir. Yüzey araştırmalarında ele geçen erken [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) [seramik](/tr/detay/seramik-2/llms.txt) parçaları, yerleşimin daha da eskiye uzanabileceğini düşündürmektedir​. Kadyanda'nın [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) gelişimi, özellikle Helenistik ve Roma dönemlerinde yoğun bir kentleşme süreciyle karakterizedir. Helenistik dönemde inşa edilen agora, [tiyatro](/tr/detay/tiyatro-2/llms.txt), meclis binası ve stadion [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) kamusal yapılar, kentin bu dönemde sosyal, politik ve sportif işlevlerini kurumsal düzeyde yerine getirdiğini göstermektedir. Roma döneminde bu yapıların bir kısmı yenilenmiş, yeni [hamam](/tr/detay/hamam-2/llms.txt) yapıları ve [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) sistemleri inşa edilmiştir. Bu süreçte Kadyanda'nın mimari yapısı anıtsallaşmış ve kent, bölgedeki diğer Likya kentleriyle benzer şekilde imparatorluk sistemine entegre olmuştur​. Bizans döneminde kentte dini işlevli yapılar öne çıkmıştır. Özellikle bazilika tipi yapıların varlığı, Hristiyanlığın bölgede kurumsallaştığını ve Kadyanda'nın bu yeni dönemde bir piskoposluk merkezi olmasa da yerel düzeyde dini yapılanma içinde yer aldığını düşündürmektedir. Bu dönemde kentin işlevi kısmen değişmiş, kamusal alanlar dini merkezlere dönüşmüş ve savunma önceliği artmıştır​. Kadyanda, geç antik çağdan itibaren önemini yavaş yavaş kaybetmeye başlamış ve ortaçağ sonrasında terk edilmiştir. [Bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) kentte görülebilen mimari kalıntılar, bu [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) tarihsel sürecin fiziksel izlerini taşımakta; hem Likçe yazıtlarla belgelenen yerel kimliğini hem de Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait katmanlı kentleşme izlerini bir arada sunmaktadır. Yapılan yüzey araştırmaları, kentin tarihsel sürekliliğini ortaya koyarken, bölgedeki diğer Likya yerleşimleriyle olan ilişkilerini anlamaya da katkı sağlamaktadır. ### **Kentsel Doku ve Mimari Yapılar** Kadyanda, sarp yamaca uyum sağlayacak şekilde teraslandırılmış bir yerleşim planına sahiptir. Kentin merkezinde agora, meclis binası (bouleuterion), tiyatro, atletizm alanı (stadion), hamam yapıları, [nekropol](/tr/detay/nekropol/llms.txt) alanları ve çeşitli tapınaklar yer almaktadır. Yapılar genellikle düzgün kesme taşlarla inşa edilmiştir ve Helenistik ile Roma dönemi mimarlık özelliklerini yansıtır. #### **Tiyatro** Yaklaşık 2.000 kişilik oturma kapasitesine sahip tiyatro, yamaca yaslanmış olarak inşa edilmiştir. Oturma sıraları (cavea) günümüze oldukça iyi durumda ulaşmıştır. [Sahne](/tr/detay/sahne-3/llms.txt) binası (scaena) büyük ölçüde yıkılmış olmakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), tiyatronun genel planı izlenebilir durumdadır. #### **Agora ve Bouleuterion** Kent merkezinde yer alan agora, [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) ve sosyal hayatın odak noktasıdır. Hemen yanında bulunan bouleuterion ise, kentin yönetimsel işlevlerini yerine getirdiği düşünülen bir yapıdır. Her iki [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) da çok katmanlı kentsel organizasyonun bir parçası olarak değerlendirilir. #### **Stadion** Kadyanda’nın dikkat çeken yapılarından biri olan stadion, 180 metre uzunluğunda olup yamaca paralel şekilde inşa edilmiştir. Seyirci oturma yerleri doğrudan kayaya oyulmuş durumdadır. Stadionun varlığı, kentte sportif faaliyetlerin kurumsal biçimde düzenlendiğini göstermektedir​. #### **Hamam ve Su Yapıları** Roma dönemine tarihlenen hamam yapısı, ılıklık, sıcaklık ve soğukluk bölümleriyle [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) Roma hamam mimarisini yansıtmaktadır. Kentte ayrıca su sarnıçları ve su yollarına ait kalıntılar da bulunmaktadır. Bu yapılar, su kaynaklarının sınırlı olduğu yüksek bir coğrafyada sürdürülebilir yaşamın nasıl organize edildiğine dair ipuçları sunar. #### **Nekropol ve Mezar Tipleri** Kentin çevresindeki nekropol alanlarında Likya tipi lahit mezarları, kaya mezarları ve tonozlu [mezar](/tr/detay/mezar-750492/llms.txt) yapıları yer almaktadır. Mezar mimarisi, Likya geleneği ile Roma etkisinin sentezini yansıtmaktadır. Bazı mezarlarda yazıtlar ve [kabartma](/tr/detay/kabartma-4/llms.txt) bezemeler dikkat çekicidir. ### **Koruma Durumu ve Arkeolojik Faaliyetler** Kadyanda’da yapılan yüzey araştırmaları ve temizlik çalışmalarıyla birçok yapı [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) yüzüne çıkarılmıştır. Ancak [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) kapsamlı bir kazı çalışması yürütülmemiştir. Kentin doğal topoğrafyası ve [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü, yapıları kısmen koruma altına almakla birlikte, bazı alanlarda tahribat da gözlenmektedir. Yerel idare ve ilgili kurumlar tarafından gerçekleştirilen sınırlı ölçekli koruma uygulamaları dışında, arkeolojik belgeleme ve planlama çalışmaları ağırlıklı olarak yüzey araştırmaları düzeyindedir​. ## Academic Sources and References 1. Akdeniz Üniversitesi. Edebiyat Fakültesi. Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü. "Kadyanda Yüzey Araştırması." Erişim tarihi: 25.03.2025. https://edkb.akdeniz.edu.tr/tr/yuzey\_arastirmasi\_hakkinda-12979#carouselContentSliderAkkır, Ali Rıza. "Kadyanda Antik Kenti'ndeki eserler gün yüzüne çıkarılıyor." Anadolu Ajansı. Haber tarihi: 12.08.2022. Erişim tarihi: 25.03.2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/kadyanda-antik-kentindeki-eserler-gun-yuzune-cikariliyor/2659765T.C. Fethiye Kaymakamlığı. "Kadyanda Örenyeri." Erişim tarihi: 25.03.2025. http://www.fethiye.gov.tr/kadyanda-renyeriT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Kadyanda." Erişim tarihi: 25.03.2025. https://mugla.ktb.gov.tr/TR-177921/kadyanda.htmlTürkiye Kültür Portalı. "Kadyanda." Erişim tarihi: 25.03.2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/mugla/gezilecekyer/kadyanda