--- title: Kabotaj Kanunu slug: kabotaj-kanunu-7b0d0 url: /detay/kabotaj-kanunu-7b0d0 type: article language: Türkçe entity: primary: Kabotaj Kanunu type: article disambiguation: Kabotaj Kanunu: Türkiye'nin karasularındaki denizcilik faaliyetlerini düzenleyen, milli egemenliğin yasal çerçevesi. categories: - name: Hukuk slug: hukuk url: /kategori/hukuk - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - MillîEgemenlik - TürkDenizciliği - KabotajKanunu author: Nurten Yalçın created_at: 2025-04-18T11:42:00.101837+03:00 updated_at: 2025-04-18T13:15:08.758344+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/OaqQjNoGgveFij5LXIbqW7Xl7DXFT6UE.png --- # Kabotaj Kanunu ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Kabotaj Kanunu ![ChatGPT Image 18 Nis 2025 12_15_29.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/5jBplA6bSVEGdi5X1agLg2oaWgZxlPeN.png) | Field | Value | |-------|-------| | Bayram | 2007’den İtibaren: Denizcilik ve Kabotaj Bayramı,1 Temmuz Kabotaj Bayramı (1935’ten itibaren) | | Resmi Adı(ları) | Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara Suları Dâhilinde İcrayı San’at ve Ticaret Hakkında Kanun | | Hukuki Temeli | 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması’nın 9, 10 ve 11. Maddeleri | | Yürürlüğe Giriş Tarihi | 1 Temmuz 1926 | | Resmî Gazete Yayım Tarihi | 29 Nisan 1926 | | Kabul Tarihi | 19 Nisan 1926 | | Kanun Numarası | 815 | ## Article Content **Kabotaj Kanunu**, Türkiye Cumhuriyeti’nin millî egemenlik ilkesine dayalı olarak kendi karasularında denizcilik faaliyetlerini düzenleme ve bu faaliyetleri yalnızca kendi vatandaşlarına tahsis etme iradesini [yasal](/tr/detay/yasal/llms.txt) çerçeveye oturtan temel bir mevzuattır. Fransızca “*cabotage*” kelimesinden Türkçeye [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) olan “*kabotaj*”, bir devletin kendi limanları arasında gemi işletme hakkı olarak tanımlanır. Bu [kavram](/tr/detay/kavram-2/llms.txt), [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) Dil Kurumu’na göre “bir ülkenin iskele veya limanları arasında gemi işletme işi” şeklinde tanımlanmakta; kabotaj hakkı ise “Türk [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) sularında, Türkiye’deki akarsu ve göllerde gemi bulundurma, bunlarla gidiş geliş ve taşıma yapma hakkı” olarak ifade edilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/JIBHThq3D0yALvTJWCyJEVcTH4i84f6I.png) *Millî Sular, İki Zaman (Yapay Zeka ile oluşturulmuştur.)* ### **Tarihsel Arka Plan** Kabotaj Kanunu’nun ortaya çıkışı, Osmanlı İmparatorluğu’nun yabancı devletlere tanıdığı kapitülasyonların sonucunda millî [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) ticaretinin büyük ölçüde yabancıların eline geçmesinin bir sonucu olarak değerlendirilmelidir. Özellikle Duyun-u Umumiye uygulamalarıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) Osmanlı Devleti, kıyı taşımacılığı başta olmak üzere pek çok denizcilik hizmetini yabancı devletlerin tekelinde yürütmek zorunda kalmıştır. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), Türk denizciliğinin hem [teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) hem de ekonomik olarak zayıf kalmasına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açmıştır. Millî Mücadele’nin kazanılmasının ardından başlayan Lozan Barış Konferansı’nda Türk delegasyonu, kabotaj hakkını egemenliğin bir uzantısı olarak görmüş ve bu hakkın tanınması için yoğun diplomatik mücadele yürütmüştür. Yabancı devletler, Türkiye’nin bu hakkı kullanamayacağı iddiasıyla Osmanlı döneminden kalma sözleşmelerin geçerliliğini savunmuş; ancak 24 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 1923 tarihli Lozan Antlaşması’nın ikinci faslında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan 9, 10 ve 11. maddelerle Türkiye’nin kabotaj hakkı uluslararası hukuki geçerlilik kazanmıştır. ### **Kanunun Kabulü ve İçeriği** Kabotaj Kanunu, [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) adıyla *Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara Suları Dâhilinde İcrayı San’at ve Ticaret Hakkında Kanun*, 19 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 1926 tarihinde kabul edilmiş, 29 Nisan 1926 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Temmuz 1926 tarihinde yürürlüğe girmiştir ([Kanun](/tr/detay/kanun-3/llms.txt) No. 815). Kanunun birinci maddesine göre, Türkiye sahillerinde bir limandan diğerine emtia ve yolcu taşıma ile tüm liman hizmetleri yalnızca Türk bayrağı taşıyan gemilere tahsis edilmiştir. Yabancı gemilere ise yalnızca Türk limanlarından yabancı limanlara veya yabancı limanlardan Türk limanlarına taşıma yapma izni verilmiştir. İkinci maddeyle, nehirler, göller, Marmara havzası ve boğazlar dahil tüm karasularında seyrüsefer hakkı da [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) Türk vatandaşlarına tanınmıştır. Üçüncü maddede ise balıkçılıktan dalgıçlığa, gemi enkazı çıkarmaktan kılavuzluğa kadar birçok mesleki [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) yalnızca Türk vatandaşlarına hasredilmiştir. Dördüncü [madde](/tr/detay/madde-2/llms.txt), bazı geçici istisnalar tanımakta; beşinci madde, kanuna [aykırı](/tr/detay/aykiri-752320/llms.txt) [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) edenlere [para](/tr/detay/para-4/llms.txt) ve hapis cezaları öngörmektedir. ### **Ekonomik ve Siyasal Önemi** Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girmesi, Türkiye’nin denizlerdeki egemenliğini fiilen ve hukuken sağlaması anlamına gelmiştir. Kanun, özellikle 1923 İzmir İktisat Kongresi’nde kararlaştırılan millî ekonomi ilkelerinin denizcilik sektöründe somutlaşmasını sağlamıştır. Kanun sayesinde Türk deniz [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) filosunun gelişmesi ve kabotaj hattında yabancı rekabetin engellenmesi hedeflenmiş; böylece Türk özel sektörü teşvik edilmiş, liman ve [tersane](/tr/detay/tersane-2/llms.txt) yatırımları kamu eliyle desteklenmiştir. Bu kapsamda Türkiye Seyr-i Sefain İdaresi, [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) Denizyolları ve Limanları Umum Müdürlüğü [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) kamu kurumları kurulmuş, limanların demiryollarıyla iç bölgelere bağlanması gibi stratejik yatırımlar gerçekleştirilmiştir. ### **Kabotaj Bayramı ve Simgesel Anlamı** Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Temmuz tarihi, 1935 yılından itibaren Kabotaj Bayramı olarak kutlanmaya başlanmış; 2007 yılından itibaren ise adı [Denizcilik ve Kabotaj Bayramı](/tr/detay/denizcilik-ve-kabotaj-bayrami-9ef19/llms.txt) olarak değiştirilmiştir. [Bayram](/tr/detay/bayram-2/llms.txt), Türkiye’nin denizlerdeki bağımsızlığının sembolü olarak değerlendirilmiş ve her yıl denizcilikle ilgili çeşitli etkinliklerle anılmıştır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Denizcilik ve Kabotaj Bayramı.” Anadolu Ajansı Foto Galeri. Erişim 16 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/20237112740\_denizcilik-ve-kabotaj-bayrami.Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. “Kabotaj Bayramı.” Atatürk Ansiklopedisi. Erişim 16 Nisan 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/kabotaj-bayrami/.Fidan, Ahmet. “Dünden Bu Güne Kabotaj ve Türk Denizciliğindeki Yeni İvmelenmeler.” Kent Akademisi 7, no. 18 (2014): 61–69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/issue/34393/379875.Tarakcı, Nejat. “Kabotaj Bayramı: Denizden Ekonomiye Başkaldırıştır.” TASAM. Erişim 16 Nisan 2025. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/72365/kabotaj\_bayrami\_denizden\_ekonomiye\_baskaldiristir.Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Resmî Ceride: Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara Suları Dâhilinde İcrayı Sanat ve Ticaret Hakkında Kanun. 29 Nisan 1926, sayı 359. Erişim 16 Nisan 2025. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR\_KARARLAR/kanuntbmmc004/kanuntbmmc004/kanuntbmmc00400815.pdf. ## Related Articles - [PREVEZE DENİZ MUHAREBESİ](//detay/preveze-deniz-muharebesi-2/llms.txt) - [İSTANBUL DENİZ MÜZESİ](//detay/istanbul-deniz-muzesi-2/llms.txt) - [İNEBAHTI DENİZ SAVAŞI](//detay/inebahti-deniz-savasi/llms.txt) - [Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP)](//detay/turkiyenin-deniz-mekansal-planlamasi-dmp-242bc/llms.txt)