--- title: Kabaköy (Ayasofya) Camii slug: kabakoy-ayasofya-camii-2960c url: /detay/kabakoy-ayasofya-camii-2960c type: article language: Türkçe entity: primary: Kabaköy (Ayasofya) Camii type: article categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: İslam slug: islam url: /kategori/islam tags: - Anadolu Ayasofyaları - Kabaköy Ayasofya Camii - Kültürel miras - Gümüşhane tarihi author: Emirhan Polat created_at: 2026-05-07T17:21:15.176622+03:00 updated_at: 2026-05-20T14:46:41.503227+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/05/07/taKkcs1mwZxaYF8poziwxaaYQds71pAj.jpeg --- # Kabaköy (Ayasofya) Camii ## KURE Information Cards ![görsel1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/05/07/Of9fgfqNURvyn7Pp4GgEuN49a6hzfe7z.jpeg) *Kabaköy (Ayasofya) Camii* | Field | Value | |-------|-------| | Uzaklık(lar) | Gümüşhane şehir merkezinden yaklaşık 25 km | | Önemli Belgeler | Sultan Abdülaziz tarafından verilen görevli atama beratı. | | Modern Restorasyonlar | 1972 ve 2010 yılları. | | Camiye Dönüştürülme Yılı | 1737 | | Orijinal İşlevi | Bizans Dönemi Kilisesi (Hagia Sophia). | | İlk İnşa Tarihi | 7. yüzyıl veya 8. yüzyıl. | | İsim Anlamı | "Aya Sofya" (Kutsal Bilgelik / İlahî Bilgelik). | | Yapı Adı | Kabaköy (Ayasofya) Camii | | Konum | Kabaköy,Türkiye.,Gümüşhane | ## Article Content **Kabaköy Ayasofya Camii**, Gümüşhane il merkezine yaklaşık **25 kilometre** uzaklıktaki Kabaköy’de yer alan tarihî bir ibadethanedir.[^1] Türkiye genelinde "[Ayasofya](/tr/detay/ayazofya-2/llms.txt)" ismini taşıyan **dokuz** camiden biridir. "Ayasofya" ifadesi; "kutsal" veya "azize" anlamına gelen "aya" sözcüğü ile "bilgelik" anlamına gelen "sophia" kelimelerinin birleşiminden oluşmakta ve **"ilahî bilgelik"** olarak tanımlanmaktadır.[^2] Yapı, Doğu Karadeniz bölgesindeki iki Ayasofya'dan biri olma özelliğini taşımaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/05/07/wgCFynDslc4Vwc9wchc3JYRzyU1vtg7z.png) *Kabaköy (Ayasofya) Cami (Bahçeli Belediyesi)* ### Tarihçe Yapının tam olarak hangi tarihte inşa edildiği konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Yazılı kaynaklarda, **8. yüzyılda** Ermenilerin bölgeye iskân edilmesiyle beraber inşa edildiği belirtilse de bazı değerlendirmeler eserin geçmişini **7. yüzyıla** kadar dayandırmaktadır.[^3] Orta Çağ'da "[Hagia Sophia](/tr/detay/great-hagia-sophia-mosque-istanbul-b507a/llms.txt)"ya adanan kilise, Trabzon Rum İmparatorluğu döneminde piskoposluk merkezi olarak kullanılmıştır. Bölgedeki Türk nüfusunun artması sonucunda asırlardır sessizliğe bürünmüş olan yapı, **1737 yılında** camiye dönüştürülmüştür[^4]. Osmanlı döneminde **Sultan Abdülaziz** tarafından, camiye imam ve görevli tayin edilmesi amacıyla özel bir berat verildiği bilinmektedir. Yapı, tarihî süreçteki yıpranmaların ardından **1972 ve 2010** yıllarında olmak üzere iki kez restorasyon çalışması görmüştür.[^5] ### Mimari Yapı Kabaköy [Ayasofya Camii](/tr/detay/ayazofya-camii-9/llms.txt); yığma yapım sistemiyle inşa edilmiş, bazilikal planlı ve dikdörtgen formda bir yapıdır. İnşasında malzeme olarak kuzey, güney ve doğu cephelerinde kesme taş; batı cephesinde ise moloz taş kullanılmıştır. Yapı, iç mekânda **üç nefli ve üç apsisli** bir düzene sahiptir.[^6] Orta nef yan neflerden daha geniş, orta apsis ise yan apsislerden daha uzun tutulmuştur. Camiye çevrilme aşamasında yapının "pastoforion" odaları kapatılmıştır. Yapıya giriş, batı cephesinde yer alan taş söveli ve yuvarlak kemerli açıklıktan sağlanmaktadır. Güney cephesindeki beden duvarlarında haç motifli ve işlemeli taşlar yer almaktadır. Kırma çatı ile örtülü olan üst yapı, sonradan sac malzeme ile kaplanmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/05/07/lC5iLQpmza9czCB3bp8P4aXuGYBZPtFh.jpg) *Camii İç Mekanı (Bahçeli Belediyesi)* ### İç Mekân ve Tezyinat İç mekânda tavan yapısı devasa sütunlar tarafından desteklenmektedir. Beden duvarları ve taşıyıcı sütunlar sıvalı ve boyalıyken; kemerler, taşıyıcı başlıkları, pencere ve kapı söveleri taş dokusuyla çıplak bırakılmıştır. Bu uygulama iç mekâna sade bir hareketlilik kazandırmaktadır. Yapıya cami işlevi kazandırılmasıyla güney duvarına kesme taştan bir mihrap eklenmiş ve niş çevresi kalem işi süslemelerle dekore edilmiştir. Yapının yenilenmiş olan minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemedendir. Pencereleri tonozlu tipte olup ahşap çerçevelidir. Kuzey cephesinde yer alan minaresi ise yapının aslına sonradan eklenmiş yakın tarihli bir unsurdur. ## Academic Sources and References 1. Bahçeli Belediyesi. "Ayasofya Camii." T.C. Bahçeli Belediye Resmi İnternet Sitesi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2026.https://bahcelibelediyesi.bel.tr/tarihi-merkez/ayasofya-camii/7 2. Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi. "Kabaköy (Ayasofya) Camii." Erişim tarihi: 7 Mayıs 2026. https://karadeniz.gov.tr/kabakoy-ayasofya-camii/ 3. Karahaliloğlu, Aleyna ve Funda Kurak Açıcı. "Türkiye' deki Ayasofya Yapıları: Küçük Ayasofya." İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 7, sy. 2 (2021): 1-24. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2026. https://www.researchgate.net/publication/353493343\_TURKIYE'\_DEKI\_AYASOFYA\_YAPILARI\_KUCUK\_AYASOFYA 4. TRT Haber. "Türkiye'nin benzer hikayelere sahip Ayasofyaları." 24 Temmuz 2020. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2026. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/turkiyenin-benzer-hikayelere-sahip-ayasofyalari-504251.html 5. Taşçı, Halil İbrahim. "Gümüşhane’nin Saklı Hazinesi Kabaköy Ayasofya Camii." Yedikıta Dergisi, sy. 204 (Ağustos 2025). Erişim tarihi: 7 Mayıs 2026.https://yedikita.com.tr/gumushanenin-sakli-hazinesi-kabakoy-ayasofya-camii/ ## Citations [^1]: Halil İbrahim Taşçı, "Gümüşhane’nin Saklı Hazinesi Kabaköy Ayasofya Camii," Yedikıta Dergisi, sy. 204 (Ağustos 2025), erişim 7 Mayıs 2026, https://yedikita.com.tr/gumushanenin-sakli-hazinesi-kabakoy-ayasofya-camii/ [^2]: Aleyna Karahaliloğlu ve Funda Kurak Açıcı, "Türkiye' deki Ayasofya Yapıları: Küçük Ayasofya," İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 7, sy. 2 (2021): 21, erişim 7 Mayıs 2026, https://www.researchgate.net/publication/353493343\_TURKIYE'\_DEKI\_AYASOFYA\_YAPILARI\_KUCUK\_AYASOFYA [^3]: TRT Haber, "Türkiye'nin benzer hikayelere sahip Ayasofyaları," son güncelleme 24 Temmuz 2020, erişim 7 Mayıs 2026, https://www.trthaber.com/haber/turkiye/turkiyenin-benzer-hikayelere-sahip-ayasofyalari-504251.html [^4]: Aleyna Karahaliloğlu ve Funda Kurak Açıcı, "Türkiye' deki Ayasofya Yapıları: Küçük Ayasofya," İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 7, sy. 2 (2021): 2, erişim 7 Mayıs 2026, https://www.researchgate.net/publication/353493343\_TURKIYE'\_DEKI\_AYASOFYA\_YAPILARI\_KUCUK\_AYASOFYA [^5]: T.C. Bahçeli Belediyesi, "Ayasofya Camii," erişim 7 Mayıs 2026, https://bahcelibelediyesi.bel.tr/tarihi-merkez/ayasofya-camii/7 [^6]: Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi, "Kabaköy (Ayasofya) Camii," erişim 7 Mayıs 2026, https://karadeniz.gov.tr/kabakoy-ayasofya-camii/ ## Related Articles - [Erzurum Çifte Minareli Medrese (Hatuniye Medresesi) ](//detay/erzurum-cifte-minareli-medrese-hatuniye-medresesi-/llms.txt) - [Kadırga Yaylası Üstü Açık Camii ](//detay/kadirga-yaylasi-ustu-acik-camii-1bbde/llms.txt) - [Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum)](//detay/lala-mustafa-pasa-camii-erzurum-a1f71/llms.txt)