--- title: Kabak Kemane slug: kabak-kemane-77c39 url: /detay/kabak-kemane-77c39 type: article language: Türkçe entity: primary: Kabak Kemane type: article categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Müzik slug: muzik url: /kategori/muzik - name: Sanat slug: sanat url: /kategori/sanat tags: - Geleneksel çalgı yapımı - Kabak Kemane - Kültürel miras - Yaylı çalgılar - El sanatları - Türk halk müziği author: İremsu Ümit created_at: 2025-12-29T13:01:05.206131+03:00 updated_at: 2026-01-29T09:14:57.815272+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/29/wcUrFOp6rIQDGr69R1bbP4vaASxBpV6j.png --- # Kabak Kemane ## KURE Information Cards ![görsel_2026-01-24_230643350.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/24/gggAfFIz2UkX9BW5vnrVJIqTPej288Zs.png) *Kabak Kemane* | Field | Value | |-------|-------| | Köken(ler) | Türk halk müziği geleneği | | Kültürel Bağlam | Usta–çırak geleneğiyle aktarılan geleneksel çalgı yapımı; özellikle Ege bölgesinde yaygın | | Tel Sayısı | Günümüzde yaygın olarak 4 tel | | Gövde (Tekne) | Geleneksel olarak su kabağı; modern uygulamalarda dilimli veya oyma ahşap tekne | | Çalgı Türü | Yaylı çalgı | ## Article Content ***Kabak kemane***, gövdesi geleneksel olarak su kabağından yapılan, ses tablası deriyle kaplı ve yayla çalınan bir Türk halk müziği çalgısıdır. Telli ve yaylı sazlar arasında deri kapak kullanımıyla ayırt edilen bu çalgı, tarihsel süreçte Anadolu’da özellikle Batı ve Güneybatı bölgelerinde yaygınlık kazanmış; zamanla yöresel bir çalgı olmanın ötesine geçerek Türkiye genelinde bilinen ve icra edilen bir nitelik kazanmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/28/DmTHbT1vHDKhsTEBO9v3DMYaQloNpXQf.png) *Kabak Kemane Görseli (Visit İzmir)* ### **Köken ve Tarihsel Gelişim** Kabak kemanenin kökeni Orta Asya’ya dayanmaktadır. Su kabağının çalgı yapımında kullanımı Asya’dan Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyada görülmekle birlikte, kabak kemane adıyla en belirgin biçimini Türkiye’de almıştır. Anadolu’da bu çalgı, özellikle Yörük Türkmen müziği içinde süreklilik göstermiş ve [Teke Bölgesi](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt) çevresinde canlı bir icra geleneği oluşturmuştur.[^1]  Kabak kemane, ıklığ ailesi içinde değerlendirilen yaylı çalgılarla ilişkilidir ve tarihsel olarak iki telli biçimlerden başlayarak zamanla üç ve dört telli formlara evrilmiştir. [^2]   ### **Yapısal Özellikler** Kabak kemanenin temel bölümleri gövde (tekne), ses tablası, sap, burguluk, teller ve yaydan oluşur. Gövde, kurutulmuş su kabağından yapılır ve rezonans kutusu işlevi görür. Ses tablasında hayvan derisi kullanılması, çalgının tınısını belirleyen başlıca unsur olarak kabul edilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/28/zPAn7vJb6ltKlJ6aUgsqvaQQIXmJbM7A.png) *Kabak Kemanenin Genel Görünümü Ve Çalgıda Kullanılan Yay (Visit İzmir)* ### **Yapım Malzemeleri** Kabak kemane yapımında su kabağı, hayvan derisi, sert ağaç türleri ve teller kullanılır. Sap ve burguluk yapımında ardıç, gürgen, ceviz ve erik gibi ağaçlar tercih edilir. Ses tablası için çoğunlukla sığırın yürek zarı kullanılır; bunun yanında farklı hayvan derileri de kullanılabilir. ### **Yapım Süreci** Kabak kemane yapımında öncelikle uygun ölçülerde ve iyi kurutulmuş bir su kabağı seçilir. Kabağın belirli bir bölümü kesilerek iç yüzeyi temizlenir ve ağız kısmına deri gerilerek ses tablası oluşturulur. Sap, gövdeden geçirilen metal ya da ahşap bir çubukla gövdeye bağlanır; bu parça aynı zamanda çalgının diz üzerinde dengede durmasını sağlar. Zamanla su kabağına alternatif olarak dilimli ahşap tekne tekniği de uygulanmaya başlanmıştır. Ancak su kabağının doğal yapısının sağladığı ses karakteri, ahşap teknelerde her zaman elde edilememektedir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=ukOjrwpX9vM) *Kabak Kemanenin Yapım Süreci(TRT 2)* ### **Tel Düzeni ve Akort** Kabak kemane tarihsel olarak iki telli bir çalgı iken, zamanla üç telli ve daha sonra dört telli biçimleri yaygınlaşmıştır. Günümüzde profesyonel icrada dört telli kabak kemaneler tercih edilmektedir. Tel kalınlıkları ve akort düzenleri, icra edilen ezgi türüne ve eşlik edilen ses aralığına göre değişiklik gösterebilir. ### **Bölgesel Yayılım** Kabak kemane özellikle Antalya, Isparta, Burdur ve Muğla illerini kapsayan Teke Bölgesi ve çevresinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bölgede çalgı, [Yörük Türkmen müziğinin](/tr/detay/turk-muzigi-2/llms.txt) önemli bir unsuru olarak kabul edilir. Radyo yayınları ve resmî müzik toplulukları aracılığıyla kabak kemane Türkiye genelinde tanınır hâle gelmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/28/vfp4qSheGyPs8YL5e5md29OxnAGzCGnq.png) *Kabak Kemanenin Geleneksel Üretim Aşamasından Bir Görünüm (Kültür Portalı)* ### **Kültürel Bağlam** Kabak kemane, Türk halk müziği repertuvarında telli, yaylı ve deri kapaklı sazlar içinde özgün bir yere sahiptir. Eğitim kurumlarında ve devlet destekli müzik topluluklarında kullanılmaya başlanmasıyla birlikte çalgının icra alanı genişlemiştir. Günümüzde kabak kemane, yöresel bir çalgı kimliğinden ulusal ölçekte kabul gören bir halk çalgısı niteliğine ulaşmıştır. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=-XJGv4KGk28) *Kabak Kemane Dinletisi (TRT Avaz)* ## Academic Sources and References 1. Akyol, Arslan. “Kabak Kemanenin Dünü, Bugünü ve Yarını.” İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 3, no. 1 (2017): 163–181.Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/339312 2. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. “Ege’nin Kabak Kemane Ustaları.” Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://gzt.adu.edu.tr/haber/ege-nin-kabak-kemane-ustalari-1059 3. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Kabak-Kemane.” Kültür Portalı – Elazığ Kültür Atlası.Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/elazig/kulturatlasi/kabak-kemane 4. TRT 2. “Ahenk | Kabak Kemane | 5. Bölüm.” YouTube. Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://youtu.be/ukOjrwpX9vM 5. TRT Avaz. “Kabak Kemanesiyle Ercan Köktürk – Yeni Gün.” YouTube. Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://youtu.be/-XJGv4KGk28?si=0XWq2Xa887\_p44N0 6. Visit İzmir. “Kabak Kemanenin Otantik Yolculuğu.” Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://www.visitizmir.org/tr/Icerik/31 ## Citations [^1]: Arslan Akyol. “Kabak Kemanenin Dünü, Bugünü ve Yarını.” İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 3, no. 1 (2017): syf: 165.Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/339312 [^2]: Arslan Akyol. “Kabak Kemanenin Dünü, Bugünü ve Yarını.” İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi 3, no. 1 (2017): syf: 163–164.Erişim tarihi: 24 Ocak 2026.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/339312 ## Related Articles - [Keman Nedir?](//cocuk-detay/keman-nedir-3cfc8/llms.txt)