---
title: Iztırar
slug: iztirar-23702
url: /detay/iztirar-23702
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Iztırar
  type: dictionary
  categories:
    - name: Diğer Sosyal Bilimler
      slug: diger-sosyal-bilimler
      url: /kategori/diger-sosyal-bilimler
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
    - name: Hukuk
      slug: hukuk
      url: /kategori/hukuk
  tags:
    - ıztırar
    - Zorunluluk
    - Çaresizlik
author: Tuğba Aygün
created_at: 2025-11-19T12:37:32.502303+03:00
updated_at: 2025-11-19T12:53:04.621215+03:00
---

# Iztırar

<!-- CONTEXT: Article Content for "Iztırar" -->

## Article Content

### **Köken** 

[Iztırar](/tr/detay/iztirap/llms.txt) kelimesi, Türkçeye Arapça ḍrr kökünden gelen iḍṭirār (اضطرار) sözcüğünden gelmektedir. Bu sözcük, “aşırı [sıkıntı](/tr/detay/sikinti-750090/llms.txt), mecburiyet” anlamlarına gelir ve Arapçada “eksiltti, bozdu” manasındaki ḍarra (ضَرَّ) fiilinden türetilmiştir. Kelime köken olarak, bir [zaruret](/tr/detay/zaruret/llms.txt) veya sıkıntı karşısında “[zorunda kalma](/tr/detay/zor-4b261/llms.txt)” durumunu ifade eder.

### **Kullanım Alanları**

- **Hukuk ve Mecelle:** İslam hukuku ve Osmanlı medeni kanunu olan Mecelle'de, kişinin kendi iradesi dışında, hayati bir tehlike veya ağır bir baskı (ikrah) altında kalarak suç işlemesi veya borçlanması durumunu (zaruret hali) tanımlayan temel bir kavramdır. (Örn: "Iztırar, gayrın hakkını iptal etmez.")
- **Edebi ve Duygusal Anlatım:** Edebiyatta, aşığın çektiği acıyı, ruhsal bunalımı veya kader karşısındaki çaresizliği lirik bir dille ifade etmek için kullanılır.
- **Resmî ve Formel Dil:** Eski diplomatik veya idari metinlerde, bir kararın keyfi değil, şartların zorlamasıyla (mecburiyetten) alındığını vurgulamak amacıyla kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Iztırar" -->

## Academic Sources and References

1. "Izdırar." Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi 19 Kasım 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C4%B1zt%C4%B1rar
2. "Iztırar." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi 19 Kasım 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C4%B1zt%C4%B1rar
3. "Iztırar." Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi 19 Kasım 2025. https://lugatim.com/s/%C4%B1zt%C4%B1rar