---
title: İz
slug: iz-beb21
url: /detay/iz-beb21
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: İz
  type: dictionary
  disambiguation: İz: Eski Türkçe kökenli, ayak izi, etki anlamına gelen sözcük. Tarih, kültür, bilimde kullanılır.
  categories:
    - name: Biyoloji
      slug: biyoloji
      url: /kategori/biyoloji
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - Kalıcı işaret
    - İz
author: Emel Gürbüz
created_at: 2025-06-26T17:23:56.058908+03:00
updated_at: 2025-06-26T18:05:37.764919+03:00
---

# İz

<!-- CONTEXT: Article Content for "İz" -->

## Article Content

### **Köken**

*İz&#32;*kelimesi, [Eski](/tr/detay/eski-0e306/llms.txt) Türkçe *īz* biçiminden evrilmiştir ve temel anlamı “[ayak izi](/tr/detay/ayak-izi-efb24/llms.txt), geride kalan [belirti](/tr/detay/isaret-15539/llms.txt), etki”dir. Bu sözcük, yazılı kaynaklarda doğrudan yer almamakla birlikte, *yürümek* veya *gitmek* anlamına geldiği varsayılan Eski Türkçe *i-* ya da *iy-* fiil köküne dayandırılır. Bu fiile getirilen *+Uz* ekiyle “yürüyüşten kalan belirti” anlamı kazanmıştır. Aynı kökten türediği düşünülen *z* (“ayak basma”), *ik* (“[yürüyüş](/tr/detay/yurumek/llms.txt)”), *t-* (“yürütmek”) ve belki de *iş* (“gidiş”) gibi sözcükler bu yapının Eski Türkçede geniş bir kullanım alanı olduğunu gösterir; Anadolu ağızlarında da bu fiilin kalıntılarına rastlanmaktadır.

### **Kullanım Alanları**

- **Doğal Gözlem:** İnsan, hayvan ya da nesnelerin geride bıraktığı fiziksel belirti (“kar üstünde iz”).
- **Soyut Anlam:** Bir olayın ya da duygunun bıraktığı etkiler için (“kalbinde iz kaldı”).
- **Tarih ve Kültür:** Geçmiş medeniyetlerin kalıntılarını tanımlamakta (“tarihin izleri”).
- **Bilimsel Kullanım:** Jeoloji, biyoloji veya adli bilimlerde gözlemlenebilir kalıntı, belirti anlamında.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "İz" -->

## Academic Sources and References

1. “İz”. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/%C4%B0Z.“İz”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/iz.“İz”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 26 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C4%B0z.

<!-- CONTEXT: Related Articles for "İz" -->

## Related Articles

- [Global](//detay/global-f55d5/llms.txt)
- [Para Birimi](//detay/para-birimi-7b2c1/llms.txt)
- [Fizik](//detay/fizik-44ba6/llms.txt)
- [Ödül](//detay/odul-93d08/llms.txt)