---
title: İtici Lüle
slug: itici-lule-317b3
url: /detay/itici-lule-317b3
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: İtici Lüle
  type: article
  disambiguation: İtici lüle: Jet ve roket motorlarında itkiyi artıran yakınsak ve yakınsak-ıraksak lüle türleri hakkında bilgi.
  categories:
    - name: Havacılık Ve Uzay
      slug: havacilik-ve-uzay
      url: /kategori/havacilik-ve-uzay
  tags:
    - JetMotoru
    - Nozül
    - Lüle
    - turbofan
    - Egzoz
author: Kadir Alperen Özemre
created_at: 2025-04-25T20:21:05.352294+03:00
updated_at: 2025-04-25T21:09:34.247507+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/25/uzcCs3yhjN7BqSoxv0W4oxjTOK5hcBCR.jpg
---

# İtici Lüle

<!-- CONTEXT: Article Content for "İtici Lüle" -->

## Article Content

Bir [jet](/tr/detay/jet-motoru-749874/llms.txt) veya [roket](/tr/detay/roket-motorlari/llms.txt) motorunda, dışarı atılan [jet akışının](/tr/detay/jet-akimi-nedir-e0463/llms.txt) hızının veya yönünün değiştirildiği kısımdır. İtici lüleler; akışkanın hızını artırmak için dışarıdan enerji eklemez, akışkanın iç enerjisini kinetik enerjiye dönüştürür. İtici lülelerin temel kullanım amacı, motor çekirdeğinden çıkan akışkanı hızlandırmak ve dolayısıyla [momentumunu](/tr/detay/momentum-313aa/llms.txt) ve itkiyi artırmaktır.

Temelde iki türü vardır:

1. **Yakınsak Lüle**
2. **Yakınsak-Iraksak Lüle (de Laval Lülesi)**

**Yakınsak lüle**, azalan kesit alanına sahip lüle çeşididir. Lüle boyunca kesit alanı azaldığından kütlenin korunumu ilkesi gereği akışkanın hızı artar; basıncı, yoğunluğu ve sıcaklığı azalır. Yakınsak lüleler akışkanın hızını teoride en fazla *Mach 1* seviyesine çıkarabilir.

**Yakınsak-ıraksak lüle**; önce azalan, sonra artan kesit alanına sahip olan ve akışkanın hızını yerel ses hızının üstüne çıkarmak için kullanılan lüle çeşididir. Karşı basınç yeterince düşürüldüğü takdirde aniden artan kesit alanı, akışkanın birden genişlemesini ve boğazdan sonra [süpersonik](/tr/detay/supersonik-ucaklar-25310/llms.txt) olmasını sağlar. Uçakların veya roketlerin süpersonik olabilmeleri için motordan dışarı atılan akışkanın süpersonik olması pratikte tercih edilir, aksi durumda oldukça fazla yakıt tüketmek gerekir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "İtici Lüle" -->

## Academic Sources and References

1. Exhaust nozzles for Propulsion Systems with Emphasis on Supersonic Aircraft" Leonard E. Stitt, NASA Reference Publication 1235, May 1990