--- title: İsmail Heniyye slug: ismail-heniyye url: /detay/ismail-heniyye type: biography language: Türkçe entity: primary: İsmail Heniyye type: biography disambiguation: İsmail Heniyye: Hamas'ın eski lideri, Filistin Yönetimi'nin eski başbakanı. Hayatı, mücadelesi ve siyasi kariyeri. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Şeyh Ahmet Yasin - İsmail Heniyye - Batı Şeria - Hamas - Türkiye author: Fatih Er created_at: 2025-01-23T11:53:48.429226+03:00 updated_at: 2025-08-04T09:55:58.795536+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/01/23/UI3fbHv8wHPqoz8qURNxJaVJ5NDcSoWQ.jpeg --- # İsmail Heniyye > İsmail Haniye (29 Ocak 1963 - 31 Temmuz 2024), Hamas'ın süikasta uğrayan eski Siyasi Büro Başkanı, Filistin Yönetimi'nin eski başbakanı. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: İsmail Heniyye ![IRDNHL3ECNMWNEFNFBKEHMYB3M-1536x1024.webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/01/23/vUg3cwlB4AlNVkDzC5W5EB7MgmmzMpFo.webp) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_727798 | | | custom_key_727797 | | | custom_key_727798 | 2024-07-31 | | custom_key_727797 | 1963-01-29 | ## Article Content İsmail Haniye (29 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 1963 - 31 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 2024), Hamas'ın süikasta uğrayan eski Siyasi Büro Başkanı, Filistin Yönetimi'nin eski başbakanıdır. 1963 yılında [Gazze](/tr/detay/gazze-2/llms.txt)’nin Şati mülteci kampında doğan İsmail Heniyye, İsrail’in 1948’de kurulmasından sonra Aşkelon (o dönemdeki adıyla Asqalan) kentinden kaçan bir ailenin çocuğuydu. Ortaöğrenimini Gazze’deki El-[Ezher](/tr/detay/ezher/llms.txt) Enstitüsü’nde tamamladıktan sonra, 1987 yılında Gazze İslam Üniversitesi’nden [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) edebiyatı alanında mezun oldu. 1983 yılında üniversitedeyken, Hamas’ın öncüsü olan İslami Öğrenci Bloğu’na katıldı. Bu yıllarda İsrail askerleri tarafından defalarca tutuklandı ve 1980’lerde birçok kez İsrail hapishanelerinde yattı. Heniyye, 1987’de mezun olduğu yıl hem Birinci İntifada’nın hem de Hamas’ın kuruluşuna tanıklık etti. 1988 yılında İsrail işgaline karşı düzenlenen protestolara katıldığı için 25 yaşında 18 [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) hapis yattı, ardından altı aylık bir cezaya çarptırıldı. 1989 yılında ise üç yıl hapis cezasına mahkûm edildi. ### **Hapisten Liderliğe Uzanan Yol** Hapisten çıktıktan sonra İsrail, Heniyye’yi yüzlerce Filistinli [lider](/tr/detay/lider/llms.txt) ve aktivistle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) [Lübnan](/tr/detay/lubnan-2/llms.txt)’ın güneyine sürdü. Heniyye, burada bir yıl geçirdi ve bu süreçte grup, [medya](/tr/detay/medya/llms.txt) aracılığıyla küresel bir tanınırlık kazandı. 1993 yılında İsrail ile Filistin Kurtuluş Örgütü arasında Oslo Anlaşmaları’nın imzalanmasının ardından, 31 yaşında Gazze’ye döndü ve İslam Üniversitesi’nde dekan olarak göreve başladı. ### **2003’te İsrail’in Suikast Girişimi** 2001 yılında İkinci İntifada’nın patlak vermesiyle, Heniyye Hamas’ın siyasi liderlerinden biri olarak konumunu güçlendirdi. 2003 yılında İsrail, Gazze’nin merkezinde bir [apartman](/tr/detay/apartman-748452/llms.txt) bloğunu bombalayarak Heniyye ve Hamas’ın kurucusu [Şeyh](/tr/detay/seyh-3/llms.txt) [Ahmed](/tr/detay/ahmed/llms.txt) Yasin’i [hedef](/tr/detay/hedef-751630/llms.txt) aldı. Heniyye bu saldırıdan [sağ](/tr/detay/sag/llms.txt) kurtuldu, ancak altı [ay](/tr/detay/ay-2/llms.txt) sonra Yasin, sabah namazı çıkışında İsrail helikopterleri tarafından düzenlenen bir saldırıda hayatını kaybetti. ### **Siyasi Başarı ve Gazze’nin Liderliği** 2006 yılında 44 yaşında olan Heniyye, Hamas’ı Filistin [Yasama](/tr/detay/yasama/llms.txt) Konseyi seçimlerinde Fatah’a karşı zafer kazanmaya yönlendirdi. Heniyye [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) bir [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) Filistin Yönetimi Başbakanı olarak görev yaptı, ancak [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) ülkeleri Hamas ile çalışmayı reddetti. Aynı yıl Hamas ve Fatah arasında başlayan şiddetli çatışmalar, [birlik](/tr/detay/birlik-751140/llms.txt) hükümetinin 2007’de dağılmasına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açtı. Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud [Abbas](/tr/detay/abbas-2/llms.txt), Heniyye’yi görevden aldı; ancak Heniyye, Gazze Şeridi’nde Hamas liderliğinde [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) bir hükümetin başına geçti. Bunun [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) İsrail, Gazze’ye abluka uygulamaya başladı. ### **2018 ABD Terör Listesi ve Pragmatist Kimliği** 2018 yılında, dönemin [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) Başkanı Donald Trump yönetimi, Heniyye’yi “özel olarak belirlenmiş küresel terörist” ilan etti. Bu karar, Heniyye’nin seyahatlerini kısıtladı. Buna rağmen, Heniyye Filistin direnişi içinde “pragmatist” bir lider olarak, farklı gruplarla açık iletişim kanallarına sahip bir figür olarak biliniyordu. ### **2019’dan Sonra Sürgün ve Diplomatik Çabalar** 2019 yılında Gazze’den ayrılan Heniyye, Hamas’ın siyasi bürosunun başkanı olarak grubun diplomatik çabalarına liderlik etmeye başladı. Bu süreçte [Katar](/tr/detay/katar-2/llms.txt)’da yaşamını sürdürdü ve direniş hareketinin uluslararası alandaki sesi oldu. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/23/naLCEWOTrq7DiOMVy8lbVRbK4S3Szjfq.jpeg) *İsmail Heniyye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan - İletişim Başkanlığı* ### **Ailesinin Kayıpları** 10 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 2024’te, Heniyye’nin üç oğlu Hazem, Amir ve [Muhammed](/tr/detay/muhammed-2/llms.txt), torunlarıyla birlikte Gazze’de devam eden [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) sırasında hayatını kaybetti. Heniyye bu trajediye rağmen direniş çağrısını yineledi ve "Şehitlerin kanı ve yaralıların acılarıyla umut, gelecek ve bağımsızlık yaratıyoruz" dedi. ### **Ölümü ve Sonrası** 31 Temmuz 2024’te, Heniyye, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian’ın yemin törenine katılmak için bulunduğu [Tahran](/tr/detay/tahran-2/llms.txt)’da suikasta uğradı. [Suikast](/tr/detay/suikast/llms.txt), Hamas’ın silahlı kanadı tarafından "savaşın yeni boyutlara taşınacağı ve büyük sonuçları olacağı" şeklinde değerlendirildi. İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney, bu olayın "[acı](/tr/detay/aci-431df/llms.txt) bir trajedi" olduğunu belirterek İsrail’i "sert bir şekilde cezalandırma" sözü verdi. İran ve müttefikleri, bu suikastı İsrail’in yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) ABD’nin de desteklediğini iddia etti. Heniyye’nin ölümü, [Ortadoğu](/tr/detay/ortadogu-2/llms.txt)’daki gerilimleri daha da artırdı ve direniş hareketleri arasında büyük bir öfkeye yol açtı. Hamas, Heniyye’nin mirasını devam ettireceklerini ve mücadelenin süreceğini ilan etti. ## Academic Sources and References 1. Al Jazeera. "Ismail Haniya Elected New Political Chief of Hamas." May 6, 2017. https://www.aljazeera.com/news/2017/5/6/ismail-haniya-elected-new-political-chief-of-hamas. 2. Al Jazeera. "Who Was Ismail Haniyeh, the Hamas Political Chief Killed in Iran?" July 31, 2024. https://www.aljazeera.com/news/2024/7/31/who-was-ismail-haniyeh-the-hamas-political-chief-killed-in-iran. 3. Counter Extremism Project. "Ismail Haniyeh." Accessed January 23, 2025. https://www.counterextremism.com/extremists/ismail-haniyeh. 4. Pantheon. "Ismail Haniyeh." Accessed January 23, 2025. https://pantheon.world/profile/person/Ismail\_Haniyeh. 5. Perspektif. "İsmail Haniye: Filistin İçin Bir Umut İhtimalinin Ardından." Accessed January 23, 2025. https://www.perspektif.online/ismail-haniye-filistin-icin-bir-umut-ihtimalinin-ardindan/. 6. Svetlova, Ksenia. "Who Was Ismail Haniyeh?" Jerusalem Strategic Tribune. Accessed January 23, 2025. https://jstribune.com/svetlova-who-was-ismail-haniyeh/. 7. U.S. Department of State. "Press Releases."https://www.state.gov/press-releases/. 8. Wilson Center. "Life and Death: Ismail Haniyeh." Accessed January 23, 2025. https://www.wilsoncenter.org/article/life-and-death-ismail-haniyeh.