---
title: İnkıraz
slug: inkiraz-5be97
url: /detay/inkiraz-5be97
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: İnkıraz
  type: dictionary
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Son Bulmak
    - Tükenmek
    - inkıraz
author: Emirhan Polat
created_at: 2026-04-28T15:49:44.940495+03:00
updated_at: 2026-05-05T16:00:17.213779+03:00
---

# İnkıraz

<!-- CONTEXT: Article Content for "İnkıraz" -->

## Article Content

### **Köken**

Arapça "dişledi, kemirdi, kırptı" manalarına gelen *ḳaraḍa* (قرض) fiilinden türetilmiştir. Kelime, bu kökün yedinci babı olan *infiˁāl* vezninde; "aşınma, yıpranma, kırpılma" anlamlarını karşılayan *inḳirāḍ* (انقراض) sözcüğünden Türkçeye intikal etmiştir. Kelimenin semantik kökeninde yatan "kemirilme" ve "yıpranma" eylemleri, zamanla bir varlığın veya topluluğun tedricen tükenerek yok olması anlamını beslemiştir. Türk literatüründeki tespit edilen en eski kayıtlarına 15. yüzyıl sonunda Neşrî’nin *Kitab-ı Cihannümâ* adlı eserinde, siyasi yapıların son buluşunu ifade etmek üzere rastlanmaktadır.

### **Kullanım Alanları**

- **Siyasi Tarih ve Devletler Hukuku:** Bir devletin, hanedanın veya egemen bir gücün siyasi otoritesini tamamen kaybederek tarih sahnesinden çekilmesi durumlarını tanımlamakta kullanılır.
- **Sosyoloji ve Demografi:** Belirli bir topluluğun veya sosyal zümrenin, kendisini oluşturan bireylerin tükenmesiyle birlikte varlığının mutlak surette sona ermesini ifade eder.
- **Ekoloji ve Biyoloji (Tarihsel Metinler):** Bir canlı türünün veya soyunun aşınarak yok olması, neslinin tükenmesi süreçlerini tarif etmek için tercih edilir.
- **Metaforik Anlatım:** Somut veya soyut bir yapının zamanla yıpranarak işlevselliğini yitirmesi ve nihayetinde ortadan kalkması süreçlerinde başvurulan akademik bir terimdir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "İnkıraz" -->

## Academic Sources and References

1. “İnkıraz.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://lugatim.com/s/%C4%B0nk%C4%B1raz
2. “İnkıraz.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C4%B0nk%C4%B1raz
3. “İnkıraz.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C4%B0nk%C4%B1raz

<!-- CONTEXT: Related Articles for "İnkıraz" -->

## Related Articles

- [Sahur](//detay/sahur-2c1a2/llms.txt)
- [Mündemiç](//detay/mundemic-2ac91/llms.txt)